قرآن

در این‌جا فقط زنان را ذکر کرد و امر مذکور را به آنان اختصاص داد؛ زیرا کمتر خویشتن‌داری می‌کنند و زود انس می‌گیرند. والله اعلم. قرطبی: 18/ 213.
پرسش: چرا در پایان آیه فقط زنان به تقوا امر شدند؟

الله بندگانش را از جایگاهِ بنده و پیامبرش ـ محمد ج ـ نزد خود در ملأ اعلی آگاه کرد؛ چنان‌که پیامبر ج را نزد فرشتگان مقرب می‌ستاید و فرشتگان بر او درود می‌فرستند، سپس الله تعالی به عالم پایین فرمان داد که بر پیامبر ج درود و سلام فرستند؛ تا تمام ساکنان عالم بالا و پایین او را بستایند. ابن کثیر: 3/ 487.
پرسش: چرا الله پس از این‌که خبر داد الله و فرشتگانش بر پیامبر ج درود می‌فرستند، به فرستادن درود و سلام بر پیامبر ج فرمان داد؟

آزاررسانی به الله به این معنا نیست که آزار به او زیان می‌رساند؛ چون هیچ‌چیز نه به الله زیان می‌رساند و نه فایده. بنابر قولی: حذف مضاف را باید در تقدیر گرفت، یعنی: «یؤذون أولیاء الله»؛ به دوستان الله آزار می‌رسانند. معنای اول ارجح است؛ زیرا در حدیث آمده که الله تعالی می‌فرماید: «يَشْتِمُنِي ابْنُ آدَمَ، وَمَا يَنْبَغِي لَهُ أَنْ يَشْتِمَنِي، وَيُكَذِّبُنِي وَمَا يَنْبَغِي لَهُ، أَمَّا شَتْمُهُ فَقَوْلُهُ: إِنَّ لِي وَلَدًا، وَأَمَّا تَكْذِيبُهُ فَقَوْلُهُ: لَيْسَ يُعِيدُنِي كَمَا بَدَأَنِي» [صحیح بخاری: 3193] «فرزند آدم به من دشنام داد، در حالی که این حق را نداشت و مرا تکذیب کرد در حالی که این حق را نداشت. دشنام او به من این است که می‌گوید: من [= الله] فرزند دارم. تکذیب من توسط او بدین قرار است که می‌گوید: آن‌گونه که مرا پدید آورد، بازنمی‌گرداند». ابن جزی: 2/ 196.
پرسش: آزاررسانی به الله را توضیح دهید.

برای بالابردن جایگاه مومنان، احترام آنان به احترام رسول الله ج ملحق شد، و برای بیان پایین‌تر بودن رتبۀ آنان از رتبۀ رسول الله ج، به صورت جداگانه بیان شدند. این آیه، نوعی مطرح کردن یک ضميمه، میان احکام احترام پیامبر ج و آداب همسران و دخترانش و زنان مومن است. ابن عاشور: 22/ 105.
پرسش: چرا احترام مومنان پس از احترام رسول الله ج بیان شد؟

الله به پیامبرش دستور داد که به تمام زنان دستور دهد و ابتدا از همسران و دختران خودش شروع کند... زیرا کسی که مردم را امر می‌کند سزاوار است قبل از دیگران، خانوادۀ خودش را امر کند؛ چنان‌که الله تعالی می‌فرماید: ﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ قُوٓاْ أَنفُسَكُمۡ وَأَهۡلِيكُمۡ نَارٗا وَقُودُهَا ٱلنَّاسُ وَٱلۡحِجَارَةُ﴾ [التحريم: 6] «ای کسانی‌که ایمان آورده‌اید! خودتان و خانوادۀ‌تان را از آتشی که هیزمِ آن مردم و سنگ‌هاست نگه دارید». سعدی: 672.
پرسش: دعوتگر و جویندۀ علم، از این آیه چه فایده‌ای در راه دعوت می‌برد؟

شایعه و فتنۀ منتشرشده‌ای که از آن نهی شدند بیان نشد تا این حکم تمام بدی‌هایی را شامل شود که نفس‌های‌شان به آنان القا و وسوسه می‌کند، به این هدف که اسلام و مسلمانان را آماج شایعات و فتنه‌ها قرار دهند، نیروی‌شان را سست کنند، فاحشه را به زنان مومن نسبت دهند و سایر گناهانی که از امثال آنان سر می‌زند. سعدی: 672.
پرسش: چرا شایعه‌ای که از جانب شایعه‌کنندگان و فتنه‌گران پخش شد در آیه بیان نشد؟

آیه بر تبعید شروران دلالت می‌کند، کسانی که ماندن آنان در میان مسلمانان زیان می‌رساند؛ زیرا این کار شر را بهتر قطع و دور می‌کند. سعدی: 672.
پرسش: توضیح دهید که آیه بر دورشدن و دورکردن شروران دلالت می‌کند.