قرآن

کافران را در آیۀ ﴿فَلۡيَأۡتُواْ بِحَدِيثٖ مِّثۡلِهِۦٓ﴾ [الطور: 34] به آوردن مثل قرآن، سپس در آیۀ ﴿فَأۡتُواْ بِعَشۡرِ سُوَرٖ مِّثۡلِهِۦ﴾ [هود: 13] به آوردن ده سورۀ مانند قرآن به مبارزه طلبید؛ اما در هر دو مبارزه ناتوان ماندند، سپس آنان را با آوردن سوره‌ای مثل قرآن در آیۀ ﴿فَأۡتُواْ بِسُورَةٖ مِّثۡلِهِۦ﴾ [يونس: 38] به مبارزه طلبید که باز هم ناتوان ماندند؛ زیرا مخلوقات نمی‌توانند همانند قرآن یا حتی سوره‌ای همانند آن بیاورند. ابن تیمیه: 3/ 509.
پرسش: مراتبِ به مبارزه طلبیدنِ کافران برای آوردنِ همانندِ قرآن را بیان کنید.

الله تعالی در ادامه، اعجاز قرآن را بیان می‌کند، و این‌که هیچ‌کس نمی‌تواند نه مثل آن را بیاورد و نه ده سوره همانند آن و نه حتی یک سوره مثل آن؛ زیرا کلام پروردگار شبیه کلام مخلوقات نیست؛ چنان‌که صفات او تعالی شباهتی به صفات آفریده‌شدگان ندارد. ابن کثیر: 2/ 420.
پرسش: چرا هیچ‌کس نمی‌تواند همانندِ قرآن بیاورد؟

از جمله اموری که علم در آن لازم است و ظن غالب در آن کفایت نمی‌کند، علم قرآن و علم توحید است؛ زیرا الله تعالی می‌فرماید: ﴿فَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّمَآ أُنزِلَ بِعِلۡمِ ٱللَّهِ وَأَن لَّآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ﴾. سعدی: 378.
پرسش: لفظ ﴿فَٱعۡلَمُوٓاْ﴾ بر چه امری دلالت دارد؟

یعنی تمام اراده‌اش منحصر است در: زندگی دنیا، زینت زندگی دنیا شامل زنان و فرزندان، ثروت‌های هنگفت از طلا و نقره، اسب‌های نشان‌دار و چهارپایان و محصولات کشاورزی. اشتیاق و تلاش و عملش را صرف این موارد کرده و هیچ اراده‌ای نسبت به سرای همیشگی ندارد. فقط کافر می‌تواند چنین حالتی داشته باشد؛ زیرا انسان مومن این اندازه ایمان دارد که او را از این باز دارد که تمام اراده‌اش را برای سرای دنیا مصرف کند. سعدی: 379.
پرسش: چگونه استدلال می‌شود بر این‌که آیه مخصوص مشرکان است؟

بنابر قولی: ریاکاران مصداق حکم این آیه هستند. در حدیث آمده که روز قیامت به ریاکاران گفته می‌شود: «صُمْتُمْ وَصَلَّیْتُمْ وَتَصَدَّقْتُمْ وَجَاهَدْتُمْ وَقَرَأْتُمْ لِیُقَالَ ذَلِكَ، فَقَدْ قِیْلَ ذَلِكَ»؛ «شما نمازگزارده‌اید، روزه گرفته‌اید، صدقه داده‌اید، جهاد کرده‌اید و قرآن خوانده‌اید به این هدف که میان مردم بازگو شود، مردم نیز کارهای‌تان را بازگو کرده‌اند». سپس فرمود: «إِنَّ هَؤُلَاءِ أَوَّلُ مَنْ تُسَعَّرُ بِهِمُ النَّارُ»؛ «اینان نخستین کسانی هستند که آتش جهنم بر آنان شعله‌ور می‌شود». ابوهریره س پس از روایت این حدیث به شدت گریست... مسلم در صحیح خویش حدیثی به همین مضمون به شماره: «1905» روایت کرده است. قرطبی: 11/ 84.
پرسش: ریاکاران در روز قیامت چه حالی دارند؟

یعنی: آیا کسی که دلیل روشنی از جانب پروردگارش دارد مانند کسی است که خواهان زندگی دنیا و زینت آن است؟ یا کسی که دلیل روشنی از جانب پروردگارش دارد یکسان است با کسی که در گمراهی و نادانی به سر می‌برد. بغوی: 2/ 392.
پرسش: آیا کسی که به دنیا دل بسته با کسی که الله تعالی او را به حق هدایت کرده یکسان است؟

﴿ٱلَّذِينَ يَصُدُّونَ﴾ خودشان و دیگران یعنی مردم را از ایمان و طاعت، به سوی گناهان و شرک بازمی‌دارند ﴿وَيَبۡغُونَهَا عِوَجٗا﴾. قرطبی: 11/ 92.
پرسش: کسانی که مورد لعنت الله تعالی در این آیه قرار گرفته‌اند چه صفاتی دارند؟