قرآن

این آزمایش بزرگ برای یوسف ÷ بزرگ‌تر از مصیبت و آزمایشی بود که از جانب برادرانش به او رسیده بود و صبر و پایداری او در قبال آن، پاداش بزرگتری در بر داشت؛ زیرا یوسف ÷، با اینکه انگیزه‌های فراوانی برای انجام دادن آن کار (حرام) وجود داشت، از روی اختیار صبر پیشه کرد و محبت الله را بر این کار مقدم داشت. اما در برابر عملکرد برادرانش به اجبار صبر کرد، مانند صبر اجباری انسان در برابر بیماری‌ها و امور ناگواری که به او می‌رسد و خواه ناخواه هیچ راهی جز صبر ندارد. سعدی: 396.
پرسش: کدام مصیبت پاداش بزرگ‌تر و بیشتری برای یوسف ÷ داشت: مصیبت او در برابر برادرانش، یا در برابر همسر اربابش؟ چرا؟

﴿مَعَاذَ ٱللَّهِ﴾ یعنی از آن‌چه که مرا به آن فرا می‌خوانی، به الله پناه می‌برم. بغوی: 2/ 449.
پرسش: تأثیر بزرگ پناه‌بردن به الله تعالی در نجات از گناه را بیان کنید.

خلاصه کلام این‌که یوسف ÷ موانع خویش از انجام این گناه را چنین برشمرد: تقوای الهی، مراعات حق اربابش که او را گرامی داشته بود، محافظت از خودش در برابر ستمی که هر کس آن را انجام دهد رستگار نمی‌شود. همچنین برهان ایمان که الله در قلب یوسف ÷ نهاده بود اقتضا می‌کرد که اوامر الهی را اجرا کند و از نواهی‌اش بپرهیزد. تمام این موارد را می‌توان این‌گونه خلاصه کرد: الله تعالی یوسف ÷ را از بدی و فحشا بازداشت. سعدی: 396.
پرسش: چه اموری باعث دوری یوسف ÷ از گناه شد؟

﴿وَلَقَدۡ هَمَّتۡ بِهِۦۖ وَهَمَّ بِهَا لَوۡلَآ أَن رَّءَا بُرۡهَٰنَ رَبِّهِۦ﴾ برهان ایمان منظور است که در قلب یوسف ÷ حاصل شد. الله با این برهان، یوسف ÷ را از آن‌چه که قصد کرده بود بازگرداند و نیکی کاملی برایش نوشت. ابن تیمیه: 4/ 34.
پرسش: برهانی که یوسف ÷ آن را دید چیست؟

مسلماً اخلاص مانع تسلط شیطان می‌شود؛ چنان‌که الله تعالی می‌فرماید: ﴿كَذَٰلِكَ لِنَصۡرِفَ عَنۡهُ ٱلسُّوٓءَ وَٱلۡفَحۡشَآءَۚ إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُخۡلَصِينَ﴾. ابن تیمیه: 4/ 36.
پرسش: از آیه چگونه به دست می‌آید که اخلاص مانع تسلط شیطان است.

بنده باید از محل وجود فتنه و اسباب گناه فرار کند و تا می‌تواند از آن‌جا دور شود تا از ارتکاب گناه رهایی یابد؛ چنان‌که وقتی زنی که یوسف ÷ در خانه‌اش بود او را به سوی خود فرا خواند، یوسف ÷ برای فرار به سوی در شتافت تا از شرّ زن رهایی یابد. سعدی: 409.
پرسش: فرار یوسف ÷ از مکان گناه، چه نکته‌ای در بردارد؟

باید از محبتی که احتمال ضرر در آن وجود دارد پرهیز کرد؛ چنان‌که همسر عزیز به سبب تنهابودن با یوسف ÷ و محبت شدیدی که به یوسف ÷ داشت، او را به سوی خود فرا خواند، سپس علیه او دروغ گفت و یوسف ÷ به این سبب، مدتی طولانی در زندان به سر برد. سعدی: 409.
پرسش: تسلیم‌شدن در برابر محبتی که خارج از رابطۀ زناشویی ایجاد شده، چه خطری به همراه دارد؟