قرآن
ﮮ
ﱎ
ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ٨ ٨ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ
ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ
ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ
ﭿ ﮀ ﮁ ٩ ٩ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ
ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ١٠ ١٠ ﮓ ﮔ
ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ
ﮠ ١١ ١١ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ
ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ
ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ١٢ ١٢
ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ
ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ
ﯶ ١٣ ١٣ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ
ﰀ ﰁ ﰂ ﰃ ﰄ ﰅ ﰆ ﰇ ﰈ ﰉ
ﰊ ﰋ ﰌ ﰍ ﰎ ﰏ ﰐ ﰑ ﰒ ﰓ ١٤ ١٤
أَفَلَمۡ يَرَوۡاْ إِلَىٰ مَا بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَمَا خَلۡفَهُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِۚ إِن نَّشَأۡ نَخۡسِفۡ بِهِمُ ٱلۡأَرۡضَ أَوۡ نُسۡقِطۡ عَلَيۡهِمۡ كِسَفٗا مِّنَ ٱلسَّمَآءِۚ
الله تعالی که توانست آسمانها و زمین و آنچه را در این دو قرار دارد بیافریند؛ بر رستاخیز و تعجیل کیفر گناهکاران نیز تواناست. بنابراین به قدرت خویش بر آنان استدلال کرد و اینکه آسمانها و زمین که ملک الله هستند آنان را از تمام جهات احاطه کردهاند، پس چگونه خودشان را از فرو رفتن در زمین یا آمدن عذاب از آسمان بر سرشان در امان میدانند، آنگونه که قارون و اصحاب اَیکَه را مجازات کرد. قرطبی: 17/ 259.
پرسش: قدرت الله در آفرینش آسمانها و زمین، چگونه بر قدرت او تعالی در کیفر گناهکاران دلالت میکند؟
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّكُلِّ عَبۡدٖ مُّنِيبٖ ٩
بنده هر چه بیشتر به سوی الله بازگردد بیشتر از نشانهها فایده میبرد؛ زیرا بندهای که به سوی پروردگارش روی آورد، تمام ارادهها و همتهایش را متوجه پروردگارش ساخته و در تمام امورش به او رجوع کرده است؛ بنابراین به پروردگارش تقرب میجوید و فقط در پی کسب خشنودی او تعالی است؛ در نتیجه فقط از باب تفکر و عبرت در مخلوقات مینگرد نه با نگاهی غافلانه و بیفایده. سعدی: 676.
پرسش: چرا فایدهبردن از آیات، فقط به بندگان بازگشتکننده به سوی الله سبحانه و تعالی اختصاص داده شد؟
۞وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا دَاوُۥدَ مِنَّا فَضۡلٗاۖ يَٰجِبَالُ أَوِّبِي مَعَهُۥ وَٱلطَّيۡرَۖ وَأَلَنَّا لَهُ ٱلۡحَدِيدَ ١٠
واژۀ فضل به صورت نکره آمد تا بزرگی آن مشخص شود. این فضل عبارت است از فضیلت نبوّت، فضیلت پادشاهی، فضیلت عنایت به اصلاح امت، فضیلت داوری عادلانه، فضیلت شجاعت در جنگ، فضیلت گشایش نعمت بر داود ÷، فضیلت بینیازی او از مردم به سبب اینکه ساخت زرههای آهنی به او الهام شد، فضیلت اعطای زبور و صدای خوش به او، فضیلت عمر طولانی در خیر و سایر موارد. ابن عاشور: 22/ 155.
پرسش: چرا واژۀ فضل به صورت نکره بیان شد؟
أَنِ ٱعۡمَلۡ سَٰبِغَٰتٖ وَقَدِّرۡ فِي ٱلسَّرۡدِۖ وَٱعۡمَلُواْ صَٰلِحًاۖ إِنِّي بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٞ ١١
آیه بر آموختن کارها توسط اهل فضل دلالت دارد و اینکه اشتغال به کار، نقصی بر منصبشان وارد نمیکند بلکه باعث افزایش فضل و فضايلشان است؛ زیرا تواضع و بینیازی از دیگران و کسب روزی حلال و بیمنت را به ارمغان میآورد. قرطبی: 17/ 263.
پرسش: آیا آموختن مشاغل و مهارتها توسط جویندۀ علم، عیب و نقص به شمار میرود؟
ٱعۡمَلُوٓاْ ءَالَ دَاوُۥدَ شُكۡرٗاۚ
دلالت دارد بر اینکه سپاسگزاری علاوه بر اینکه با قول و نیت انجام میشود با فعل نیز صورت میگیرد؛ چنانکه شاعر میگوید: أَفَادَتْكُمُ النَّعْمَاءَ مِنِّي ثَلَاثَةٌ * يَدِي وَلِسَانِي وَالضَّمِيرُ الْمُحَجَّبَا؛ انعام شما بر من، سه چیز [یعنى] دست، زبان و دل مرا در پوشش محبت شما قرار داد. ابن کثیر: 3/ 507.
پرسش: انسان از چه راههایی میتواند از پروردگارش سپاسگزاری کند؟
ٱعۡمَلُوٓاْ ءَالَ دَاوُۥدَ شُكۡرٗاۚ وَقَلِيلٞ مِّنۡ عِبَادِيَ ٱلشَّكُورُ ١٣
روایت شده که داود ÷ گفت: پروردگارا! چگونه میتوانم شکر نعمتهایت را به جای آورم، در حالی که الهام و قدرت من بر سپاسگزاری از تو، نعمتی از جانب خودت است؟ الله فرمود: ای داود اکنون که این امر را دانستی شکر مرا به جای آوردی.... حقیقت شکر عبارت است از: اعتراف به نعمت نعمتدهنده و استعمال آن در طاعتش که افراد اندکی این کار را انجام میدهند- کفران نیز عبارت است از استعمال نعمت در معصیت-. قرطبی: 17/ 278.
پرسش: حقیقت شکر چیست؟ و آیا سپاسگزاران فراوان هستند؟
فَلَمَّا قَضَيۡنَا عَلَيۡهِ ٱلۡمَوۡتَ مَا دَلَّهُمۡ عَلَىٰ مَوۡتِهِۦٓ إِلَّا دَآبَّةُ ٱلۡأَرۡضِ تَأۡكُلُ مِنسَأَتَهُۥۖ فَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ ٱلۡجِنُّ أَن لَّوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ ٱلۡغَيۡبَ مَا لَبِثُواْ فِي ٱلۡعَذَابِ ٱلۡمُهِينِ ١٤
یعنی: برای مردم آشکار شد که جنها غیب نمیدانند. بنابر قولی: ﴿تَبَيَّنَتِ﴾ به معنای «علمت» است. ابن جزی: 2/ 203.
پرسش: کسی که ادعا دارد جنها غیب میدانند چه پاسخی دریافت میکند؟