قورئان
ﮫ
ﱍ
ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ
ﭨ ﭩ ﭪ ٢٩ ٢٩ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ
ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ٣٠ ٣٠ ﭽ ﭾ ﭿ
ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ
ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ٣١ ٣١ ﮒ ﮓ ﮔ
ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ
ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ
٣٢ ٣٢ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ
ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ
ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ
ﯪ ٣٣ ٣٣ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ
ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ
ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃ ﰄ ﰅ ﰆ ﰇ ﰈ ﰉ ٣٤ ٣٤
ﮬ
أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ يُولِجُ ٱلَّيۡلَ فِي ٱلنَّهَارِ وَيُولِجُ ٱلنَّهَارَ فِي ٱلَّيۡلِ وَسَخَّرَ ٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ كُلّٞ يَجۡرِيٓ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى وَأَنَّ ٱللَّهَ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ ٢٩
سەرەتا باسی شەو كرا، چونكە شەو سەرسوڕهێنەرترە وبەشێوەی سەیر ڕۆشنایی ڕۆژ دادەپۆشێت. ابن عاشور: ٢١/ ١٨٥.
پرسیار: بۆچى لەم ئايەتەدا سەرەتا باسى شەو كراوە؟
أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱلۡفُلۡكَ تَجۡرِي فِي ٱلۡبَحۡرِ بِنِعۡمَتِ ٱللَّهِ لِيُرِيَكُم مِّنۡ ءَايَٰتِهِۦٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّكُلِّ صَبَّارٖ شَكُورٖ ٣١
لە نێو هەموو لق وپۆپەكانی ئیماندا (كە زیاتر لەحەفتا لق وپۆپە. و) باسی سەبر وسوپاسگوزاری كرا، چونكە ئەم دوو سیفەتە لەهەموو سیفەتەكانی تر زیاتر لەگەڵ بابەتی كۆچ كردن وسەفەر لەڕێگەی دەریاوە پەیوەندییان هەیە، چونكە ئەو كەسەی كەلەڕێگەی دەریاوە سەفەر دەكات لەنێوان مەترسی وسەلامەتیدایە، ئەم دووانەش وەدەرخەری سەبر وسوپاسگوزارین. ابن عاشور: ٢١/ ١٩٠.
پرسیار: بۆچى كاتێك باسى كەشتى ودەريا هاتە پێشەوە خواى گەورە باسى سيفەتى سەبر وسوپاسگوزارى كرد؟
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّكُلِّ صَبَّارٖ شَكُورٖ ٣١
واتە: سەبر لەبەرامبەر قەزا وقەدەری خوای گەورە وسوپاسگوزاریش لەبەرامبەر ناز ونیعمەتەكانی. زانایانی ڕەوانبێژی وزانایانی دەروونناسی دەفەرمون: سیفەتی سەبر وسوپاسگوزاری پێویستە لەهەموو تاكێكی باوەڕداردا هەبێت، چونكە سەبر وسوپاسگوزاری باشترین سیفەتن لەناو سیفەتەكانی مرۆڤی باوەڕدارا. قورتوبى: ١٦/ ٤٩٣.
پرسیار: بۆچى لەكۆتايى ئەم ئايەتەدا سيفەتى سەبر وسوپاسگوزارى باسكراوە؟
أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱلۡفُلۡكَ تَجۡرِي فِي ٱلۡبَحۡرِ بِنِعۡمَتِ ٱللَّهِ لِيُرِيَكُم مِّنۡ ءَايَٰتِهِۦٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّكُلِّ صَبَّارٖ شَكُورٖ ٣١
لە هەردوو وشەی (صبار وشكور) كەبۆ زێدە مانا (موبالەغە)ن دەزانرێت كەبەو جۆرەی كەمرۆڤ لەتەنگانەدا هەست بەگەورەیی خوای گەورە دەكات، بەهەمان جۆر لەكاتی خۆشیدا هەستی پێ ناكات، تەنها ئەو كەسانە نەبێت كەخوای گەورە یارمەتی داون ولەسەر سوپاسگوزاری وسەبر گرتن ڕایهێناون ویارمەتی داون بۆ ئەوەی پەیمانی خۆیان نەشكێنن، ئەو جۆرە مرۆڤانەش كەمن. ١٥/ ٢٠٦.
پرسیار: بۆچى لەكۆتايى ئەم ئايەتەدا سيفەتى سەبر وسوپاسگوزارى بەشێوەى زێدەمانا (صيغەى موبالەغە) باسكراون؟
وَإِذَا غَشِيَهُم مَّوۡجٞ كَٱلظُّلَلِ دَعَوُاْ ٱللَّهَ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ فَلَمَّا نَجَّىٰهُمۡ إِلَى ٱلۡبَرِّ فَمِنۡهُم مُّقۡتَصِدٞۚ وَمَا يَجۡحَدُ بِـَٔايَٰتِنَآ إِلَّا كُلُّ خَتَّارٖ كَفُورٖ ٣٢
(ختَّار)واتە: پەیمانشكێنی زۆر بێ ئەمەك وسپڵە، چونكە بێ نمەك وسپڵەیە وئینكاری ناز ونیعمەتەكانی پەروەردگار دەكات. ابن جزى: ٢/ ١٧٦.
پرسیار: بۆچى كافر زۆر بێ ئەمەك وبێ وەفايە؟
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱتَّقُواْ رَبَّكُمۡ وَٱخۡشَوۡاْ يَوۡمٗا لَّا يَجۡزِي وَالِدٌ عَن وَلَدِهِۦ وَلَا مَوۡلُودٌ هُوَ جَازٍ عَن وَالِدِهِۦ شَيۡـًٔاۚ
خوای گەورە فەرمان بەسەر خەڵكیدا دەكات كەتەقوایان هەبێت ولەخوا بترسن، تەقوا بریتییە لەجێبەجێ كردنی فەرمانەكانی خوای گەورە ووازهێنان لەو كارانەی كەنەهی لێ كردووە. دواتر خوای گەورە بیر وهۆشیان بەرەو لای ترسان لەقیامەت دەبات، واتە ئەو ڕۆژە سەختەی كەهەر كەس تەنها خەم بۆ خۆی دەخوا ونەفسی نەفسییە (لا يجزي والد عن ولده ولا مولود هو جازٍ عن والده شيئًا)واتە: نە لەچاكەكان زیاد دەكرێت ونە لەخراپەكان كەم دەكرێتەوە، بەڵكو هەموو كەس كارەكانی خۆی كۆتایی پێ هێناوە وبەپاداشت وسزای خۆی گەییوە، بۆیە خوای گەورە بیر وفكری خەڵكی بەرەو لای ئەو ڕۆژە سەختە ڕادەكێشێت بۆ ئەوەی ببێتە گوڕپێدان بۆ تەقوا وترسان لەخودای بۆ ئاسان ببێت. سەعدى: ٦٥٢.
پرسیار: لەزۆر شوێنێكى قورئاندا خواى گەورە باسى سەختى وديمەنى ترسناكى ڕۆژى پەسڵانى كردووە، بۆچى؟
إِنَّ ٱللَّهَ عِندَهُۥ عِلۡمُ ٱلسَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ ٱلۡغَيۡثَ وَيَعۡلَمُ مَا فِي ٱلۡأَرۡحَامِۖ وَمَا تَدۡرِي نَفۡسٞ مَّاذَا تَكۡسِبُ غَدٗاۖ وَمَا تَدۡرِي نَفۡسُۢ بِأَيِّ أَرۡضٖ تَمُوتُۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرُۢ ٣٤
پێغەمبەری خوا(ﷺ) ئەم پێنج شتەی بەكلیلەكانی غەیب وبەرپیوار ناو بردووە وئەم ئایەتەی پێ تەفسیر كردووە.﴿وَعِندَهُۥ مَفَاتِحُ ٱلۡغَيۡبِ لَا يَعۡلَمُهَآ إِلَّا هُوَ﴾ [الأنعام:59]؛ پێشەوا بوخاری/ ٤٦٩٧. لەابن عومەرەوە دەگێڕێتەوە فەرموویەتی: پێغەمبەری خوا(ﷺ) فەرمووی: مفاتح الغیب خمس. واتە: كلیلەكانی بەرپیوار وغەیب پێنج دانەن. دواتر ئەم ئایەتەی خوێندەوە:(إن الله عنده علم الساعة).ابن عاشور: ٢١/ ١٩٨.
پرسیار: ئەم پێنج شتەى كەلەئايەتەكەدا باسكراوە، بەچ شتێك ناو براون؟