قرآن
ﯨ
ﱔ
ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ
ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ١٠ ١٠ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ
ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ
ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ
ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ
١١ ١١ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ
ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ١٢ ١٢ ﮘ
ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ
ﮣ ﮤ ١٣ ١٣ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ
ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ
ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ١٤ ١٤ ﯢ
ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ
ﯭ ١٥ ١٥ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ
ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ١٦ ١٦
وَٱلَّذِينَ جَآءُو مِنۢ بَعۡدِهِمۡ يَقُولُونَ رَبَّنَا ٱغۡفِرۡ لَنَا وَلِإِخۡوَٰنِنَا ٱلَّذِينَ سَبَقُونَا بِٱلۡإِيمَٰنِ وَلَا تَجۡعَلۡ فِي قُلُوبِنَا غِلّٗا لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ رَبَّنَآ إِنَّكَ رَءُوفٞ رَّحِيمٌ ١٠
بنابر قولی: یعنی کسانی که پس از صحابه آمدند؛ تابعان و پیروانشان تا روز قیامت. امام مالک بر این باور بوده و میگوید: هر کس سخن ناروایی درباره صحابه بگوید، هیچ سهمی در غنیمت ندارد؛ چون الله در توصیف کسانی که پس از صحابه آمدند، فرمود: ﴿يَقُولُونَ رَبَّنَا ٱغۡفِرۡ لَنَا وَلِإِخۡوَٰنِنَا ٱلَّذِينَ سَبَقُونَا بِٱلۡإِيمَٰنِ﴾، پس کسی که خلاف این را بر زبان آورد، از افرادی که الله آنان را توصیف کرد، به شمار نمیرود. ابن جزی: 2/ 430.
پرسش: چگونه امام مالک از این آیه برداشت کرد که هر کس سخن ناروایی در مورد صحابه بگوید، سهمی از غنیمت ندارد؟
وَٱلَّذِينَ جَآءُو مِنۢ بَعۡدِهِمۡ يَقُولُونَ رَبَّنَا ٱغۡفِرۡ لَنَا وَلِإِخۡوَٰنِنَا ٱلَّذِينَ سَبَقُونَا بِٱلۡإِيمَٰنِ
از فضایل ایمان است که مؤمنان از یکدیگر فایده میبرند، برای همدیگر دعا میکنند؛ چون در ایمان مشترکند و ایمان پیمان برادری را میان آنان به وجود میآورد، و یکی از مواردش، دعا برای یکدیگر است. سعدی: 852.
پرسش: یکی از فضایل ایمان را که آیه فوق بیانگر آن است، بنویسید.
لَأَنتُمۡ أَشَدُّ رَهۡبَةٗ فِي صُدُورِهِم مِّنَ ٱللَّهِۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ قَوۡمٞ لَّا يَفۡقَهُونَ ١٣
نشانۀ کمال عقل و خرد این است که ترس از آفریدگار و امید و محبت به او مُقدّم بر غیرش باشد و غیر آن تابعش گردد. سعدی: 852.
پرسش: نشانۀ خرد و فهم بنده چیست؟
لَأَنتُمۡ أَشَدُّ رَهۡبَةٗ فِي صُدُورِهِم مِّنَ ٱللَّهِۚ
الله تعالی فرمود که بیم و ترس در دلهایشان وجود دارد؛ تا اشاره کند که این ترس پنهان است و آنان در ظاهر آمادگی خود را برای جنگ علیه مسلمانان اعلام میکنند و اظهار دلیری مینمایند تا مسلمانان از آنها بترسند، ولی در حقیقت اینگونه نیستند و چنین قدرتی ندارند. بنابراین الله پیامبرش را از آنچه در دلهای آنان بود، باخبر کرد. ابن عاشور: 28/ 103.
پرسش: چرا بیان شد که بیم و ترس در دلهایشان است؟ این توصیف چه فایده و نتیجهای برای مسلمانان دارد؟
بَأۡسُهُم بَيۡنَهُمۡ شَدِيدٞۚ تَحۡسَبُهُمۡ جَمِيعٗا وَقُلُوبُهُمۡ شَتَّىٰۚ
قشیری میگوید: اجتماع انسانها با نفرت و اختلاف دلها اصل و ریشه هر فسادی است و منجر به خواری مسلمانان و جسارت و جرأت دشمنان میشود، ولی هماهنگی و وحدت دلها و همسانی در تلاش و مقصد منجر به پیروزی و سعادت میگردد. بقاعی: 19/ 452.
پرسش: نفرت و اختلاف دلها چه خطر و زیانی دارد؟
بَأۡسُهُم بَيۡنَهُمۡ شَدِيدٞۚ تَحۡسَبُهُمۡ جَمِيعٗا وَقُلُوبُهُمۡ شَتَّىٰۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ قَوۡمٞ لَّا يَعۡقِلُونَ ١٤
هیچ کیش و آیینی ندارند که آنان را به هم جمع کنند؛ چون میدانند که بر باطل هستند؛ بنابراین آنان اسیر تمایلات هستند و تمایلات بینهایت با هم متفاوتند و اختلاف دارند. پس عقل و خرد محورِ توافق و هماهنگی، و تمایلاتِ نفسانی محورِ اختلاف است. بقاعی: 19/ 453.
پرسش: اینکه یهودیان توصیف به بیخردی شدند، بیانگر چه مطلبی است؟
بَأۡسُهُم بَيۡنَهُمۡ شَدِيدٞۚ تَحۡسَبُهُمۡ جَمِيعٗا وَقُلُوبُهُمۡ شَتَّىٰۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ قَوۡمٞ لَّا يَعۡقِلُونَ ١٤
این آیه مسلمانان را راهنمایی میکند که از اختلاف و بریدن از همدیگر، برحذر باشند و بدانند که در صورتی امت اسلامی بر دشمنانشان پیروز میشوند و قدرت میگیرند که دلهایشان با هم باشد. ابن عاشور: 28/ 106.
پرسش: آیه فوق اشاره به اهميت وحدت و اختلافنکردن در رویارویی با دشمن دارد، این موضوع را توضیح دهید.