قرآن
ﮐ
ﰽ
ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ
ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ
ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ٩٥ ٩٥ ﭶ ﭷ ﭸ
ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ٩٦ ٩٦ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ
ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ
ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ
ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ٩٧ ٩٧ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ
ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ٩٨ ٩٨
ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ٩٩ ٩٩ ﯚ ﯛ
ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ
ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ
ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ١٠٠ ١٠٠ ﯽ ﯾ ﯿ
ﰀ ﰁ ﰂ ﰃ ﰄ ﰅ ﰆ ﰇ ﰈ ﰉ
ﰊ ﰋ ﰌ ﰍ ﰎ ﰏ ﰐ ﰑ ﰒ ﰓ ﰔ ١٠١ ١٠١
وَكُلّٗا وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلۡحُسۡنَىٰۚ
الله تعالی وقتی میان دو امر که هر دو دارای فضیلت هستند یکی را بر دیگری ترجیح دهد، فضیلت جامع میان آنها را نیز بیان میکند تا کسی گمان نکند كه آنچه ترجیح داده نشده، مذموم است؛ چنانکه در اینجا میفرماید: ﴿وَكُلّٗا وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلۡحُسۡنَىٰ﴾. سعدی: 195.
پرسش: چرا بعد از ذکر مجاهدان و خانهنشینان، عبارت ﴿وَكُلّٗا وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلۡحُسۡنَىٰ﴾ آمد؟
فَضَّلَ ٱللَّهُ ٱلۡمُجَٰهِدِينَ بِأَمۡوَٰلِهِمۡ وَأَنفُسِهِمۡ عَلَى ٱلۡقَٰعِدِينَ دَرَجَةٗۚ وَكُلّٗا وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلۡحُسۡنَىٰۚ وَفَضَّلَ ٱللَّهُ ٱلۡمُجَٰهِدِينَ عَلَى ٱلۡقَٰعِدِينَ أَجۡرًا عَظِيمٗا ٩٥ دَرَجَٰتٖ مِّنۡهُ وَمَغۡفِرَةٗ وَرَحۡمَةٗۚ
در حسن و نیکوییِ انتقال از حالتی به حالتی برتر از آن بیندیش؛ که ابتدا تساوی میان مجاهد و غیر مجاهد را نفی کرد، سپس برتری مجاهد بر بازمانده از جهاد را بیان کرد، در ادامه، برتری مجاهد را در مغفرت و رحمت و درجات ذکر فرمود. سعدی: 195.
پرسش: روش تشویقیِ این آیه برای مجاهدان چیست؟
إِنَّ ٱلَّذِينَ تَوَفَّىٰهُمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ ظَالِمِيٓ أَنفُسِهِمۡ قَالُواْ فِيمَ كُنتُمۡۖ قَالُواْ كُنَّا مُسۡتَضۡعَفِينَ فِي ٱلۡأَرۡضِۚ قَالُوٓاْ أَلَمۡ تَكُنۡ أَرۡضُ ٱللَّهِ وَٰسِعَةٗ فَتُهَاجِرُواْ فِيهَاۚ فَأُوْلَٰٓئِكَ مَأۡوَىٰهُمۡ جَهَنَّمُۖ وَسَآءَتۡ مَصِيرًا ٩٧
این آیه در مورد گروهی از اهالی مکه نازل شد که وقتی رسول الله ج در مکه بود اسلام آورده بودند، اما وقتی او هجرت کرد آنان همراه قوم خویش در مکه ماندند، در نتیجه به دست قوم به فتنه افتادند و مرتد شدند. در روز بدر نیز همراه مشرکان خارج شدند و سبب افزایش افراد مشرکان گشتند، پس در حالت کفر در بدر کشته شدند. مسلمانان گفتند: این یاران ما مسلمان بودند اما بر کفر و خروج مجبور گشتند. آنگاه این آیه در مورد آنان نازل شد. بخاری در صحیحش به شماره 4596 این روایت را از ابن عباس ب نقل کرده است. ابن عاشور: 5/ 174.
پرسش: مسلمان ضعیف در چه صورتی معذور به شمار میرود؟
إِنَّ ٱلَّذِينَ تَوَفَّىٰهُمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ ظَالِمِيٓ أَنفُسِهِمۡ قَالُواْ فِيمَ كُنتُمۡۖ قَالُواْ كُنَّا مُسۡتَضۡعَفِينَ فِي ٱلۡأَرۡضِۚ قَالُوٓاْ أَلَمۡ تَكُنۡ أَرۡضُ ٱللَّهِ وَٰسِعَةٗ فَتُهَاجِرُواْ فِيهَاۚ
یعنی: آیا بر هجرت و دوری از کسانی که بر شما ستم میکردند توانا نبودید؟! آیه بر وجوب هجرت از سرزمینی که گناهان در آن انجام میشود دلالت دارد. قرطبی: 7/ 64.
پرسش: اگر مومن در سرزمینی پر از گناه زندگی میکند و در مورد [دین] خویش میترسد، چه کاری بر او واجب است؟
وَمَن يُهَاجِرۡ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ يَجِدۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُرَٰغَمٗا كَثِيرٗا وَسَعَةٗۚ وَمَن يَخۡرُجۡ مِنۢ بَيۡتِهِۦ مُهَاجِرًا إِلَى ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ ثُمَّ يُدۡرِكۡهُ ٱلۡمَوۡتُ فَقَدۡ وَقَعَ أَجۡرُهُۥ عَلَى ٱللَّهِۗ
برای تشویق بر هجرت، این وسوسۀ شیطان را دفع کرد که اگر انسان از آسایش و راحتی وطن جدا شود به سختی غربت گرفتار میآید و حتی شاید قبل از رسیدن به مقصد، در برابر رنج و سختی دوام نیاورَد و بمیرد. بقاعی: 2/ 304.
پرسش: شیطان چه وسوسههایی بر مومن وارد میکند تا او را از هجرت بازدارد؟
وَمَن يَخۡرُجۡ مِنۢ بَيۡتِهِۦ مُهَاجِرًا إِلَى ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ ثُمَّ يُدۡرِكۡهُ ٱلۡمَوۡتُ فَقَدۡ وَقَعَ أَجۡرُهُۥ عَلَى ٱللَّهِۗ
هر کس کار خیری را نیت کند و به آن نرسد، پاداش کامل آن را آنگونه که ذات کریم بر عهده گرفته است میگیرد. بقاعی: 2/ 305.
پرسش: توضیح دهید که آیه چگونه بر کرَم و رحمت الله تعالی دلالت دارد؟
وَمَن يَخۡرُجۡ مِنۢ بَيۡتِهِۦ مُهَاجِرًا إِلَى ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ ثُمَّ يُدۡرِكۡهُ ٱلۡمَوۡتُ فَقَدۡ وَقَعَ أَجۡرُهُۥ عَلَى ٱللَّهِۗ
مهاجر به یکی از دو نیکی میرسد: یا به سبب جدایی خویش از دشمنان الله، آنان را خوار و ذلیل میگرداند و به خیر و گشایش دست مییابد؛ یا مرگ او را درمییابد و به سعادت واقعی و نعمتهای جاویدان میرسد. آلوسی: 5/ 128.
پرسش: مهاجر در راه الله به یکی از دو نیکی دست مییابد. این دو نیکی چیست؟