قرآن
ﯗ
ﱑ
ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ
ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ٥٢ ٥٢ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ
ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ٥٣ ٥٣
ﯘ
ﮉ ﮊ ٣ ٣ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ
ﮑ ﮒ ٤ ٤ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ
ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ٥ ٥ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ
ﮢ ٦ ٦ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ
٧ ٧ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ
٨ ٨ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ
ﯝ ﯞ ﯟ ٩ ٩ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ
ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ١٠ ١٠
وَكَذَٰلِكَ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ رُوحٗا مِّنۡ أَمۡرِنَاۚ
قرآن منظور است، و به این سبب روح نامیده شد که مایۀ حیات از مرگ جهل است... مالک بن دینار میگوید: ای اهل قرآن، قرآن چه چیزی در دلهایتان کاشته است؟! قرآن بهار دلهاست چنانکه باران بهار زمین است. قرطبی: 18/ 509.
پرسش: نامیدهشدن قرآن به روح، تشویق و دلالتی رسا به همراه دارد. این مطلب را توضیح دهید.
مَا كُنتَ تَدۡرِي مَا ٱلۡكِتَٰبُ وَلَا ٱلۡإِيمَٰنُ
الله سبحانه صفت رسولش را قبل از اینکه به سویش وحی بفرستد چنین بیان میکند: یعنی: نمیدانستی کتاب چیست. رسول الله ج شخصی امّی بود و خواندن و نوشتن نمیدانست؛ پس این صفت، بهترین دلیل بر اعجاز و صحت نبوت پیامبر ج است. شوکانی: 4/ 545.
پرسش: نحوۀ دلالت آیه بر صحت نبوت پیامبر اسلام ج را توضیح دهید.
وَلَٰكِن جَعَلۡنَٰهُ نُورٗا نَّهۡدِي بِهِۦ مَن نَّشَآءُ مِنۡ عِبَادِنَاۚ وَإِنَّكَ لَتَهۡدِيٓ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ ٥٢
قرآن چون سبب هدایت است به نور تشبیه شد؛ زیرا ایمان و هدایت و علم به نور و گمراهی و جهل و کفر به تاریکی تشبیه میشوند؛ الله تعالی میفرماید: ﴿يُخۡرِجُهُم مِّنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِۖ﴾ [البقرة: 257] همچنین رهگذر اگر در تاریکی را بپیماید راه را گم میکند و هر گاه نوری بیابد راه را پیدا میکند؛ بنابراین نور وسیلۀ هدایت است اما فقط کسی با آن هدایت مییابد که مانعی در برابر هدایت نداشته باشد وگرنه وسیلۀ هدایت هیچ سودی به او نمیرساند؛ از این رو میفرماید: ﴿نَّهۡدِي بِهِۦ مَن نَّشَآءُ مِنۡ عِبَادِنَا﴾. ابن عاشور: 25/ 154.
پرسش: چرا کتاب به نور تشبیه شد؟ چه کسی از نور قرآن کریم فایده میبرد؟
وَإِنَّهُۥ فِيٓ أُمِّ ٱلۡكِتَٰبِ لَدَيۡنَا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ ٤
الله تعالی شرافت و فضیلت قرآن در ملأ اعلی را بیان کرد تا ساکنان زمین آن را شریف و بزرگ دارند و از آن اطاعت کنند. ابن کثیر: 4/ 124.
پرسش: چرا الله تعالی از شرافت و بزرگی قرآن در ملأ اعلی خبر داد؟
أَفَنَضۡرِبُ عَنكُمُ ٱلذِّكۡرَ صَفۡحًا أَن كُنتُمۡ قَوۡمٗا مُّسۡرِفِينَ ٥
قتاده میگوید: به الله سوگند اگر زمانی که مردمِ صدر این امت قرآن را نپذیرفتند قرآن گرفته میشد قطعاً نابود میشدند، اما الله به رحمت خویش، قرآن را بر آنان بازگرداند و تکرار کرد. قرطبی: 19/ 7.
پرسش: اگر در ابتدای نزول قرآن که مردم آن را نپذیرفتند قرآن از ما گرفته میشد چه حالی داشتیم؟
أَفَنَضۡرِبُ عَنكُمُ ٱلذِّكۡرَ صَفۡحًا أَن كُنتُمۡ قَوۡمٗا مُّسۡرِفِينَ ٥
هر چند حالتان اقتضا میکرد که رها شوید تا بر کفر و گمراهی بمیرید و در عذاب همیشگی بمانید، اما به سبب رحمت گستردهای که داریم این کار را انجام ندادیم، بلکه با فرستادن رسولی امین و نزول کتابی روشناییبخش شما را به سوی حق هدایت میکنیم. آلوسی: 25/ 90.
پرسش: نحوۀ دلالت آیه بر رحمت و فضل گستردۀ الله را توضیح دهید.
وَمَا يَأۡتِيهِم مِّن نَّبِيٍّ إِلَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ ٧
به پیامبرش محمد ج دلداری و آرامش میدهد. قرطبی: 19/ 9.
پرسش: چرا تمسخر پیامبران پیشین توسط اقوامشان بیان شد؟