قرآن

الله تعالی پس از ذکر باغ‌های بهشتی برای بندگانی که ایمان آوردند و اعمال صالح انجام دادند، فرمود: ﴿ذَٰلِكَ ٱلَّذِي يُبَشِّرُ ٱللَّهُ عِبَادَهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ﴾ یعنی: قطعاً برای‌شان حاصل و موجود است؛ چون الله تعالی آنان را به آن بشارت داده است. ابن کثیر: 4/ 114.
پرسش: دلیل بشارت مومنان در این آیه چیست؟

چون توبه از اعمال بزرگی است که گاهی به سبب اخلاص و راستی تمام، کامل انجام می‌شود، گاهی به سبب نقص در اخلاص و راستی، ناقص انجام می‌گیرد و گاهی به سبب این‌که برای رسیدن به یکی از اهداف دنیایی انجام می‌شود فاسد است، و محل آن قلب است که فقط الله آن را می‌داند، آیه با عبارت ﴿وَيَعۡلَمُ مَا تَفۡعَلُونَ﴾ به پایان رسید. سعدی: 758.
پرسش: چرا آیه با عبارت ﴿وَيَعۡلَمُ مَا تَفۡعَلُونَ﴾ پایان یافت؟

بیان اسم بندگان به جای ناس یا تائبین یا سایر موارد، اشاره دارد به این‌که الله در مقام عبودیت به بندگانش مهربان است؛ زیرا آفریدگار و سازنده دوست دارد ساخته‌اش خوب و نیکو باشد. ابن عاشور: 25/ 90.
پرسش: چرا واژۀ ﴿عِبَاد﴾ در آیه بیان شد نه ناس یا تائبین؟

الله می‌داند اگر رزق و روزی را برای برخی از بندگانش بگشاید سبب فساد آنان می‌شود؛ بنابراین دنیا را به خاطر مصلحت خودشان از آنان دور می‌کند؛ یعنی محدودکردن روزی، نشانۀ خواری و گشایش آن نشانۀ فضیلت نیست... روایت شده است که: «إِنَّ مِنْ عِبَادِي الْمُؤْمِنِينَ مَنْ يَسْأَلُنِي الْبَابَ مِنَ الْعِبَادَةِ وَإِنِّي عَلِيمٌ أَنْ لَوْ أَعْطَيْتُهُ إِيَّاهُ لَدَخَلَهُ الْعُجْبُ فَأَفْسَدَهُ. وَإِنَّ مِنْ عِبَادِي الْمُؤْمِنِينَ مَنْ لَا يُصْلِحُهُ إِلَّا الْغِنَى وَلَوْ أَفْقَرْتُهُ لَأَفْسَدَهُ الْفَقْرُ. وَإِنَّ مِنْ عِبَادِي الْمُؤْمِنِينَ مَنْ لَا يُصْلِحُهُ إِلَّا الْفَقْرُ وَلَوْ أَغْنَيْتُهُ لَأَفْسَدَهُ الْغِنَى»؛ «برخی از بندگان مومنم از من می‌خواهند که دری از عبادت به روی‌شان بگشایم اما من می‌دانم که اگر این خواستۀ‌شان را برآورده کنم به خودپسندی گرفتار می‌آیند و فاسد می‌شوند، برخی از بندگان مومن من فقط با ثروت اصلاح می‌شوند و اگر آنان را فقیر کنم، فقر سبب فسادشان خواهد شد، و برخی از بندگان مومن من را فقط فقر اصلاح می‌کند و اگر آنان را ثروتمند کنم فاسد خواهند شد». قرطبی: 18/ 475.
پرسش: آیا فراخی روزی در هر حالی برای انسان خیر به شمار می‌رود؟

از میان تمام نعمت‌های دنیوی باران را به صورت خاص بیان کرد، چون نعمتی است که تمام مردم را فرامی‌گیرد و اساس دوام زندگی به‌وسیلۀ ایجاد غذای مناسب برای مردم و حیوانات است. ابن عاشور: 25/ 95.
پرسش: چرا پس از رزق عام، باران را به صورت خاص بیان کرد؟

ذکر دو صفت ﴿ٱلۡوَلِيُّ ٱلۡحَمِيدُ﴾ به جای سایر اسمای نیکوی الله به این سبب است که با اغاثه (فریادرسی) مناسبت دارند؛ زیرا ﴿ٱلۡوَلِيُّ﴾ به بندگانش نیکی می‌کند و ﴿ٱلۡحَمِيدُ﴾ چیزی را می‌بخشد که در قبال آن ستایش می‌شود. ابن عاشور: 25/ 96.
پرسش: این مطلب را توضیح دهید که مناسب‌ترین نام‌های نیکوی الله در این موضع، ﴿ٱلۡوَلِيُّ ٱلۡحَمِيدُ﴾ است.

یعنی: مصیبت‌های جانی و مالی مردم به سبب گناهان‌شان است. ابن جزی: 2/ 303.
پرسش: چه دیدگاهی داری در مورد کسی که می‌گوید: سبب مصیبت‌ها و رنج‌ها، اسباب طبیعی هستند و گناهان و معاصی هیچ ارتباطی با آن‌ها ندارد؟