قرآن

اضافه‌شدنِ وعده به الله اشاره به این دارد که قطعاً محقق می‌شود؛ زیرا هیچ سببی برای محقق‌نشدن وعدۀ ذاتِ راستگو و توانا و بی‌نیاز وجود ندارد. ابن عاشور: 21/ 48.
پرسش: اضافه‌شدن وعده به الله تعالی چه نکته‌ای در بر دارد؟

شگفت است حال این دسته از مردم که بسیاری از آنان در امور دنیا به چنان تیزهوشی و فراستی دست یافته‌اند که عقل و خرد را مدهوش می‌کند و در علم اتمی و هسته‌ای و تولید وسایل نقلیه زمینی و دریایی و هوایی به اوج رسیده‌اند... با این وجود، کودن‌ترین مردم در امر دین، غافل‌ترین مردم در مورد آخرت و نادان‌ترین مردم به پیامدها هستند؛ به‌گونه‌ای که خردمندان آنان را در گمراهی و بیهودگی حیران و سرگردان دیدند... و دانستند که تمام کارها به دست الله است و حکم در عبادت، از آنِ اوست و همه‌چیز به توفیق و عدم توفیق او بازمی‌گردد؛ بنابراین از پروردگارشان ترسیدند و از او تقاضا کردند که نور عقل و ایمان را که برای‌شان بخشیده است کامل گرداند، تا این‌که به او برسند و به دیدارش نایل آیند. سعدی: 637.
پرسش: چگونه میان علم دنیا و علم آخرت موازنه برقرار کنیم؟

حسن می‌گوید: «هر یک از آنان اگر درهم را با نوک ناخنش بردارد وزنش را بدون اشتباه می‌داند، اما نماز را نمی‌تواند به خوبی ادا کند». چنین مال اندکی در نگاه آنان فراوان و بزرگ به نظر می‌رسد، اما نزد الله ناچیز است؛ پس آن را حقیر دانست بدین سبب که آنان زندگی دنیا را همانند چهارپایان می‌فهمند و نه بیشتر؛ یعنی آن‌چه را که گمان می‌کنند مفید است با به‌کارگیری انواع حیله‌ها به سوی خود می‌کشانند و آن‌چه را که گمان می‌کنند مضر است با انواع مکر و فریب‌ها از خود دفع می‌کنند. بقاعی: 15/ 44- 45.
پرسش: کدام علم در آخرت فایده می‌رساند؟

﴿يَعۡلَمُونَ ظَٰهِرٗا مِّنَ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا﴾ یعنی: امور معیشت و زندگانی‌شان را؛ که می‌دانند چگونه کسب و تجارت می‌کنند، چه زمانی می‌کارند و درو می‌کنند و چگونه بنا می‌سازند و زندگی می‌کنند، ﴿وَهُمۡ عَنِ ٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ غَٰفِلُونَ﴾ نسبت به آخرت سهل‌انگاری می‌کنند، به آن جاهل هستند، در مورد آن نمی‌اندیشند و برایش عمل نمی‌کنند. بغوی: 3/ 488.
پرسش: علمای علوم دنیایی در چه صورتی مورد سرزنش قرار می‌گیرند؟

﴿يَظۡلِمُونَ﴾ یعنی: ستم بر خویشتن را با قرار دادن زیان در محل جلب منفعت تکرار می‌کنند؛ زیرا با عقلی که به آنان بخشیدیم تفکر نمی‌کنند تا حق را از باطل بشناسند و وقتی پوشش از آنان برداشته شد از هدایتگران روی نگردانند و هنگامی که آیات آشکار را دیدند به گمراهی بازنگردند، اما آنان از غفلت به خصومت و دشمنی جابه‌جا می‌شوند. بقاعی: 15/ 52.
پرسش: چرا بیکارکردن عقل، ستم به شمار می‌رود؟

از ستم آنان به خودشان با صیغۀ مضارع تعبیر شد تا بر استمرار و تکرار دلالت کند و این‌که الله تعالی به آنان مهلت داد اما دست از ستم بر خویشتن نکشیدند تا این‌که آنان را به عذابش فرو گرفت. ابن عاشور: 21/ 58.
پرسش: استفاده از صیغۀ مضارع برای بیان ستم مشرکان به خودشان، چه نکته‌ای در بر دارد؟

تاثیر نعمت‌ها بر بهشتیان را بیان می‌کند. یحیی بن أبی کثیر می‌گوید: یعنی: جلسه سماع در بهشت. اوزاعی نیز چنین گفته است؛ می‌گوید: وقتی بهشتیان جلسه سماع را شروع می‌کنند تمام درختان بهشت با تسبیح و تقدیس به نواختن موسیقی می‌پردازند. قرطبی: 16/ 406.
پرسش: با توجه به آیه توضیح دهید که مومن در بهشت چه وضعیتی دارد؟