قورئان
ﯨ
ﱔ
ﭛ ١٧ ١٧ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ
ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ١٨ ١٨
ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ
ﭺ ﭻ ١٩ ١٩ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ
ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ٢٠ ٢٠ ﮉ ﮊ ﮋ
ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ
ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ
٢١ ٢١ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ
ﮩ ﮪ ﮫ ٢٢ ٢٢ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ
ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ
ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ٢٣ ٢٣ ﯣ ﯤ
ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ
ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ٢٤ ٢٤
ﯩ
وَلۡتَنظُرۡ نَفۡسٞ مَّا قَدَّمَتۡ لِغَدٖۖ
هێنانی وشەی (قدَّمت) بەشێوەی كاری تێپەڕ (فیعلی ماضی) مرۆڤ هاندەدا بۆ ئەوەی بەخێرایی كاری چاكە بكات وكەمتەرخەمی تێدا نەكات، چونكە مرۆڤ خاوەنی ئەو شتانەیە كەلەڕابردوودا كردوویەتی وهیچی داهاتووی بەدەست خۆی نییە ونازانێت چ شتێك ڕوودەدا ﴿وَمَا تَدۡرِي نَفۡسٞ مَّاذَا تَكۡسِبُ غَدٗا﴾لقمان: ٣٤. واتە: هیچ كەس نازانێت سبەی چی بەسەر دێت وچی دەست دەكەوێت!. شەنقيتى: ٨/ ٥٤.
پرسیار: بۆچى وشەى (قدَّمت) بەشێوەى كارى تێپەڕ (فيعلى ماضي) هاتووە؟
وَلۡتَنظُرۡ نَفۡسٞ مَّا قَدَّمَتۡ لِغَدٖۖ
ئەم ئایەتە بەڵگەیە لەسەر ئەوەی كەدەبێت مرۆڤ لێكۆڵینەوە لەگەڵ خۆیدا بكات ولەخۆی ورد بێتەوە، ئەگەر شتێكی هەڵە یان خراپی بینی وازی لێ بهێنێت وتەوبەیەكی ڕاستگۆیانە بكات وخۆی لەو شتانە دوور بخاتەوە كەدەبنە هۆی كردنی ئەو كارە، بۆ ئەوەی جارێكی تر ئەو تاوانە دووبارە نەكاتەوە، ئەگەر زانیشی لەبەجێهێنانی فەرمانێكی خوای گەورە كەمتەرخەمی كردووە، تەواوی هەوڵەكانی خۆی بخاتە گەڕ بۆ ئەوەی ئەو كارە بەجوانی ئەنجام بدات وداوای كۆمەكیش لەخوای گەورە بكات وفەزڵ ومیهرەبانی خوای گەورە لەگەڵ كەمتەرخەمییەكانی خۆی پێكەوە ڕابگرێت وسەیریان بكات، بێگومان ئەو كارە دەبێتە مایەی شەرمەزاری بۆ مرۆڤ (و ئیتر دەست بۆ كاری ناڕەوا نابات ولەبەجێهێنانی فەرمانەكانی خوای گەورە كەمتەرخەمی ناكات. و). سەعدى: ٨٥٣.
پرسیار: لەژێر ڕۆشنايى ئەم ئايەتە باسێك لەلێكۆڵينەوە لەگەڵ نەفسدا بكە.
وَلَا تَكُونُواْ كَٱلَّذِينَ نَسُواْ ٱللَّهَ فَأَنسَىٰهُمۡ أَنفُسَهُمۡۚ
مرۆڤ چۆن خۆی لەبیر دەچێت؟ غافڵ دەبێت لەسوودە باڵاكان وهۆكارەكانی بەختەوەری وچاكسازی، بەجۆرێك غافڵ وبێ ئاگا دەبێت كەخۆیشی بەخۆی نازانێت وبەخەیاڵیدا نایەت كەغافڵ بووە، لەئەنجامدا وای لێدێت هەوڵ نادات بۆ سوودە باڵاكان وهۆكارەكانی بەختەوەری وچاكسازی، چونكە نەهاتووە بەخەیاڵیدا كەبەرەو ئەو بابەتانە بڕوات، هەروەها هیچ عەیب وكەموكورتییەك وناتەواویەكی نەفسی خۆی نابینێت وهەرگیز بیر لەلابردنی عەیب وكەمایەتییەكانی خۆی ناكاتەوە. ابن القيم: ٣/ ١٤٧.
پرسیار: مرۆڤ چۆن خۆى خۆى لەبير دەكات؟
وَلَا تَكُونُواْ كَٱلَّذِينَ نَسُواْ ٱللَّهَ فَأَنسَىٰهُمۡ أَنفُسَهُمۡۚ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡفَٰسِقُونَ ١٩
(فأنساهم أنفسهم) ) وەك ئەوەی بڵێی بیسەرێك بیستوویەتی وپرسیویەتی: ئەوەی كەخوای گەورە ئەوانە لەخۆیان غافڵ وبێ ئاگا دەكات چ كاریگەرییەكی هەیە؟ لەوەڵامدا گوتراوە: بەهۆی ئەو كارەوە دەگاتە لوتكەی خراپەكاری وتاوانباری، بەجۆرێك كەدەتوانین لەبارەی ئەو كەسانەوە بڵێین: هیچ خراپەكاریی وتاوانبارییەك خراپتر لەخراپەكاریی وتاوانباریی ئەوان نییە. ابن عاشور: ٢٨/ ١١٤.
پرسیار: ئەوەى كەخواى گەورە ئەوانە لەخۆيان غافڵ وبێ ئاگا دەكات چ كاريگەرييەكى هەيە.
لَوۡ أَنزَلۡنَا هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ عَلَىٰ جَبَلٖ لَّرَأَيۡتَهُۥ خَٰشِعٗا مُّتَصَدِّعٗا مِّنۡ خَشۡيَةِ ٱللَّهِۚ
ئەم ئایەتە هاندانە بۆ ڕامان وبیركردنەوە لەپەندەكانی قورئان ودەفەرمووێت: هیچ بیانوو وبەهانەیەك بۆ بیرنەكردنەوە بوونی نییە، چونكە ئەگەر ئەم پەند وئامۆژگارییانە بۆ كێوەكان هاتبان وكێوەكان وەك مرۆڤ خاوەن ژیری بان، ئەوا بێگومان پەند وئامۆژگارییان وەردەگرت ولەگەڵ ئەوەدا كەزۆر بەهێز وخۆڕاگرن لەترسی خودا لەتلەت دەبوون. قورتوبى: ٢٠/ ٣٨٨.
پرسیار: دواى ئەم ڕوونكردنەوە هيچ كەسێك بيانووى دەمێنێت بۆ ئەوەى بير نەكاتەوە؟
هُوَ ٱللَّهُ ٱلَّذِي لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۖ عَٰلِمُ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِۖ هُوَ ٱلرَّحۡمَٰنُ ٱلرَّحِيمُ ٢٢
سەبارەت بەیەكتایی خودا لەئولوهیەتدا بەڵگەی هێناوە : (عالم الغيب والشهادة).لەزۆر شوێنی تریشدا ئەوە باسكراوە كەئەمە بەڵگەیەكە بۆ یەكتایی خودا. شەنقيتى: ٨/ ٦٨.
پرسیار: بەڵگەى ئەوەى كەخواى گەورە لەئولوهيەتدا يەكتايە، چییە؟
هُوَ ٱللَّهُ ٱلَّذِي لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلۡمَلِكُ ٱلۡقُدُّوسُ ٱلسَّلَٰمُ ٱلۡمُؤۡمِنُ
دوای باسكردنی سیفەتەكەی پێشوو باسی سیفەتی (المؤمن) عی كرد، بۆ ئەوەی لەگەڵ باسكردنی (الملك)كەس گومان نەبات كەخوای گەورەش وەك پادشاكانی دونیا لەچەند ڕوویەكەوە ناتەواوە، هەر بۆیە ناوی (القدوس)پاكی وبێگەردی خودا دەگەیەنێت، سیفەتی (المؤمن)،ئەوە پیشان دەدا كەكارە پەنهانییەكانی خوای گەورە لەفرت وفێڵ وخیانەتەوە دوورە، سیفەتی (السلام)ـیش بەڵگەی ئەوەیە كەكارە ئاشكراكانی خوای گەورە دوورە لەستەم وناهەقی. ابن عاشور: ٢٨/ ١٢١.
پرسیار: بۆچى دواى ناوى (الملك) ناوەكانى (القدوس السلام المؤمن)باسكراون؟