قرآن

الله تعالی در مورد یحیی ÷ می‌فرماید: نسبت به پدر و مادرش نیکوکار بود، در طاعت و محبت آن دو می‌شتافت و از آن‌ها نافرمانی نمی‌کرد. ﴿وَلَمۡ يَكُن جَبَّارًا عَصِيّٗا﴾: در برابر اطاعت از پروردگارش و پدر و مادر تکبر نمی‌ورزید، بلکه در برابر آن‌ها فروتن و متواضع بود و از آن‌چه که نهی می‌شد دست می‌کشید و از پروردگار و پدر و مادرش نافرمانی نمی‌کرد. طبری: 18/ 160.
پرسش: دو حق در این آیه بیان شده است. این حقوق را نام ببرید.

سفيان بن عيينه می‌گوید‌: وحشتناک‌ترین روزهای هر انسانی سه روز به این قرار است: روز تولد که خود را خارج از مکانی که قبلاً بوده است می‌بیند، روز مرگ که گروهی را می‌بیند که هرگز آنان را ندیده بود و روزی که برانگیخته می‌شود و خودش را در محشر بزرگی می‌بیند. آیه می‌گوید الله یحیی بن زکریا إ را در این روزها گرامی داشت و بر او سلام فرستاد. ابن کثیر: 3/ 111.
پرسش: چرا فقط سه روز مذکور بیان شدند که در آن‌ها بر پیامبر یحیی ÷ سلام فرستاده شد؟

مریم ابتدا الله را به یاد جبریل آورد. روش مشروع در دفع متجاوز این است که دفاع مرحله به مرحله و به ترتیب آسانی انجام شود؛ بنابراین مریم ابتدا جبریل را از الله ترساند. ابن کثیر: 3/ 113.
پرسش: بهترین روش برای دفع متجاوز چیست؟

مریم از میان صفات الله به این دلیل صفت (رحمان) را بیان کرد که می‌خواست الله با دفع کسی که گمان می‌کرد قصد تجاوز به او را دارد بر او مهربانی کند. ابن عاشور: 16/ 81.
پرسش: چرا مریم از میان صفات الله، فقط صفت رحمان را برگزید؟

این قصه بر قدرت کامل الله تعالی دلالت دارد و این‌که هیچ سببی به طور مستقل موثر نیست بلکه تاثیر آن به تقدیر الهی وابسته است؛ بنابراین برخی امور خلاف عادت در بعضی اسباب عادی را به بندگانش می‌نمایاند تا به اسباب بسنده نکنند و از مقدِّر و مسبِّب آن‌ها غافل نشوند. سعدی: 491.
پرسش: قصۀ مریم و پسرش باعث می‌شود که دل‌ها فقط به الله وابسته باشد نه اسباب دنیوی. این مطلب را توضیح دهید.

برخی با استدلال به این آیه گفته‌اند که انسان باید اسباب جستجوی روزی را به‌کار گیرد؛ زیرا الله تعالی به مریم فرمان داد درخت خرما را بتکاند. ابن جزی: 2/ 6.
پرسش: این نکته از آیه به دست می‌آید که بنده باید برای طلب روزی اسباب را به‌کار گیرد. این مطلب را توضیح دهید.

برخی این نکته را از آیه استنباط کرده‌اند که خرما بهترین غذا برای زن زائو است؛ زیرا اگر غذایی بهتر از خرما برای زائو بود الله تعالی آن را هنگام تولد عیسی ÷ به مریم اطعام می‌کرد. ربیع بن خثیم و دیگران این سخن را گفته‌اند. شنقیطی: 3/ 399.
پرسش: توصیۀ پزشکی مذکور در آیه را بیان کنید.