قرآن
ﮯ
ﱎ
ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ٣١ ٣١ ﭣ ﭤ ﭥ
ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ
ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ
ﭸ ﭹ ٣٢ ٣٢ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ
ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ٣٣ ٣٣
ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ
ﮕ ٣٤ ٣٤ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ
ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ٣٥ ٣٥ ﮦ ﮧ ﮨ
ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ
ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ٣٦ ٣٦ ﯛ ﯜ
ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ
ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ
ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ٣٧ ٣٧ ﯷ ﯸ ﯹ
ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ٣٨ ٣٨
ثُمَّ أَوۡرَثۡنَا ٱلۡكِتَٰبَ ٱلَّذِينَ ٱصۡطَفَيۡنَا مِنۡ عِبَادِنَاۖ فَمِنۡهُمۡ ظَالِمٞ لِّنَفۡسِهِۦ وَمِنۡهُم مُّقۡتَصِدٞ وَمِنۡهُمۡ سَابِقُۢ بِٱلۡخَيۡرَٰتِ بِإِذۡنِ ٱللَّهِۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَضۡلُ ٱلۡكَبِيرُ ٣٢
عمر، ابن مسعود، ابن عباس، کعب، عایشه ش و اکثر مفسران گفتهاند: این سه گروه در امت محمد بدین قرار است: ﴿ظَالِمٞ لِّنَفۡسِه﴾: گناهکار. ﴿سَابِق﴾: پرهیزگار. ﴿مُقۡتَصِد﴾: میان دو مورد قبلی. ابن جزی: 2/ 217.
پرسش: سه گروه مذکور در آیه به کدام امت منسوب هستند؟ معنای مراد از این صفات چیست؟
وَمِنۡهُم مُّقۡتَصِدٞ وَمِنۡهُمۡ سَابِقُۢ بِٱلۡخَيۡرَٰتِ بِإِذۡنِ ٱللَّهِۚ
عبارت ﴿بِإِذۡنِ ٱللَّهِ﴾ به ﴿سَابِقُۢ بِٱلۡخَيۡرَٰتِ﴾ (پیشتاز در نیکیها) بازمیگردد؛ تا به عمل خویش مغرور نشود، بلکه بداند فقط به توفیق و یاری الله در نیکیها پیشی گرفته است، پس باید شکر الله تعالی را در برابر این نعمت به جای آورد. سعدی: 689.
پرسش: چرا انسانِ پیشتاز در نیکیها با عبارت ﴿بِإِذۡنِ ٱللَّهِ﴾ مقید شد؟
وَقَالُواْ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِيٓ أَذۡهَبَ عَنَّا ٱلۡحَزَنَۖ إِنَّ رَبَّنَا لَغَفُورٞ شَكُورٌ ٣٤
ابن عباس ب میگوید: اندوه جهنم. قتاده میگوید: اندوه مرگ. مقاتل میگوید: به این سبب اندوهگین بودند که نمیدانستند الله تعالی چه رفتاری با آنان خواهد داشت. عکرمه میگوید: اندوه گناهان و بدیها و ترس دفع طاعات. بغوی: 3/ 626.
پرسش: کدام اندوه است که در دنیا به مومنان میرسد و الله تعالی در بهشت آن را از آنان میزداید؟
ٱلَّذِيٓ أَحَلَّنَا دَارَ ٱلۡمُقَامَةِ مِن فَضۡلِهِۦ لَا يَمَسُّنَا فِيهَا نَصَبٞ وَلَا يَمَسُّنَا فِيهَا لُغُوبٞ ٣٥
﴿دَارَ ٱلۡمُقَامَةِ﴾ یعنی: بهشت. ﴿ٱلۡمُقَامَةِ﴾ به معنای اقامت و جایگاه است و سبب نامگذاری بهشت به این نام آن است که بهشتیان برای همیشه در بهشت میمانند و از آن خارج نمیشوند. ابن جزی: 2/ 217.
پرسش: چرا بهشت ﴿دَارَ ٱلۡمُقَامَةِ﴾ نامیده شده است؟
ٱلَّذِيٓ أَحَلَّنَا دَارَ ٱلۡمُقَامَةِ مِن فَضۡلِهِۦ
ذاتی که به فضل و احسان و رحمت خویش این جایگاه و مقام را به ما بخشید وگرنه اعمال خودمان با این مقام برابری نمیکند. ابن کثیر: 4/ 535.
پرسش: بر اساس آیه توضیح دهید که آیا انسان به صرف عملش وارد بهشت میشود؟
وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَهُمۡ نَارُ جَهَنَّمَ لَا يُقۡضَىٰ عَلَيۡهِمۡ فَيَمُوتُواْ وَلَا يُخَفَّفُ عَنۡهُم مِّنۡ عَذَابِهَاۚ كَذَٰلِكَ نَجۡزِي كُلَّ كَفُورٖ ٣٦
﴿لَا يُقۡضَىٰ﴾ یعنی: [مرگ] حاضر نمیشود؛ زیرا اگر بمیرند حواسشان از بین میرود و آسوده میشوند. ابن عطیه: 4/ 440.
پرسش: چرا مرگ از جهنمیان نفی شد؟
وَهُمۡ يَصۡطَرِخُونَ فِيهَا رَبَّنَآ أَخۡرِجۡنَا نَعۡمَلۡ صَٰلِحًا غَيۡرَ ٱلَّذِي كُنَّا نَعۡمَلُۚ
ابن عباس ب میگوید: «تا بگوییم: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ»... یعنی: به جای کفر، ایمان آوریم، به جای نافرمانی، فرمان بریم و دستور رسولان را اجرا کنیم. قرطبی: 17/ 388.
پرسش: جهنمیان پس از ورود به جهنم کدام عمل صالح را آرزو میکنند؟