قرآن

یعنی گمراه شدن مومن از دین، از قتل او برایش سخت‌تر است. بنابر قولی: کفر کافران سخت‌تر از کشته‌شدن آنان در جهاد توسط مومنان است. ابن جزی: 1/۱۰۰.
پرسش: چگونه به این آیه استدلال می‌شود بر این‌که حفظ دین مهم‌ترین مقصد شریعت است؟

از آن‌جا که در جهاد افراد کشته می‌شوند الله تعالی هشدار داد که کفر و شرک به الله و بازداشتن از راه او توسط آنان، سخت‌تر و بزرگ‌تر و منفورتر از قتل است؛ از این رو فرمود: ﴿وَٱلۡفِتۡنَةُ أَشَدُّ مِنَ ٱلۡقَتۡلِ﴾. ابن کثیر: ۱/ ۲۱۵- ۲۱۶.
پرسش: منظور از فتنه و منظور از قتل در آیه چیست؟ کدام یک از این دو سخت‌تر است؟

الله تعالی هدف از جنگیدن در راه خودش را بیان کرد و فرمود هدف از این کار ریختن خون کافران و گرفتن اموال‌شان نیست، بلکه هدف این است که دین (طاعات و عبادات) برای الله باشد؛ تا دین او تعالی بر سایر ادیان پیروز گردد و شرک و سایر امور معارض با آن از بین برود. سعدی: ۸۹.
پرسش: این آیه بر منظور واقعی از پیکار با کافران و دفع توهّم بعضی از مردم دلالت دارد، این مطلب را توضیح دهید.

از آن‌جا که وقتی اجازۀ قصاص- برای طلب تشفی خاطر- به مردم داده شود غالباً از حد خویش فراتر می‌روند، الله تعالی فرمان داد که به تقوای او که همان ایستادن در برابر حدودش و نگذشتن از آن‌هاست، پایبند باشند. سعدی: ۹۰.
پرسش: چرا الله تعالی فرمان داد هنگام قصاص، تقوا پیشه شود؟

از آن‌جا که این تقوا دربردارندۀ گذشتن از سهم خویش است، به آنان خبر داد به سبب این‌که تقوا پیشه کردند و بر آن پایدار ماندند تا این‌که تقوا یکی از صفات‌شان شد الله تعالی عوضی به آنان داد و این عوض، همراهی الله با آنان است. بقاعی: 1/ ۳۶۷.
پرسش: سبب همراهی الله با پرهیزگاران در آیه چیست؟

ابو ایوب س می‌گوید: این آیه در مورد ما گروه انصار نازل شد. زمانی که الله تعالی دینش را عزت بخشید و رسولش را پیروز گرداند، به یکدیگر گفتیم: ما خانواده و اموال‌مان را رها کردیم تا این‌که اسلام گسترش یافت و الله پیامبرش را پیروز گرداند، خوب است نزد خانواده و اموال‌مان بازگردیم و در میان آن‌ها بمانیم و آن‌چه را که تباه شده است بهبود بخشیم، آن‌گاه الله تعالی این آیه را نازل فرمود؛ پس ﴿ٱلتَّهۡلُكَةِ﴾ عبارت است از ماندن میان خانواده و مال و نرفتن به جهاد. بغوی: 1/ 171.
پرسش: منظور از ﴿ٱلتَّهۡلُكَةِ﴾ چیست؟

چون انفاق یکی از بزرگ‌ترین ستون‌های جهاد است و زندگی در صدر اسلام سخت، و مال اندک بود، هر کس هر چه را داشت به این گمان که سبب نجاتش می‌شود نگه می‌داشت و گمان می‌کرد اگر مالش را انفاق کند نابود می‌شود؛ به آنان خبر داد امر این‌گونه نیست که شیطان القا می‌کند: ﴿ٱلشَّيۡطَٰنُ يَعِدُكُمُ ٱلۡفَقۡرَ﴾ [البقرة: 268]؛ «شیطان شما را (هنگام انفاق می‌ترساند و) وعدۀ تهی‌دستی می‌دهد». بقاعی: ۱/۳۶۷.
پرسش: هنگامی که دعوتگر جهاد به سوی جهاد فرا می‌خوانَد چه چیزی سبب نجات و چه چیزی سبب نابودی است؟