قرآن
ﰔ
ﱖ
ﰔ
ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ٣ ٣
ﰕ
ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ٣ ٣ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ٤ ٤
ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ٥ ٥ ﭼ ﭽ ﭾ ٦ ٦ ﮀ ﮁ
ﮂ ﮃ ٧ ٧ ﮅ ﮆ ﮇ ٨ ٨ ﮉ ﮊ ﮋ ٩ ٩
ﰖ
ﮗ ﮘ ﮙ ٢ ٢ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ٣ ٣
ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ٤ ٤ ﮥ ﮦ ﮧ ٥ ٥
وَٱلۡعَصۡرِ ١ إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لَفِي خُسۡرٍ ٢ إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلۡحَقِّ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلصَّبۡرِ ٣
شافعی میگوید: اگر تمام مردم در این سوره بیندیشند برایشان کافی است. توضیح اینکه انسان با کاملکردن چهار مرتبه به اوج کمالش میرسد. مرتبۀ اول: شناخت حقیقت، دوم: عمل به حقیقت، سوم: آموزش حقیقت به کسی که آن را نمیداند و چهارم: صبر بر یادگیری و عمل به حقیقت و آموزش آن. الله تعالی این مراتب چهارگانه را در سورۀ عصر بیان کرده است. ابن قیم: 3/ 365.
پرسش: تمام آنچه را که انسان برای اصلاح نفسش نیاز دارد در سورۀ عصر موجود است. این مطلب را توضیح دهید.
إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلۡحَقِّ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلصَّبۡرِ ٣
«ال» تعریف در ﴿ٱلصَّٰلِحَٰتِ﴾ «ال» جنس و استغراقی است؛ یعنی تمام اعمال صالحی را که دین به آن فرمان داده بود انجام دادند. انجام صالحات، شامل ترک بدیها نیز میشود. ابن عاشور: 30/ 532.
پرسش: چرا واژۀ صالحات با الف و لام معرفه آمد؟
إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلۡحَقِّ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلصَّبۡرِ
با دو امر اول، انسان خودش را کامل میکند و با دو امر اخیر، دیگران را کامل میگرداند، و با انجام هر چهار امر، انسان از زیان سالم میماند و به سود بزرگ میرسد. سعدی: 934.
پرسش: چرا فقط چهار امر مذکور بیان شدند؟
وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلۡحَقِّ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلصَّبۡرِ ٣
﴿وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلصَّبۡرِ﴾ یعنی: در برابر مصیبتها و قضا و قدر، و آزار کسی که آمران به معروف و ناهیان از منکر را اذیت میکند. ابن کثیر: 4/ 551.
پرسش: چرا سفارش یکدیگر به صبر بر سفارش یکدیگر به حق عطف شد؟ ارتباط میان این دو را بیان کنید.
ٱلَّذِي جَمَعَ مَالٗا وَعَدَّدَهُۥ ٢
سرزنش بر خودداری از انفاق مال در راه طاعت منظور است. قرطبی: 22/ 471.
پرسش: آیا تمام انواع جمعآوری مال، مذموم و ناپسند است؟
يَحۡسَبُ أَنَّ مَالَهُۥٓ أَخۡلَدَهُۥ ٣
یعنی او را به مقام جاودانگی در دنیا میرساند، بنابراین این مال را همانند جاودانگی دوست دارد، و همانند کسی که گمان میکند نخواهد مُرد، به زیادهروی در شهوات و خوشیهای ناپایدار روی میآورد. اشاره دارد به اینکه جاودانگی به تنهایی فایده نمیرساند مگر با وجود اعمال صالح که سبب خوشبختی در سرای آخرت است. بقاعی: 22/ 245.
پرسش: با توجه به آیه توضیح دهید که دلبستگی به مال خطر بسیار بزرگی بر مفاهیم انسان دارد.
ٱلَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى ٱلۡأَفۡـِٔدَةِ ٧
با اینکه آتش جهنم تمام بدن جهنمیان را فرا میگیرد به این دلیل فقط قلبها بیان شد که محل عقايد باطل هستند، یا به این سبب که وقتی درد به قلب برسد انسان میمیرد؛ یعنی در حالت کسی هستند که میمیرد اما نمیمیرند. شوکانی: 5/ 494.
پرسش: چرا فقط بیان شد که آتش بر قلبها چیره میگردد در حالی که آتشِ جهنم، تمام بدنهایشان را فرا میگیرد؟