قرآن

﴿لَا تَقۡصُصۡ رُءۡيَاكَ عَلَىٰٓ إِخۡوَتِكَ﴾ یعقوب ÷ این سخن را به این دلیل به یوسف ÷ گفت که می‌دانست تعبیر خواب یوسف ÷ به معنای جایگاه والای اوست؛ پس ترسید که برادران به او حسودی کنند. ابن جزی: 1/ 410.
پرسش: این آیه یکی از راه‌های پرهیز از حسد را بیان می‌کند، این راه چیست؟

از آیه، اين دستور استنباط می‌شود كه نعمت را تا وقتی که قطعی و آشکار نشده، باید کتمان کرد. ابن کثیر: 2/ 450.
پرسش: وقتی الله نعمتی به بنده ارزانی دارد، بنده باید چه زمانی نعمت را آشکار و چه زمانی پنهان کند؟

در صحیح ... روایت شده که رسول الله ج فرمود: «إِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ رُؤْيَا يُحِبُّهَا، فَإِنَّمَا هِيَ مِنَ اللَّهِ، فَلْيَحْمَدِ اللَّهَ عَلَيْهَا وَلْيُحَدِّثْ بِهَا، وَإِذَا رَأَى غَيْرَ ذَلِكَ مِمَّا يَكْرَهُ، فَإِنَّمَا هِيَ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَلْيَسْتَعِذْ مِنْ شَرِّهَا، وَلاَ يَذْكُرْهَا لِأَحَدٍ، فَإِنَّهَا لاَ تَضُرُّهُ» [صحیح بخاری: 6985 و 7045] «اگر خوابی دیدید که مورد پسند شما واقع شد، آن خواب از جانب الله است، پس الله را بر آن سپاس گویید و آن را به دیگران نیز بگویید. اما اگر خواب ناخوشایندی دیدید، آن خواب از جانب شیطان است، پس باید از شرّ شیطان به الله پناه ببرید و خواب‌تان را به هیچ‌کس نگویید که در این صورت، زیان و آسیبی به شما نمی‌رساند». در حدیث صحیحی از جابر نیز روایت شده که رسول الله ج فرمود: «إِذَا رَأَى أَحَدُكُمُ الرُّؤْيَا يَكْرَهُهَا، فَلْيَبْصُقْ عَنْ يَسَارِهِ ثَلَاثًا وَلْيَسْتَعِذْ بِاللهِ مِنَ الشَّيْطَانِ ثَلَاثًا، وَلْيَتَحَوَّلْ عَنْ جَنْبِهِ الَّذِي كَانَ عَلَيْهِ‎» [صحیح مسلم: 2262] «اگر خوابی نامطلوب و ناپسند دیدید، بايد سه بار به سمت چپ آب دهان بیندازید و سه بار «أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ: از شیطانِ رانده‌شده به الله پناه می‌برم» بگویید و از سمتی که بر آن قرار دارید روی بگردانید و به سمت دیگر بخوابید». آلوسی: 12/ 514.
پرسش: سفارش پیامبر ج در مورد رؤیا چیست؟

یعنی: در سرگذشت یوسف و برادرانش، دلایل و عبرت‌هاست برای هر کس که با زبان حال یا با زبان قال در مورد آن می‌پرسد؛ زیرا سوال‌کنندگان هستند که از آیات و پندها فایده می‌برند، و افراد رویگردان، نه از آیات فایده می‌برند و نه از قصص و دلایل. سعدی: 394.
پرسش: چرا فقط سؤال‌کنندگان بیان شدند که از آیات فایده می‌برند؟

آیه یکی از اخلاق پست و ناپسند را بیان می‌کند که عبارت است از: رهایی یافتن از وجود شخص برتر با نابودی او توسط کسی که در درجۀ پایین‌تر یا مساوی قرار دارد. این کار بزرگ‌ترین جنایت است؛ زیرا مشتمل است بر حسادت، ضرر رسانیدن به دیگری و دست‌درازی در چیزی که الله به حفظ آن دستور داده است. برادران یوسف ÷ پیرو دین و از بیت نبوت بودند و الله حال آنان را پس از این کارشان اصلاح گردانید و آنان را ستایش کرد و اسباط نامید. ابن عاشور: 12/ 223.
پرسش: موضع برادران یوسف ÷ عبرت بزرگی در مورد تأثیر اخلاق ناپسند مانند حسادت در بر دارد. این پند و عبرت را توضیح دهید.

قبل از ارتکاب گناه، به توبه تصمیم گرفتند تا انجام گناه را آسان کنند و زشتی‌اش را از بین ببرند و یکدیگر را بر انجام کار تحریک کنند. سعدی: 394.
پرسش: آیه کدام یک از حیله‌های شیطان در برابر صالحان را بیان می‌کند؟

گناه واحد، گناهان متعددی در پی دارد و گناهکار را بر انجام جرایمی چند می‌کشاند؛ چنان‌که برادران یوسف ÷ وقتی خواستند میان او و پدرش جدایی بیندازند، انواع حیله‌ها را به‌کار بردند، چند مرتبه دروغ گفتند و با خونین‌کردن پیراهن یوسف ÷ و آمدن در حال گریه شبان‌گاه، در برابر پدرشان حقّه به‌کار بردند. سعدی: 408.
پرسش: بر اساس آیات توضیح دهید که گاهی یک گناه، گناهان متعددی به دنبال دارد.