قورئان
ﯥ
ﱓ
ﭜ ٧٩ ٧٩ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ٨٠ ٨٠ ﭣ ﭤ
ﭥ ﭦ ٨١ ٨١ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ٨٢ ٨٢ ﭭ
ﭮ ﭯ ﭰ ٨٣ ٨٣ ﭲ ﭳ ﭴ ٨٤ ٨٤ ﭶ ﭷ
ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ٨٥ ٨٥ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ
٨٦ ٨٦ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ٨٧ ٨٧ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ
٨٨ ٨٨ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ٨٩ ٨٩ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ
ﮙ ٩٠ ٩٠ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ٩١ ٩١ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ
ﮥ ﮦ ٩٢ ٩٢ ﮨ ﮩ ﮪ ٩٣ ٩٣ ﮬ ﮭ
٩٤ ٩٤ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ٩٥ ٩٥ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ٩٦ ٩٦
ﯦ
ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ٢ ٢ ﯴ
ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ٣ ٣
إِنَّهُۥ لَقُرۡءَانٞ كَرِيمٞ ٧٧
أي كرَّمه الله وعزه ورفع قدره على جميع الكتب، وكرَّمه عن أن يكون سحرًا أو كهانة أو كذبًا. وقيل: إنه كريم لما فيه من كرم الأخلاق ومعالي الأمور. وقيل: لأنه يكرم حافظه ويعظم قارئه. وحكى الواحدي عن أهل المعاني أن وصف القرآن بالكريم لأن من شأنه أن يعطي الخير الكثير بالدلائل التي تؤدي إلى الحق في الدين. قال الأزهري: الكريم اسم جامع لما يحمد، والقرآن الكريم يحمد لما فيه من الهدى والبيان والعلم والحكمة. الشوكاني:5/160.
السؤال: اذكر بعض أوجه كرم القرآن.
إِنَّهُۥ لَقُرۡءَانٞ كَرِيمٞ ٧٧ فِي كِتَٰبٖ مَّكۡنُونٖ ٧٨ لَّا يَمَسُّهُۥٓ إِلَّا ٱلۡمُطَهَّرُونَ ٧٩
ئەم ئایەتە لەڕێگەی ئاماژەوە بەڵگەیە لەسەر ئەوەی كەتەنها دڵە پاكەكان دەتوانن لەمانا ومەبەستەكانی قورئان تێبگەن، تێگەیشتن لەسەر ئەو دڵانە حەرام كراوە كەخەریكی كاری خراپ وبیدعە وكاری ناڕەوا وناشیرینن وئەو جۆرە دڵانە ناتوانن وەك شیاوە لەقورئان تێبگەن. ابن القيم: ٣/ ١٢٠.
پرسیار: هەركەس كەدەيەوێت بەجوانى لەقورئان تێبگات دەبێت دڵى خۆى پاك وخاوێن بكاتەوە، بەپێى ئەم ئايەتە ئەم بابەتە ڕوون بكەرەوە.
تَنزِيلٞ مِّن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٨٠
ئیزافە كرانی (تنزیل) بۆ لای (رب العالمین) داخوازی خاوەندارێتی وكار كردن ودانایی خودایە لەسەر ئەوان، هەروەها بەڵگەیە لەسەر ئەوەی كەشیاو نییە بۆ ئەو پەروەردگارە كامڵە هەروەها بێ هودە دروستكراوەكانی خۆی دروست بكات وبەرەڵایان بكات وفەرمانیان پێ نەكات بۆ كردنی هەندێك كار ولەهەندێك نەهییان لێ نەكات وپاداشت وسزای نەبێت. ابن القيم: ٣/ ١٢١.
پرسیار: بۆچى وشەى (تنزيل) درايە پاڵ سيفەتى ڕبوبيەتى خوداى گەورە؟
تَنزِيلٞ مِّن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٨٠
واتە: ئەوەی كەقورئان بەو سیفەتە گەورانەی كەباسكرا وەسفدار كراوە، ئەوە لەلایەن پەروەردگاری هەموو جیهانەوە دابەزێنراوە، ئەو زاتەی كەبەندەكانی خۆی بەناز ونیعمەتی دونیایی ودینی پەروەردە دەكات، یەكێك لەگەورەترین جۆری ئەو ناز ونیعمەتانە بریتییە لەدابەزاندنی قورئان، ئەو قورئانە كەبەرژەوەندی دینی ودونیایی تێدایە. سەعدى: ٨٣٦.
پرسیار: بۆچى خواى گەورە دواى باسكردنى دابەزاندنى قورئانى پيرۆز خۆى بەپەروەردگارى هەموو جيهان وەسف كرد؟
أَفَبِهَٰذَا ٱلۡحَدِيثِ أَنتُم مُّدۡهِنُونَ ٨١
ئەی خەڵكینە! ئایا ئێوە لەبارەی ئەم قورئانەوە كەباسم كرد بۆ ئێوە وچیرۆكەكەیم بۆ گێڕانەوە، لەگەڵ دژ ونەیارەكانیدا بەقسەی نەرم مامەڵە دەكەن بۆ ئەوەی ببنە یارمەتیدەرێك بۆ ئەو نەیار ودژە قورئاندانە؟!. تەبەرى: ٢٣/ ١٥٢.
پرسیار: مەبەست لەوشەى (مدهنون) چییە؟
وَتَجۡعَلُونَ رِزۡقَكُمۡ أَنَّكُمۡ تُكَذِّبُونَ ٨٢
ابن عەتییە دەفەرمووێت: زانایانی تەفسیر یەك دەنگ وهاوڕان لەسەر ئەوەی كەئەم ئایەتە ئەو كەسانە سەركۆنە دەكات كەلەبارەی بارانەوە دەڵێن: باران بەهۆی هەڵاتنی فڵانە ئەستێرە باری، واتە: لەجیاتی ئەوەی سوپاسگوزاری ئەو ناز ونیعمەتە بكەن كەلەلایەن خوداوە بۆیان باریوە، كەچی هەوڵی ئەوە دەدەن ئینكاری بكەن وئەوە بەدرۆ بخەنەوە كەلەلایەن خوداوە فەرمانی بارینی بۆ دەرچووە. ابن جزى: ٢/ ٤٠٦.
پرسیار: مەبەست لە(رزق) و(تكذيب) له ئايەتەكەدا چییە؟
هُوَ ٱلۡأَوَّلُ وَٱلۡأٓخِرُ وَٱلظَّٰهِرُ وَٱلۡبَاطِنُۖ وَهُوَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٌ ٣
(الأول) پێش هەموو شتێك بووە وسەرەتای نییە، كاتێك هەبوو كەجگە لەخودا هیچی تر نەبوو. (ﯶ) دوای تیاچوون ونەمانی هەموو شتێك دیسان ئەو هەیە وكۆتایی نییە، هەموو شتێك تێدادەچێت ودەفەوتێت، بەڵام ئەو دەمێنێتەوە. (والظاهر)زاڵە بەسەر هەموو شتێكدا ولەهەموو شتێك بەڕێزترە. (والباطن) هەموو شتێك دەزانێت. ئەوەی كەباسكرا لێكدانەوەی ابن عباس بوو بۆ ئەم چەند ناوە. بەغەوى: ٤/ ٣٢٢.
پرسیار: ماناى ئەم چەند ناوەى خودا باس بكە كەلەم ئايەتەدا هاتووە.