قرآن
ﮘ
ﱄ
ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ١٥ ١٥ ﭤ
ﭥ ﭦ ﭧ ١٦ ١٦ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ
ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ
ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ١٧ ١٧ ﭽ ﭾ ﭿ
ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ
ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ١٨ ١٨ ﮓ ﮔ
ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ
ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ١٩ ١٩ ﮧ ﮨ ﮩ
ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ٢٠ ٢٠ ﮱ
ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ
ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ
ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ
ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ٢١ ٢١ ﯵ ﯶ ﯷ
ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ٢٢ ٢٢
وَجَآءُوٓ أَبَاهُمۡ عِشَآءٗ يَبۡكُونَ ١٦
قاضی دانا و هوشیار، فریب چنین حیلههایی را نمیخورد و حکمی را بر اساس آنها صادر نمیکند، بلکه حکم فقط بر اساس دلیل صادر میشود. ابن عاشور: 12/ 236.
پرسش: قاضی نباید فریب اشک به تنهایی را بخورد، بلکه باید از طرفین دلیل بخواهد. دلیلی برای این مطلب بیان کنید.
قَالَ بَلۡ سَوَّلَتۡ لَكُمۡ أَنفُسُكُمۡ أَمۡرٗاۖ
یعنی نفسهایتان کار ناپسندی را که جدایی میان من و یوسف است برایتان آراسته است. قراین و احوال و خواب یوسف ÷ که آن را برای پدرش بازگو کرده بود، بر سخن یعقوب ÷ دلالت دارد. سعدی: 395.
پرسش: چه قرینهای بر دروغ برادران یوسف ÷ دلالت میکرد؟
فَصَبۡرٞ جَمِيلٞۖ
ثوری از یکی از یارانش نقل میکند که گفت: سه کار از صبر است: اینکه بیماری و نیز مصیبتی را که به تو رسیده است بازگو نکنی، و خودت را تزکیه ننمایی [= خودت را پاک نشماری]. ابن کثیر: 2/ 453.
پرسش: انواع صبر نیکو را بیان کنید؟
فَصَبۡرٞ جَمِيلٞۖ وَٱللَّهُ ٱلۡمُسۡتَعَانُ عَلَىٰ مَا تَصِفُونَ ١٨
صبر نیکو به معنای صبر بدون گِله و شکایت است. یعقوب ÷ گفت: ﴿إِنَّمَآ أَشۡكُواْ بَثِّي وَحُزۡنِيٓ إِلَى ٱللَّهِ﴾ و ﴿فَصَبۡرٞ جَمِيلٞۖ وَٱللَّهُ ٱلۡمُسۡتَعَانُ عَلَىٰ مَا تَصِفُونَ﴾ بنابراین، بردن شکایت به سوی الله، منافاتی با صبر نیکو ندارد. ابن تیمیه: 4/ 22.
پرسش: صبر نیکو چیست؟ آیا با بردن شکایت نزد الله منافات دارد؟
وَجَآءَتۡ سَيَّارَةٞ فَأَرۡسَلُواْ وَارِدَهُمۡ فَأَدۡلَىٰ دَلۡوَهُۥۖ قَالَ يَٰبُشۡرَىٰ هَٰذَا غُلَٰمٞۚ وَأَسَرُّوهُ بِضَٰعَةٗۚ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِمَا يَعۡمَلُونَ ١٩
یعنی: کاری را که برادران و خریداران یوسف ÷ انجام دادند میدانست و میتوانست آن را تغییر دهد و دفع کند، اما حکمت و تقدیری قبلی بر این کار داشت، پس جلوی این کار را نگرفت تا قضا و قدرش اجرا گردد... بهعلاوه به رسولش محمد ج اشاره و اعلام میکند از آزارهایی که قومت به تو میرسانند آگاه هستم و میتوانم آنان را کیفر دهم اما به آنان مهلت خواهم داد سپس سرانجامِ نیکو و داوری بر آنان را برای تو قرار میدهم، چنانکه حکم و سرانجامِ نیکو به یوسف ÷ در برابر برادرانش داده شد. ابن کثیر: 2/ 454.
پرسش: چرا آیه با عبارت ﴿وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِمَا يَعۡمَلُونَ﴾ به پایان رسید؟
وَلَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُۥٓ ءَاتَيۡنَٰهُ حُكۡمٗا وَعِلۡمٗاۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ ٢٢
این آیه بر نور و علم و حکمت دلالت دارد. تمام نیکوکاران مصداق این آیه هستند. ابن تیمیه: 4/ 22.
پرسش: بر اساس آیه توضیح دهید که هر انسان نیکوکاری، بهرهای از نور و علم و حکمت دارد.
وَلَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُۥٓ ءَاتَيۡنَٰهُ حُكۡمٗا وَعِلۡمٗاۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ ٢٢
واژۀ محسنین اشاره دارد به اینکه نیکوکاری یوسف ÷ سبب دستیابی او به نعمت مذکور شد. ابن عاشور: 12/ 248.
پرسش: یکی از فواید نیکوکاری را بیان کنید.