قرآن
ﮛ
ﱆ
ﮛ
ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ٢ ٢ ﭡ ﭢ
ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ٣ ٣ ﭪ ﭫ
ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ٤ ٤ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ
ﭷ ﭸ ﭹ ٥ ٥ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ
ﮀ ﮁ ﮂ ٦ ٦ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ
ﮊ ﮋ ٧ ٧ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ
ﮔ ﮕ ٨ ٨ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ٩ ٩
ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ١٠ ١٠ ﮧ ﮨ
ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ١١ ١١ ﮰ ﮱ
ﯓ ﯔ ﯕ ١٢ ١٢ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ
١٣ ١٣ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ١٤ ١٤
ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ١٥ ١٥
رُّبَمَا يَوَدُّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَوۡ كَانُواْ مُسۡلِمِينَ ٢
حسن میگوید: وقتی مشرکان ببینند مومنان وارد بهشت شدهاند و آنان را در جهنم مشاهده نکنند، آرزو میکنند که کاش مسلمان بودند. قرطبی: 12/ 176.
پرسش: چه زمانی کافر آرزو میکند کاش مسلمان بود؟
ذَرۡهُمۡ يَأۡكُلُواْ وَيَتَمَتَّعُواْ وَيُلۡهِهِمُ ٱلۡأَمَلُۖ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ ٣
آرزوهای طولانی، یک بیماری سخت و مرض مزمن است که اگر در قلب جای گیرد، طبیعتش را فاسد و درمانش را سخت میکند، بیماری از آن جدا نمیشود و هیچ دارویی در آن سود نمیبخشد، بلکه پزشکان درمانده و حکما و علما از بهبودی آن نومید میشوند. حقیقت أمل [= آرزوها] عبارت است از: حرص و رویآوری و محبت به دنیا و رویگردانی از آخرت. قرطبی: 12/ 389.
پرسش: الله تعالی در این آیه از کدام بیماری بزرگ برحذر داشته است؟
ذَرۡهُمۡ يَأۡكُلُواْ وَيَتَمَتَّعُواْ وَيُلۡهِهِمُ ٱلۡأَمَلُۖ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ ٣
آیه اشاره دارد به اینکه لذتبردن و آسایش و عدم کسب آمادگی برای آخرت، خصلت کسی نیست که به دنبال نجات است. از حسن بصری چنین نقل شده است: هیچ بندهای آرزوهای خویش را طولانی نمیکند مگر اینکه اعمالش را تباه میگرداند... در روایتی از علی س آمده است که: از دو امر بر شما میترسم: آرزوهای طولانی و پیروی از هوای نفس؛ زیرا اولی آخرت را از یاد میبرد و دومی از حق بازمیدارد. آلوسی: 14/ 341.
پرسش: آسیبهای آرزویهای طولانی را بر اساس آیه توضیح دهید.
لَّوۡ مَا تَأۡتِينَا بِٱلۡمَلَٰٓئِكَةِ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ٧
یعنی حال که فرشتگان را نیاوردهایی راستگو نیستی. این طرز تفکر، بزرگترین ستم و نادانی است. ستمبودنش که آشکار است؛ زیرا معجزاتی را میطلبیدند که ارادۀ الله بر نازل کردن آن جاری نشده بود، [و در واقع به او تعالی تعیین تکلیف میکردند] که این امر، بزرگترین گستاخی و لجاجت در حق او تعالی محسوب میگردد، حال آنکه اهدافی را که آنان از ظهور چنین معجزاتی تعقیب میکردند با دلایل زیادی که بر صحت رسالت پیامبر ج دلالت دارند حاصل شده است و نیازی به معجزات پیشنهادی آنان نیست. اما جهالت و نادانی این سخنشان از این جهت است که: مصلحت و زیان خویش را تشخیص ندادند؛ زیرا فرستادن فرشتگان خیری برایشان ندارد بلکه الله تعالی فرشتگان را جز به حق نمیفرستد که هر کس از آنها پیروی و اطاعت نکند، دیگر به او مهلت داده نمیشود. سعدی: 429.
پرسش: این مطلب را توضیح دهید که درخواست مشرکان مبنی بر آمدن فرشتگان، ستم و نادانی به شمار میرود.
إِنَّا نَحۡنُ نَزَّلۡنَا ٱلذِّكۡرَ
یعنی قرآن که تمام مسایل و دلایل واضح در آن بیان شده و هر کس که خواهان پندپذیری باشد از آن پند میپذیرد. سعدی: 429.
پرسش: چرا قرآن کریم به «ذکر» توصیف شد؟
إِنَّا نَحۡنُ نَزَّلۡنَا ٱلذِّكۡرَ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَ ٩
حفظ قرآن عبارت است از: پاسداری از آن در برابر تبدیل و تغییر آنگونه که در سایر کتابها صورت گرفته است. الله تعالی محافظت از قرآن را بر عهده گرفته و هیچکس نمیتواند بر آن بیفزاید یا از آن بکاهد یا تبدیلی در آن ایجاد کند بر خلاف سایر کتابهای آسمانی که محافظت از آن به پیروانش واگذار شد؛ زیرا الله تعالی میفرماید: ﴿بِمَا ٱسۡتُحۡفِظُواْ مِن كِتَٰبِ ٱللَّهِ﴾ [المائدة: 44]؛ «که حفاظت و پاسداری کتاب الله به آنها سپرده شده بود». ابن جزی: 1/ 450.
پرسش: چه تفاوتی میان قرآن کریم و سایر کتابهای آسمانی از جهت مصونیت از تغییر وجود دارد؟
مَا نُنَزِّلُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَمَا كَانُوٓاْ إِذٗا مُّنظَرِينَ ٨
مجاهد میگوید: با رسالت و عذاب؛ فرشتگان بر رسولان با سخنان حق [و درست] و بر انذارشوندگان با افعال حق [و قطعی] شامل هلاکت و نجات نازل میشوند. بقاعی: 4/ 206.
پرسش: منظور از حقی که فرشتگان با آن نازل میشوند چیست؟