قرآن
ﰋ
ﱖ
ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ٦ ٦ ﭣ ﭤ ﭥ ٧ ٧ ﭧ ﭨ ﭩ ٨ ٨
ﰌ
ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ٤ ٤ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ
٥ ٥ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ٦ ٦
ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ٧ ٧ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ٨ ٨
ﰍ
ﮡ ﮢ ٣ ٣ ﮤ ﮥ ﮦ ٤ ٤ ﮨ ﮩ
ﮪ ﮫ ﮬ ٥ ٥ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ٦ ٦ ﯔ ﯕ ﯖ
٧ ٧ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ٨ ٨ ﯝ ﯞ ﯟ ٩ ٩ ﯡ
ﯢ ﯣ ١٠ ١٠ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ١١ ١١ ﯫ ﯬ ﯭ ١٢ ١٢
فَإِنَّ مَعَ ٱلۡعُسۡرِ يُسۡرًا ٥ إِنَّ مَعَ ٱلۡعُسۡرِ يُسۡرٗا ٦
﴿ٱلۡعُسۡرِ﴾ (سختی) هر چند دو بار تکرار شد، اما به صورت معرفه آمد و واحد است، و ﴿يُسۡرٗا﴾ (آسانی) با لفظ نکره بیان شد و دو یسر به شمار میرود؛ بنابراین سختی میان دو آسانی احاطه شده است که یکی قبل از آن وجود دارد و دیگری بعد از آن؛ و هرگز یک سختی بر دو آسانی چیره نمیشود. ابن قیم: 3/ 333.
پرسش: با توجه به دو آیۀ فوق توضیح دهید که «یسر گستردهتر از عسر است».
لَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ فِيٓ أَحۡسَنِ تَقۡوِيمٖ ٤
اعتدال و برابری و کمال آفرینش انسان منظور است... ابوبکر بن طاهر میگوید: «[انسان] با عقل مزیّن است، اختیار او به دست خودش است، خوب و بد را از هم تشخیص میدهد، قد و قامتی کشیده دارد و غذایش را با دست میخورد»... انسان از نظر ظاهری و باطنی بهترین مخلوق الله است: ظاهر و قیافهای زیبا، ترکیب بدیع اعضای واقع در سر و صورت، سینه و اندامهای درونش، شکم و امعاء و احشائش، اندام تناسلی و سیستم پیچیده درونش، دستها و توانِ گرفتنشان، پاها و تواناییِ حملشان. قرطبی: 22/ 368- 370.
پرسش: چرا آفرینش نیکوی انسان بیان شد؟ و مظاهر این آفرینش نیکو در انسان چیست؟
ثُمَّ رَدَدۡنَٰهُ أَسۡفَلَ سَٰفِلِينَ ٥
سیاق به حال کافر در روز قیامت اشاره دارد و اینکه در زشتترین و ناپسندترین صورت قرار دارد؛ به سزای اینکه شکر نعمت زیباترین صورت را به جای نیاورد. آلوسی: 30/ 176.
پرسش: منظور از اینکه انسان به پستترین مرحله رسانده میشود چیست؟
أَلَيۡسَ ٱللَّهُ بِأَحۡكَمِ ٱلۡحَٰكِمِينَ ٨
یعنی: آیا الله بهترین داور که به هیچکس جور و ستم نمیکند نیست؟! یکی از مظاهر عدالتش این است که قیامت را برپا میدارد و داد مظلوم در دنیا را از ستمکارش میستاند. ابن کثیر: 4/ 529.
پرسش: نحوۀ دلالت آیه بر رستاخیز و جزا را توضیح دهید.
ٱقۡرَأۡ وَرَبُّكَ ٱلۡأَكۡرَمُ ٣ ٱلَّذِي عَلَّمَ بِٱلۡقَلَمِ ٤
از میان آموزشها، نوشتن با قلم بدین سبب اختصاص یافت که سبب ماندگاری علوم و مصالح دین و دنیاست. ابن جزی: 2/ 590.
پرسش: چه رازی در تخصیص آموزش با قلم وجود دارد؟
ٱقۡرَأۡ وَرَبُّكَ ٱلۡأَكۡرَمُ ٣ ٱلَّذِي عَلَّمَ بِٱلۡقَلَمِ ٤ عَلَّمَ ٱلۡإِنسَٰنَ مَا لَمۡ يَعۡلَمۡ ٥
یکی از مظاهر کرم الله تعالی این است که آنچه را انسان نمیدانست به او آموخت و او را با علم، گرامی و بزرگ داشت. الله با این امتیاز آدم ÷ را بر فرشتگان برتری داد. ابن کثیر: 4/ 530.
پرسش: امتیاز آدم ÷ و فرزندانش بر سایر مخلوقات چیست؟
كَلَّآ إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لَيَطۡغَىٰٓ ٦ أَن رَّءَاهُ ٱسۡتَغۡنَىٰٓ ٧ إِنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلرُّجۡعَىٰٓ ٨
الله تعالی در مورد انسان خبر میدهد که هر گاه خودش را بینیاز ببیند و مالش فراوان شود شاد و سرمست و ناسپاس و سرکش میگردد. سپس به تهدید و پند و اندرزش پرداخت و فرمود: ﴿إِنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلرُّجۡعَىٰٓ﴾ یعنی: بازگشت به سوی الله است و تو را در قبال مالت مورد محاسبه قرار خواهد داد که آن را از کجا به دست آوردی و در چه راهی مصرف کردی. ابن کثیر: 4/ 531.
پرسش: انسان در حال ثروتمندی چه تکلیفی دارد؟