قرآن
ﮘ
ﱅ
ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ٧٠ ٧٠ ﭡ
ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ٧١ ٧١ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ
ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ٧٢ ٧٢ ﭴ ﭵ
ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ
٧٣ ٧٣ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ٧٤ ٧٤ ﮈ ﮉ
ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ
٧٥ ٧٥ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ
ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ
ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ
ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ٧٦ ٧٦ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ
ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ
ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ
ﯷ ٧٧ ٧٧ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ
ﰁ ﰂ ﰃ ﰄ ﰅ ﰆ ﰇ ﰈ ٧٨ ٧٨
فَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمۡ جَعَلَ ٱلسِّقَايَةَ فِي رَحۡلِ أَخِيهِ ثُمَّ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ أَيَّتُهَا ٱلۡعِيرُ إِنَّكُمۡ لَسَٰرِقُونَ ٧٠
بهکارگیری حیله برای رسیدن به حقوق و آموختن راههای پنهانی که انسان را به مقاصد نیکو میرساند جایز است. اما حیلهزدن به هدف ساقطکردن امری واجب یا انجام کاری حرام، ممنوع است. سعدی: 411.
پرسش: بر اساس آیه، حیلههای جایز و حیلههای حرام را توضیح دهید؟
فَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمۡ جَعَلَ ٱلسِّقَايَةَ فِي رَحۡلِ أَخِيهِ ثُمَّ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ أَيَّتُهَا ٱلۡعِيرُ إِنَّكُمۡ لَسَٰرِقُونَ ٧٠
گذاشتن نام دزد بر برادران یوسف ÷ دو وجه دارد: وجه اول اینکه: از باب کنایه دزد نامیده شدند؛ یعنی منظور یوسف ÷ این بود که او را از پدرش دزدیده بودند؛ آنگاه که با حیله و نیرنگ در چاه افکندند و در مورد او مرتکب خیانت شدند. بنابر مشهور، خیانتکار سارق نامیده میشود و به مسئولان خیانتکار، دزد میگویند. وجه دوم اینکه: ندادهنده بدون اینکه دستوری از جانب یوسف ÷ دریافت کرده باشد، این سخن را گفت. ابن تیمیه: 4/ 57.
پرسش: چرا برادران یوسف ÷ با اینکه واقعاً دزدی نکرده بودند دزد نامیده شدند؟
كَذَٰلِكَ كِدۡنَا لِيُوسُفَۖ مَا كَانَ لِيَأۡخُذَ أَخَاهُ فِي دِينِ ٱلۡمَلِكِ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُۚ
در این هنگام، خواستۀ یوسف ÷ مبنی بر نگهداشتن برادر نزد خویش به گونهای که برادرانش متوجه نشوند، برآورده شد. الله تعالی میفرماید: ﴿كَذَٰلِكَ كِدۡنَا لِيُوسُفَ﴾ یعنی این تدبیر را که سبب رسیدن به امری پسندیده میشد برایش مهیا کردیم. سعدی: 402.
پرسش: الله هر گاه خیری برای دوستانش اراده کند هیچ بازگردانندهای برای حکمش وجود ندارد. این مطلب را بر اساس آیه توضیح دهید.
نَرۡفَعُ دَرَجَٰتٖ مَّن نَّشَآءُۗ وَفَوۡقَ كُلِّ ذِي عِلۡمٍ عَلِيمٞ ٧٦
یعنی: بزرگی به علم است؛ چون در ادامه فرمود: ﴿وَفَوۡقَ كُلِّ ذِي عِلۡمٍ عَلِيمٞ﴾ یعنی بالاتر از هر عالمی، انسانی داناتر یا الله عزوجل وجود دارد. ابن جزی: 1/ 422.
پرسش: چرا درجات بر اساس علم بیان شد؟
نَرۡفَعُ دَرَجَٰتٖ مَّن نَّشَآءُۗ
یعنی با علم و ایمان. قرطبی: 11/ 417.
پرسش: بنده با چه اموری به درجات بالا میرسد؟
وَفَوۡقَ كُلِّ ذِي عِلۡمٍ عَلِيمٞ ٧٦
ابن عباس ب میگوید: بالاتر از هر عالمی، عالمی دیگر وجود دارد تا اینکه علم به الله تعالی منتهی میشود؛ یعنی الله تعالی بالاتر از تمام علما قرار دارد. بغوی: 2/ 481.
پرسش: گستردگی علم الله سبحانه و تعالی را توضیح دهید؟
قَالُوٓاْ إِن يَسۡرِقۡ فَقَدۡ سَرَقَ أَخٞ لَّهُۥ مِن قَبۡلُۚ فَأَسَرَّهَا يُوسُفُ فِي نَفۡسِهِۦ وَلَمۡ يُبۡدِهَا لَهُمۡۚ قَالَ أَنتُمۡ شَرّٞ مَّكَانٗاۖ وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا تَصِفُونَ ٧٧
﴿وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا تَصِفُونَ﴾ یعنی الله بهتر میداند که دروغ گفتید... بنابر قولی: برادران یوسف ÷ در آن زمان پیامبر نبودند. قرطبی: 9/ 228.
پرسش: چرا دروغ به برادران یوسف ÷ نسبت داده شد در حالی که گفته شده آنان پیامبر بودند؟