Kuran

Bu, meleklerin dahi seçilmiş olmalarına ve yüksek mertebelerine rağmen kendilerine izin verilmedikçe şefaat edemeyeceklerine dair Yüce Allah’tan bir tembihtir. Onlar, kendilerine bu konuda izin verildiğini işittiklerinde bayılıp düşerler. Meleklerin hâli böyleyse, putların durumu nasıl olur? Veya kıyameti itiraf bile etmediğiniz hâlde şefaati nasıl olur da umarsınız? (Kurtubî, 17/311.)
Soru: Bu Âyet-i kerîmeden yola çıkarak kıyamet gününün Allah  katındaki büyüklüğünü açıkla.

Rasûlullah’tan ﷺ sahih kaynaklarla sabit olduğu üzere bu âyet melekler hakkında inmiştir. Çünkü onlar vahyin Cebrâil’e u aktarılacağını işittikleri zaman bundan ötürü büyük bir korkuya kapılırlar. O korku üzerlerinden gittiği zaman birbirlerine şöyle derler: "ماذا قال ربكم" “Rabbiniz ne buyurdu?” Onlar da cevaben, "قالوا الحق" “Hakkı buyurdu.” derler. (İbn Cüzeyy, 2/205.)
Soru: Bu âyet-i kerîmede vahyin büyüklüğüne delil vardır. Bunu açıkla.”

Bu iki vasfın cevap makamına en uygun vasıflar olduğu özellikle zikredildi. Yani herkese hak ettiği hükümle, adâlet üzere hükmetmiştir. Zira hiç kimsenin hâli O’na gizli kalmaz. Yine hak edene hak ettiğini ulaştırmada hiç kimse O’nu engelleyemez. (İbn Âşûr, 22/190-191.)
Soru: Âyet-i kerîmede özellikle (و هو العلي الكبير) “O yücedir, büyüktür.” vasıflarının zikredilmesindeki fayda nedir?

Yani iki taraftan biri bâtıl, diğeri hak üzeredir. Sizin ve bizim, hep birlikte hidâyet veya dalâlet üzere olmamız mümkün değildir. Bilakis ikimizden biri hakka isabet etmiştir. (İbn Kesîr, 3/516.)
Soru: Dinler veya fırkalar arasındaki ihtilafı hafife alan kimse hakkında görüşün nedir? Ki her kesim kendisinin hak olduğunu düşünür.

(الفتاح) “en âdil hüküm veren” (الفتاح) “(her şeyi) hakkıyla bilendir” vasfının zikredilmesi, verdiği hükmün tam bir adâlet üzere olduğuna delâlet etmek içindir. Çünkü o her şeyi bilen (العليم) “el-Alîm”dir. Cehâletten, âcizlikten ve işlerin hakikati ve sonuçları hakkında cehâletten kaynaklanan nefsanî zaafa tâbi olmaktan neşet eden hata ve zulmün sebepleri O’nun hükmüne uğrayıp da O’nu kuşatmaz. (İbn Âşûr, 22/195.)
Soru: Neden Yüce Allah (الفتاح) “el-Fettâh” isminden sonra (العليم) “el-Alîm” ismini zikretti?

Bu buyruk, Yüce Allah’tan, Muhammed’i ﷺ tüm âlemlere peygamber olarak gönderdiğine dair bir bildiridir. Bu hususiyet diğer peygamberler arasından sadece Muhammed’e ﷺ has bir özelliktir. (İbn Atıyye, 17/316.)
Soru: Âyet-i kerîme, Nebîmiz Muhammed’in ﷺ özelliklerinden birini zikretmiştir. Bu özellik nedir?

Ey Muhammed, (ولو ترى) “bir görsen!” (اذ ٱلظالمون موقوفون عند ربهم) “o zalimleri, Rablerinin huzurunda tutuklanmış;” yani hesap verecekleri yerde hapis tutulmuşlardır. Dünyada birbiriyle yardımlaşan dostlar iken o gün birbirini kınayan ve azarlayan sözler sarf ederler. Burada (äîèò)’in cevabı hazfedilmiştir. Açılışı şöyledir: Şayet görseydin, çok korkunç bir manzaraya şahit olurdun. (Kurtubî, 17/316.)
Soru: Yüce Allah’ın huzurunda durduklarında (dünyadayken) dost olan müşriklerin durumu nasıl olacaktır?