Kuran
ﰑ
ﱖ
ﭝ ﭞ ٨ ٨ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ٩ ٩
ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ١٠ ١٠ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ١١ ١١
ﰒ
ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ٤ ٤ ﮄ ﮅ
ﮆ ﮇ ٥ ٥ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ٦ ٦ ﮎ ﮏ
ﮐ ﮑ ٧ ٧ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ٨ ٨ ﮘ ﮙ
٩ ٩ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ١٠ ١٠ ﮠ ﮡ ١١ ١١
ﰓ
ﮯ ﮰ ﮱ ٤ ٤ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ٥ ٥ ﯚ ﯛ ٦ ٦
ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ٧ ٧ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ٨ ٨
إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لِرَبِّهِۦ لَكَنُودٞ ٦
Nankör ve inkârcıdır ki bu, nimete nankörlüğü ifade etmektedir. O nimetlere nankörlük etmiş ve şükrünü edâ etmemiştir. Buradaki “insan”dan kasıt, tüm insanlardır. Çünkü insanın tabiatı kendisini buna yöneltmektedir. Ancak Yüce Allah’ın, ihsanı ve tevfikiyle kendisini koruduğu kulları bundan müstesnadır. (Âlûsî, 15/445.)
Soru: İnsanların çoğunun Yüce Allah’a şükretmediklerini bildikten sonra, senin buradaki konumun ne olur?
وَإِنَّهُۥ لِحُبِّ ٱلۡخَيۡرِ لَشَدِيدٌ ٨
Yani malı çokça sevendir. İşte onun mala olan bu sevgisi, üzerine farz olan amelleri terk etmesini gerektirmiştir. Böyle bir kişi nefsinin arzusunu Rabbinin hakkının önüne geçirmiştir. Tüm bunların altında yatan ana/temel sebep ise, bu kişinin gözlerini şu dünyaya bakmakla kısıtlaması ve âhiretten gafil kalmasıdır. (Tefsîru’s-Sa‘dî, 933.)
Soru: İnsanın mala aşırı düşkün olmasının, ahlâkî tutumlarına etkisi nedir?
۞أَفَلَا يَعۡلَمُ إِذَا بُعۡثِرَ مَا فِي ٱلۡقُبُورِ ٩ وَحُصِّلَ مَا فِي ٱلصُّدُورِ ١٠
Yüce Allah, kabirler ile kalpleri bir arada zikretmiştir. Çünkü insan, kalbinde olan hayır ve şerleri gizlemekte; kabir ise onun cesedini toprağın altında gizlemektedir. Rab Teâlâ ise cesedini kabirden, gizlediği şeyleri ise kalbinden dışarı çıkarır. Böylece cesedi yeryüzünde bariz, kalbinde gizledikleri ise yüzünde belirgin hâle gelir. (İbn Kayyim, 3/352-353.)
Soru: Neden Yüce Allah aynı siyakta kabirler ile kalpleri bir arada zikretmiştir?
أَلۡهَىٰكُمُ ٱلتَّكَاثُرُ ١
Bu, öğüt ve azar kastedilen bir haberdir. “Oyaladı ki” manası: ‘meşgul etti’ demektir. (Çokluk) ise mal ve evlatların çokluğu ile övünmektir. Bunlar “biz çoğuz” derken berikiler “biz daha çoğuz” diye cevap verirler. Rasulullah bu sureyi okuduğunda şöyle buyurmuştur: “Âdemoğlu, malım malım deyip duruyor. Ey âdemoğlu! Yiyip tükettiğin, giyip eskittiğin veya sadaka olarak verip sevap kazanmak üzere önden gönderdiğinden başka malın mı var ki?” (İbn Cüzey 27605.)
أَلۡهَىٰكُمُ ٱلتَّكَاثُرُ ١
Yüce Allah, kendisi uğruna yarışıldığı çokluğun ne olduğunu belirtmedi ki çoklukla yarışan ve bununla böbürlenen kimselerin mal, evlât, yardımcı, asker, hizmetçi, makam vb. gibi yarışıp böbürlendikleri, herkesin başkasına karşı çokluğuyla övünme kastı taşıdığı ve onunla Allah rızasının gözetilmediği bütün hususları kapsasın. (Tefsîru’s-Sa‘dî, 933.)
Soru: Neden Yüce Allah, uğruna yarışılan çokluğun ne olduğunu belirtmedi?
حَتَّىٰ زُرۡتُمُ ٱلۡمَقَابِرَ ٢
Katâde der ki: “Yahudiler ‘Bizim sayımız filan oğullarından daha çoktur. Biz filan oğullarından daha donanımlıyız.’ diye diye her gün sonlarına doğru dökülmektedirler. Vallahi onların hepsi kabir ehlinden olana kadar bu şekilde devam ettiler.” (Kurtubî, 22/449-450.)
Soru: Âdemoğullarının birbirleriyle övünmelerinin neticesi nedir?
ثُمَّ لَتُسۡـَٔلُنَّ يَوۡمَئِذٍ عَنِ ٱلنَّعِيمِ ٨
Yani nimetleri şükürden hesaba çekileceksiniz. Böylece kuldan, Allah’ın bahşettiği nimet üstüne nimetlere şükrü edâ etmesi istenir. (İbn Teymiyye, 7/178.)
Soru: Kul, nimetlere karşı hesaba çekilmekten nasıl kurtulmuş olur?