قورئان
ﰋ
ﱖ
ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ٦ ٦ ﭣ ﭤ ﭥ ٧ ٧ ﭧ ﭨ ﭩ ٨ ٨
ﰌ
ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ٤ ٤ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ
٥ ٥ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ٦ ٦
ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ٧ ٧ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ٨ ٨
ﰍ
ﮡ ﮢ ٣ ٣ ﮤ ﮥ ﮦ ٤ ٤ ﮨ ﮩ
ﮪ ﮫ ﮬ ٥ ٥ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ٦ ٦ ﯔ ﯕ ﯖ
٧ ٧ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ٨ ٨ ﯝ ﯞ ﯟ ٩ ٩ ﯡ
ﯢ ﯣ ١٠ ١٠ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ١١ ١١ ﯫ ﯬ ﯭ ١٢ ١٢
فَإِنَّ مَعَ ٱلۡعُسۡرِ يُسۡرًا ٥ إِنَّ مَعَ ٱلۡعُسۡرِ يُسۡرٗا ٦
(العسر)واتە: سەختی وناڕەحەتی، ئەم وشەیە هەرچەندە دوو جار باسكراوە، بەڵام لەبەر ئەوەی كەناسراو (مەعریفە)یە (واتە: الف ولامی مەعریفەی پێوەیە. و) هەر یەكێكە، (واتە: دوو ناڕەحەتی نییە هەر یەك دانەیە. و) ، بەڵام (ﯚ ) (واتە: ئاسانی) بەشێوەی نەناسراو (نەكیرە) هاتووە (واتە: الف ولامی تەعریفی پێوە نییە ونەناسراوە. و)، بۆیە بەدوو جار هەژمار دەكرێت، كەواتە: ناخۆشی وناڕەحەتیەك لەنێوان دوو خۆشی وئاسانیدایە، یەكیان پێش ناڕەحەتیەكە وئەوی تر دوای ناڕەحەتیەكە دێت، دیارە هەرگیز یەك ناڕەحەتیش زاڵ نابێت بەسەر دوو ئاسانی وخۆشیدا. ابن القيم: ٣/ ٣٣٣.
پرسیار: بەسەرنجدان لەو دوو ئايەتەى سەرەوە ئەوە ڕوون بكەرەوە كەئاسانى وخۆشى لەسەختى وناڕەحەتى زياترە.
لَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ فِيٓ أَحۡسَنِ تَقۡوِيمٖ ٤
مەبەست ڕێكوپێكی وتێر وتەواوی مرۆڤە.. ئەبو بەكری كوڕی تاهیر دەفەرمووێت: مرۆڤ بەژیری ڕازێنراوەتەوە، ویستی ها بەدەست خۆیەوە، چاك وخراپ لەیەك دەكاتەوە، باڵای بەرزە وڕاوەستاوە وبەدەست نان دەخوا (وەك ئاژەڵەكان دەم بۆ خواردن نابا، بەڵكو دەستی بۆ دەبات وبەدەست دەیكات بەدەم خۆیەوە. و)... مرۆڤ هەم لەڕووی ڕواڵەت وهەم لەڕووی ناخ ودەروونەوە باشترین دروستكراوی خوایە، شكڵ وشێوەیەكی جوان ونەخشەیەكی نایاب لەجۆری لاشەیدا هەیە، هەم لەسەر ودەموچاو وهەم لەسینگ وئەندامەكانی ناوەوە وورگ وڕیخۆڵە وئەندامەكانی زاوزێ وئەو سیستەمە جوانەی كەلەناوەوەدا هەیە ودەستەكان وتوانای شت گرتن وپێیەكان وتوانای هەڵگرتن و... (لە هەموو ئەوانەش گرنگتر ئەو ژیری وئاوەزەیە كەخوای گەورە پێی بەخشیوە وبەهۆیەوە دەتوانێت داهێنان بكات وشتی وا دروست دەكات كەهیچ دروستكراوێكی تر ناتوانێت تەنانەت بەكاریشی بهێنێت، تەنانەت مرۆڤ هێندە ژیرە دەستی بۆ ئەوە بردووە كەبڕواتە دەرەوەی زەوی وبچێتە سەر ئەستێرەكانی تر. و). قورتوبى: ٢٢/ ٣٦٨ـ ٣٦٩.
پرسیار: بۆچى خواى گەورە باسى دروستكردنى مرۆڤى كردووە؟ ديمەنە گرنگەكان چين لەدروستكردنى مرۆڤا؟
ثُمَّ رَدَدۡنَٰهُ أَسۡفَلَ سَٰفِلِينَ ٥
ئەمە ئاماژەیە بۆ كافران لەڕۆژی قیامەتدا، ئەوانە لەقیامەتدا لەناشیرینترین شكڵ وشێوەدان، ئەوەش لەبەر ئەوەی لەدونیادا سوپاسی خوای گەورەیان نەكرد بۆ ئەو هەموو جوانی ولەبارییەی كەپێی بەخشیون. ئالوسى: ٣٠/ ١٧٦.
پرسیار: مەبەست چییە لەوەى كەمرۆڤ دەگەيەنرێتە خوارترين پلە وپايە؟
أَلَيۡسَ ٱللَّهُ بِأَحۡكَمِ ٱلۡحَٰكِمِينَ ٨
واتە: مەگەر خودا باشترین داوەر نییە؟ ستەم لەهیچ كەسێك ناكات، یەكێك لەدیمەنەكانی دادگەری خودا ئەوەیە كەلەڕۆژی قیامەتدا بەرپای دەكات ولەوێ مافی ستەملێكراو لەستەمكار وەردەگرێتەوە. ابن كثير: ٤/ ٥٢٩.
پرسیار: ئەم ئايەتە چۆن دەبێتە بەڵگە لەسەر زيندووبوونەوە وهەستانەوەى ڕۆژى پەسڵان؟
ٱقۡرَأۡ وَرَبُّكَ ٱلۡأَكۡرَمُ ٣ ٱلَّذِي عَلَّمَ بِٱلۡقَلَمِ ٤
بۆیە لەناو هەموو ئەو شتانەی كەدەكرێت مرۆڤ فێریان ببێت باسی نووسین بەقەڵەم كرا، چونكە هۆكاری مانەوەی زانست وبەرژەوەندییەكانی دین ودونیایە. ابن جزى: ٢/ ٥٩٠.
پرسیار: بۆچى نووسين بەپێنووس تايبەت كراوە بەباسكردنەوە؟
ٱقۡرَأۡ وَرَبُّكَ ٱلۡأَكۡرَمُ ٣ ٱلَّذِي عَلَّمَ بِٱلۡقَلَمِ ٤ عَلَّمَ ٱلۡإِنسَٰنَ مَا لَمۡ يَعۡلَمۡ ٥
یەكێك لەدیمەنەكانی لوتف ومیهرەبانی خودا ئەوەیە كەئەوەی كەمرۆڤ نەیدەزانی خوای گەورە فێری كردووە، بەهۆی زانستەوە ڕێزی لەمرۆڤ گرتووە وگەورەی كردووە، بەم جۆرە بوو كەخوای گەورە ڕێزی بابە ئادەمی داوە بەسەر فریشتەكاندا. ابن كثير: ٤/ ٥٣٠.
پرسیار: خواى گەورە چۆن فەزڵى ئادەم ونەوەكانى ئادەمى داوە بەسەر دروستكراوەكانى تردا؟
كَلَّآ إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لَيَطۡغَىٰٓ ٦ أَن رَّءَاهُ ٱسۡتَغۡنَىٰٓ ٧ إِنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلرُّجۡعَىٰٓ ٨
خوای گەورە لەبارەی مرۆڤەوە قسە دەكات وباسی ئەوە دەكات كەهەر كاتێك مرۆڤ خۆی بەبێ نیاز بینی وسەروەت وسامانی فراوان بوو، ئیتر شاد وسەرمەست وناسوپاس وسەركێش دەبێت. دواتر خوای گەورە هەرەشەی كرد ولەگەڵ هەڕەشەكەدا پەند وئامۆژگاری مرۆڤی داوە وفەرموویەتی: (إن إلى ربك الرجعى)واتە: گەڕانەوە هەر بۆ لای خوایە، لێكۆڵینەوەت لێ دەكات لەهەمبەر ئەو هەمووە سەروەت وسامانەی كەپێی بەخشیویت، لێت دەپرسێت: ئەو سەروەت وسامانەت لەكوێ بوو؟ چۆنت خەرج كرد ولەپێناوی چیدا بەكارت هێنا؟ ابن كثير: ٤/ ٥٣١.
پرسیار: مرۆڤ لەكاتى زەنگينى ودەوڵەمەنديدا چ ئەركێكى دەكەوێتە سەر؟