قرآن
ﰁ
ﱖ
ﰂ
٣ ٣ ﭥ ﭦ ﭧ ٤ ٤ ﭩ ﭪ ﭫ ٥ ٥ ﭭ ﭮ ﭯ
ﭰ ٦ ٦ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ٧ ٧ ﭹ ﭺ
ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ٨ ٨ ﮃ ﮄ ﮅ
ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ٩ ٩ ﮏ ﮐ
ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ
ﮛ ﮜ ١٠ ١٠ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ
ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ١١ ١١ ﮮ ﮯ
ﮰ ﮱ ١٢ ١٢ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ١٣ ١٣ ﯙ ﯚ ﯛ ١٤ ١٤
ﯝ ﯞ ﯟ ١٥ ١٥ ﯡ ﯢ ﯣ ١٦ ١٦ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ
١٧ ١٧ ﯪ ﯫ ١٨ ١٨ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ١٩ ١٩ ﯳ ﯴ
ﯵ ﯶ ٢٠ ٢٠ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ٢١ ٢١ ﯽ ﯾ ﯿ ٢٢ ٢٢
وَشَاهِدٖ وَمَشۡهُودٖ ٣
برخی از مخلوقات بر برخی دیگر گواهی میدهند و نظام دنیا بدون این امر کامل نمیشود؛ پس وقتی که مخلوقات شاهد و نگهبان و محافظ بر یکدیگر قرار میگیرند، چرا خالق بلندمرتبه، شاهد بر بندگانش و آگاه و نگهبان بر آنان نباشد؟ ابن قیم: 3/ 278.
پرسش: بیان این خبر که برخی از مخلوقات شاهد و برخی دیگر مشهود هستند چه حکمتی در بر دارد؟
قُتِلَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡأُخۡدُودِ ٤ ٱلنَّارِ ذَاتِ ٱلۡوَقُودِ ٥
علمای ما گفتهاند: الله تعالی در این آیه امت اسلامی را از سختیهایی که به یکتاپرستان قبل از آنان رسید آگاه کرد و با این کار به آنان تسکین و دلداری داد. پیامبر ج نیز قصۀ پسربچه را برایشان بیان کرد تا در برابر آزار و اذیتها و مشقاتی که بدان گرفتار بودند صبر پیشه کنند و از این پسرک خردسال اما بسیار صبور، که در راه حق و چنگ زدن به آن، شکیبا و باصلابت بود و جانش را در اظهار دعوت و ورود مردم به دین فدا کرد، الگو بگیرند. قرطبی: 22/ 192- 193.
پرسش: چرا قصۀ خندقداران برای ما حکایت شده است؟
ٱلَّذِي لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ شَهِيدٌ ٩
﴿ٱلَّذِي لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ﴾: هم از نظر آفرینش و هم از نظر بندگی؛ بنابراین آنگونه که پادشاه در فرومانروایی خویش عمل میکند در مورد آنان تصرف میکند، ﴿وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ شَهِيدٌ﴾ از نظر علم و شنیدن و دیدن؛ پس آیا این گردنکشان نمیترسند از اینکه ذات توانا و شکستناپذیر الله تعالی آنان را مجازات کند؟! مگر ندانستهاند که همگی آنان بردگان الله هستند و هیچکس بدونِ اذنِ مالک، تسلطی بر دیگری ندارد؟! آیا این امر بر آنان پنهان مانده است که الله تعالی بر تمام اعمالشان احاطه دارد و آنان را در قبال کارهایشان جزا میدهد؟! هرگز چنین نیست، بلکه کافر در غرور به سر میبرد و ستمکار از راه راست، گمراه و کور است. سعدی: 918.
پرسش: چرا الله تعالی پس از بیان حال خندقدارانِ سرکش، فرمود پادشاهی آسمانها و زمین از آنِ اوست؟
إِنَّ ٱلَّذِينَ فَتَنُواْ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتِ ثُمَّ لَمۡ يَتُوبُواْ فَلَهُمۡ عَذَابُ جَهَنَّمَ وَلَهُمۡ عَذَابُ ٱلۡحَرِيقِ ١٠
حسن بصری میگوید: به این کرم و سخاوت بنگرید: دوستانش را کشتند و او آنان را به توبه و مغفرت فرا میخواند. ابن کثیر: 4/ 497.
پرسش: لطف و کرم و سخاوت بزرگ الله تعالی چگونه از آیه استنباط میشود؟
وَهُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلۡوَدُودُ ١٤
گفته شده: مودت به معنای محبت خالص است. كنار هم قرار گرفتن دو صفت ﴿ٱلۡوَدُودُ﴾ و ﴿ٱلۡغَفُورُ﴾ بر این امر دلالت میکند که گناهکاران اگر به سوی الله توبه کنند و بازگردند، الله گناهانشان را میبخشد و به آنان محبت میکند. سعدی: 919.
پرسش: چرا این دو نام نیکوی الله یعنی ﴿ٱلۡوَدُودُ﴾ و ﴿ٱلۡغَفُورُ﴾ در کنار یکدیگر قرار گرفتند؟
هَلۡ أَتَىٰكَ حَدِيثُ ٱلۡجُنُودِ ١٧ فِرۡعَوۡنَ وَثَمُودَ ١٨
الله تعالی با بیان اینکه کافران قوم پیامبر به عذابی مانند عذاب لشکریان گرفتار خواهند شد به وی آرامش و دلداری میدهد... یعنی: سرگذشت لشکریان برایت بیان شد و از افعال و عذابشان آگاه شدهای؛ پس ایام و امورِ بزرگِ الله تعالی را به قومت یادآوری کن و از اینکه عذابی مانند عذاب گذشتگان آنان را نیز فرا گیرد انذارشان بده. آلوسی: 30/ 39.
پرسش: انذار و تهدید شدیدی را که در این آیه برای کافران قریش آمده است بیان کنید.
بَلۡ هُوَ قُرۡءَانٞ مَّجِيدٞ ٢١ فِي لَوۡحٖ مَّحۡفُوظِۢ ٢٢
﴿فِي لَوۡحٖ مَّحۡفُوظِۢ﴾: محفوظ از تغییر و فزونی و كاستی و شیاطین؛ الله تعالی همهچیز را در این لوح محفوظ ثبت کرده است. مطالب مذکور، بر بزرگی و عظمت و جایگاه بالای قرآن نزد الله تعالی دلالت دارد. سعدی: 919.
پرسش: با توجه به آیات فوق جایگاه قرآن کریم نزد الله تعالی را توضیح دهید.