قرآن
ﯱ
ﱕ
ﭜ ٤٣ ٤٣ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ
ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ٤٤ ٤٤ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ٤٥ ٤٥ ﭱ ﭲ
ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ٤٦ ٤٦ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ
٤٧ ٤٧ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ
ﮈ ﮉ ٤٨ ٤٨ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ
ﮓ ﮔ ٤٩ ٤٩ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ
٥٠ ٥٠ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ
ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ٥١ ٥١ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ٥٢ ٥٢
ﯲ
ﯝ ٤ ٤ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ٥ ٥ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ
ﯨ ﯩ ٦ ٦ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ
ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ٧ ٧ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ٨ ٨
خَٰشِعَةً أَبۡصَٰرُهُمۡ تَرۡهَقُهُمۡ ذِلَّةٞۖ وَقَدۡ كَانُواْ يُدۡعَوۡنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ وَهُمۡ سَٰلِمُونَ ٤٣
انتساب خضوع و خواری به چشمها به این دلیل است که اثر آن در چشم آشکار میگردد. شوکانی: 5/ 275.
پرسش: چرا خشوع به چشمها اضافه شد؟
وَقَدۡ كَانُواْ يُدۡعَوۡنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ وَهُمۡ سَٰلِمُونَ ٤٣
ابراهیم تیمی میگوید: نماز مکتوب با اذان و اقامه مورد نظر آیه است. سعید بن جبیر میگوید: «حَيَّ عَلَى الْفَلاحِ» را میشنیدند اما اجابت نمیکردند. بغوی: 4/ 454.
پرسش: عبارت ﴿وَقَدۡ كَانُواْ يُدۡعَوۡنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ﴾ به چه معناست؟
فَذَرۡنِي وَمَن يُكَذِّبُ بِهَٰذَا ٱلۡحَدِيثِۖ سَنَسۡتَدۡرِجُهُم مِّنۡ حَيۡثُ لَا يَعۡلَمُونَ ٤٤
یعنی با اعطای مهلت و سلامتی پایدار و نعمت فراوان، آنان را به تدریج به عذاب خواهم افکند، چنانکه خودشان ندانند به عذاب نزدیک میشوند؛ بلکه گمان میکنند به سبب فضیلت و برتری بر مومنان بهرهمند میشوند. آلوسی: 15/ 41.
پرسش: نزدیککردن تدریجی تکذیبکنندگان به عذاب، از جانب الله تعالی، چه نشانهای دارد؟
سَنَسۡتَدۡرِجُهُم مِّنۡ حَيۡثُ لَا يَعۡلَمُونَ ٤٤
سفیان ثوری میگوید: نعمتها را بر آنان کامل میکنیم و سپاسگزاری را از یادشان میبریم. حسن میگوید: چه بسیار کسانی که بهوسیلۀ احسان الهی به آنان، اندک اندک به عذاب نزدیک میشوند، چه بسیار کسانی که بر اثر تعریف و تمجید مردم از آنان، به فتنه میافتند و چه بسیار کسانی که بهوسیلۀ پردهپوشی الله از آنان، مغرور میشوند. ابوروق میگوید: یعنی هر گاه گناه جدیدی مرتکب شدند، نعمت تازهای به آنان دادیم و استغفار را از یادشان بردیم... در حدیثی چنین آمده است: «أَنَّ رَجُلًا مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ يَا رَبِّ كَمْ أَعْصِيكَ وَأَنْتَ لَا تُعَاقِبُنِي، قَالَ: فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَى نَبِيِّ زَمَانِهِمْ أَنْ قُلْ لَهُ: كَمْ مِنْ عُقُوبَةٍ لِي عَلَيْكَ وَأَنْتَ لَا تَشْعُرُ؛ إِنَّ جُمُودَ عَيْنَيْكَ وَقَسَاوَةَ قَلْبِكَ اسْتِدْرَاجٌ مِنِّي وَعُقُوبَةٌ لَوْ عَقَلْتَ»؛ «شخصی از بنیاسرائیل گفت: پروردگارا چه بسیار گناهانی که مرتکب میشوم و تو مرا در قبال آنها مجازات نمیکنی. الله به پیامبر زمانشان وحی کرد که به او بگو: چه بسیار مجازاتهایی که به تو میفرستم و تو نمیدانی؛ اگر درست بیندیشی میدانی که بیاشکی چشمانت و سختی قلبت، مجازاتی از جانب من است و اینگونه تو را به تدریج به عذاب نزدیک میکنم». قرطبی: 21/ 180.
پرسش: منظور از استدراج در آیه چیست؟
فَٱصۡبِرۡ لِحُكۡمِ رَبِّكَ وَلَا تَكُن كَصَاحِبِ ٱلۡحُوتِ إِذۡ نَادَىٰ وَهُوَ مَكۡظُومٞ ٤٨
یونس ÷ به این دلیل صاحب حوت نامیده شد که ماهی او را بلعید؛ ذو النون نیز نامیده میشود؛ نون و حوت هر دو به معنای ماهی هستند. قصۀ یونس ÷ در سورۀ انبیاء و صافات بیان شد. الله تعالی محمد ج را نهی کرد از اینکه مانند یونس ÷ هنگام خشم، بیقرار شود و شتابزده عمل کند. ابن جزی: 2/ 494.
پرسش: پیامبر ج از کدام کار یونس ÷ نهی شد؟
وَإِن يَكَادُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَيُزۡلِقُونَكَ بِأَبۡصَٰرِهِمۡ لَمَّا سَمِعُواْ ٱلذِّكۡرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُۥ لَمَجۡنُونٞ ٥١
یعنی: اگر الله تعالی در برابر آنان از تو محافظت و حمایت نکند، نزدیک است به سبب کینهای که نسبت به تو دارند به تو چشمزخم بزنند. آیه بر وقوع چشمزخم دلالت دارد. ابن کثیر: 4/ 408.
پرسش: با استدلال به آیه توضیح دهيد که چشمزخم حقیقت دارد.
وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكۡرٞ لِّلۡعَٰلَمِينَ ٥٢
یعنی: در حالی که این قرآن یا رسول فقط پند و اعتبار و فضیلتی برای تمام جهانیان، اعم از بزرگان و فرومایگان است؛ هیچ یک از آنان نیست که نداند هیچ مشابهی از نظر معانی باشکوه، عبارات شیرین، سبک روان، فهم و درک دقیق، حواشی لطیف و نظم محکم و استوار ندارد، و هر کس بر اساس آنچه الله برایش مقدر کرده است مطالب این کتاب بزرگ را میفهمد. بقاعی: 20/ 336.
پرسش: چرا از قرائت قرآن خسته نمیشویم؟