قرآن

آتش دوزخ بر آنان خشم می‌گیرد؛ زیرا آفریدگارش بر آنان خشم گرفته است و شعله‌اش را زیاد می‌کند؛ بدین سبب که کفر و شرّشان فراوان بوده است. سعدی: 579.
پرسش: چرا آتش جهنم بر جهنمیان خشم می‌گیرد؟

در مکانی تنگ و پُر ازدحام انداخته می‌شوند در حالی که با غل و زنجیرها بسته شده‌اند. سعدی: 579.
پرسش: در این آیه، انواع مختلفی از عذاب کافران بیان شده است. این موارد را بیان کنید.

در صورتی که سؤال شود: اگر نمادها و بت‌هایی که مورد عبادت قرار گرفته‌اند، محشور شوند، چگونه می‌توانند سخن گویند در حالی که بی‌جان هستند؟ در پاسخ گفته می‌شود: پروردگار در روز قیامت آن‌ها را به سخن می‌آورد، همان‌گونه که دستان و پاها را گویا می‌کند. قرطبی: 15/ 378.
پرسش: نمادها و بت‌ها‌ی بی‌جان چگونه در روز قیامت سخن می‌گویند؟

یعنی: الله تعالی در روز قیامت، خطاب به معبودان می‌فرماید: ﴿ءَأَنتُمۡ أَضۡلَلۡتُمۡ عِبَادِي هَٰٓؤُلَآءِ أَمۡ هُمۡ ضَلُّواْ ٱلسَّبِيلَ﴾ آیا شما این بندگانم را منحرف کردید یا خودشان به اختیار خود، گمراه شدند؟ واژۀ ﴿هُمۡ﴾ بیان شد تا گمراهی به عبادت کنندگان آن‌ها نسبت داده شود؛ الله سبحانه با آن‌که آگاه به امور است به منظور توبیخ کافرانی که معبودان باطل را عبادت کردند، این سؤال را از آن‌ها می‌پرسد. ابن جزی: 2/ 104.
پرسش: توضیح دهید که چرا پرسش از معبودان، باعث توبیخ و سرزنش کافران می‌شود؟

یعنی: در دنیا به آنان سلامتی، ثروت و عمر طولانی پس از وفات پیامبران دادی، ﴿حَتَّىٰ نَسُواْ ٱلذِّكۡرَ﴾: تا جایی که تو را از یاد بردند و از روی تکبر و نادانی، به تو شرک ورزیدند. قرطبی: 15/ 379.
پرسش: خطر و زیان پرداختن فراوان به امور بی‌فایده و بهره‌وری از زینت دنیا را بیان کنید.

﴿قَالُواْ سُبۡحَٰنَكَ﴾: الله تعالی را از این‌که همتایانی داشته باشد، منزه دانستند. ﴿مَا كَانَ يَنۢبَغِي لَنَآ أَن نَّتَّخِذَ مِن دُونِكَ مِنۡ أَوۡلِيَآءَ﴾ یعنی: برای ما شایسته نیست که با دشمنانت دوستی کنیم، بلکه فقط تو دوست و یاور ما هستی. بنابر قولی: یعنی برای ما سزاوار نبود که به آن‌ها دستور دهیم ما را عبادت کنند در حالی که خودمان تو را عبادت می‌کردیم. بغوی: 3/ 326.
پرسش: با توجه به آیه، پاکی و برائت دوستان الهی را از کارهایی که افراد نادان کنار قبرهای‌شان انجام می‌دهند توضیح دهید.

﴿وَجَعَلۡنَا بَعۡضَكُمۡ لِبَعۡضٖ فِتۡنَةً﴾: یعنی برخی را برای برخی دیگر سبب فتنه و آزمایش قرار دادیم؛ ثروتمند را برای فقیر، به گونه‌ای که انسان فقیر می‌گوید: چرا من مانند او نباشم؟! سالم را سبب فتنه و امتحانِ بیمار و انسانِ محترم و شریف را مایۀ فتنه انسان فرومایه و نامحترم. ابن عباس ب می‌گوید: یعنی شما را اسباب مصیبت یکدیگر قرار دادیم تا در برابر سخن دیگران صبر کنید. بغوی: 3/ 326.
پرسش: چگونه مردم سبب فتنه و آزمایش یکدیگرند؟