قورئان
ﮏ
ﰼ
ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ١١٦ ١١٦
ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ
ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ
ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ١١٧ ١١٧ ﭿ ﮀ
ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ
ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ
ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ
١١٨ ١١٨ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ
ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ
ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ
ﯝ ١١٩ ١١٩ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ
ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ
ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ١٢٠ ١٢٠ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ
ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ١٢١ ١٢١
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَتَّخِذُواْ بِطَانَةٗ مِّن دُونِكُمۡ لَا يَأۡلُونَكُمۡ خَبَالٗا وَدُّواْ مَا عَنِتُّمۡ قَدۡ بَدَتِ ٱلۡبَغۡضَآءُ مِنۡ أَفۡوَٰهِهِمۡ وَمَا تُخۡفِي صُدُورُهُمۡ أَكۡبَرُۚ
ئەم ئایەتە نەهی لەوە كردووە كەمرۆڤ دۆست وهاوڕێی كافر بۆ خۆی بدۆزێتەوە، بەحەزرەتی عومەریان گوت: گاورێك هەیە هیچ كەسێك هێندەی ئەو خۆشنووس نییە! دەتەوێت ببێت بەنووسەری تایبەتی جەنابت؟ پێشەوا عومەر فەرمووی: ئەگەر وابكەم هاوڕازێكی غەیرە موسڵمانم بۆ خۆم گرتووە! (لا يألونكم خبالًا) واتە: لەخراپ كردن وبەهەدەر بردنی ئێوەدا كەمتەرخەمی ناكەن. ابن جزى: ١/١٥٩.
پرسيار: چيت هەيە بۆ ئەو كەسانەى كەڕاوێژكار يان كارمەندى غەيرە موسڵمان ديارى دەكەن؟ ئەم كارە چ سەرەنجامێكى هەيە؟
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَتَّخِذُواْ بِطَانَةٗ مِّن دُونِكُمۡ لَا يَأۡلُونَكُمۡ خَبَالٗا
مرۆڤی ژیر ئەو كەسەیە كەئەگەر توشی هاوڕێیەتی دوژمن بوو، بەڕواڵەت لەگەڵیدا هەڵدەكات، بەڵام سەبارەت بەنهێنییەكانی خۆی ئاگای لەخۆی دەبێت وهیچ نهێنییەكی خۆی لای ئەو ئاشكرا ناكات، جا هەرچەند هاوڕێ بێباوەڕەكەیشی نەرمی بۆ بنوێنێت وتەنانەت سوێندیشی بۆ بخوات. سەعدى: ١٤٤.
پرسيار: جارى وا هەيە مرۆڤى موسڵمان توشى دەبێت بەتوشى مرۆڤى بێباوەڕەوە وناچارە لەگەڵيدا هەڵبكات، لەم حاڵەتەدا دەبێت چۆنچۆنى ڕەفتارى لەگەڵدا بكات؟
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَتَّخِذُواْ بِطَانَةٗ مِّن دُونِكُمۡ لَا يَأۡلُونَكُمۡ خَبَالٗا وَدُّواْ مَا عَنِتُّمۡ قَدۡ بَدَتِ ٱلۡبَغۡضَآءُ مِنۡ أَفۡوَٰهِهِمۡ وَمَا تُخۡفِي صُدُورُهُمۡ أَكۡبَرُۚ
پێیان خۆشە ئێوە لەناو سەختی وتەنگانەی زۆرا بن، نیشانەی دوژمنایەتی ئەوان لەگەڵ ئێوەدا لەكردار وڕەفتار وگوفتاریاندا دیارە، ئەو كینەیەی كەلەدڵیاندا تاقەتیان كردووە ودەری ناخەن، لەوە گەورەترە كەدەریانخستووە، چونكە ئەو نیشانانەی كەئێوە پێی دەزانن لەدەمیان دەردەچێت وكەم وا ڕوودەدات خۆیان دەری بخەن. ئالوسى: ٤/ ٣٨.
پرسيار: بۆچى خواى گەورە نەهى ئەوەى لێكردووین كەلەناو دوژمناندا هاوڕێ هەڵبژێرين؟
هَٰٓأَنتُمۡ أُوْلَآءِ تُحِبُّونَهُمۡ وَلَا يُحِبُّونَكُمۡ وَتُؤۡمِنُونَ بِٱلۡكِتَٰبِ كُلِّهِۦ وَإِذَا لَقُوكُمۡ قَالُوٓاْ ءَامَنَّا وَإِذَا خَلَوۡاْ عَضُّواْ عَلَيۡكُمُ ٱلۡأَنَامِلَ مِنَ ٱلۡغَيۡظِۚ قُلۡ مُوتُواْ بِغَيۡظِكُمۡۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ١١٩
زۆر سەیرە باوەڕداران ئەوانیان خۆش بووێت، چونكە ئەوان زۆر دژی باوەڕدارانن وداخ لەدڵن بەرامبەر بەباوەڕداران. ابن عاشور: ٤/ ٦٥.
پرسيار: چ شتێكى سەير لەئايەتەكەدا باس كراوە؟
إِن تَمۡسَسۡكُمۡ حَسَنَةٞ تَسُؤۡهُمۡ وَإِن تُصِبۡكُمۡ سَيِّئَةٞ يَفۡرَحُواْ بِهَاۖ
كەسێك كەكینە وڕقی بەرامبەر باوەڕداران زۆربێت وكاتێك باوەڕداران بكەونە ناو تەنگ وچەڵەمەوە، ئەو خۆشحاڵ بێت، ئەوە شیاوی هاوڕێیەتی نییە، بەتایبەت سەبارەت بەجیهاد وتێكۆشان كەپایە وئەساسی دونیا وقیامەتە. قورتوبى: ٥/ ٢٨١.
پرسيار: نەهى كردن لەدامەزراندنى مرۆڤى بێباوەڕ وەك ڕاوێژكار يان كارمەندێك كەئاگادارى نهێنيەكان بێت، چ حيكمەتێكى تێدايە؟
وَإِن تَصۡبِرُواْ وَتَتَّقُواْ لَا يَضُرُّكُمۡ كَيۡدُهُمۡ شَيۡٔاًۗ إِنَّ ٱللَّهَ بِمَا يَعۡمَلُونَ مُحِيطٞ ١٢٠
ئەم سەبر وخۆڕاگریە بریتییە لەسەبر وخۆڕاگری لەبەرامبەر ئەو شتانەی كەلەچارەنووسایە، تەقواش كردنی كارە چاكەكان ودووركەوتنەوە لەكارە خراپەكانیش دەگرێتەوە، كەواتە هەر كەسێك ئەم دووانە (سەبر وتەقوا)ی هەبێت، ئەوە توشی هەموو جۆرە خێر وچاكەكان بووە، بەپێچەوانەی ئەو كەسەی كەسەبر وتەقوای نییە، یانی ئەو كەسانەی كەلەخوا ناترسن وبەپێی هەوا وئارەزووی خۆیان دەجووڵێنەوە، دەست لەخواپەرستی هەڵدەگرن وبەقەزا وقەدەر وچارەنووس ڕازی نین، كاتی لێقەومان خۆڕاگر نین، خۆی بەقەزا وقەدەر وچارەنووس ناسپێرێت، ئەو كەسانەی كەبەم جۆرن ئەوانە مرۆڤی بەدبەختن. الجامع الكلام: ٢/ ١٣٣.
پرسيار: حاڵى ئەو كەسانە ڕوون بكەرەوە كەخواى گەورە سەبر وتەقواى پێداون وهى ئەوانەش ڕوون بكەرەوە كەسەبر وتەقوايان نیيە.
وَإِذۡ غَدَوۡتَ مِنۡ أَهۡلِكَ تُبَوِّئُ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ مَقَٰعِدَ لِلۡقِتَالِۗ
واتە: جێگەت دەكردنەوە وڕێك وپێكت دەكردن، بەجۆرێك كەهەر یەكە ولەشوێنی گونجاوی خۆیدا دەبوو. پێغەمبەر(ﷺ) لێرەدا بەجوانترین شێوە ستایش كراوە، چونكە لەكاتی جەنگدا خۆی ڕاستەوخۆ سەرپەرشتی هاوەڵانی دەكرد، ئەم كارەش ئەوە دەردەخات كەزانستێكی تێروتەواوی هەبووە وخاوەن ڕاوبۆچون بووە وهیممەتێكی بڵندی هەبووە، چونكە ئەم كارانەی بەئەوپەڕی دلێرییەوە ئەنجام دەدات. سەعدى: ١٤٥.
پرسيار: لەم ئايەتەدا مەدح وستايشى پێغەمبەر(ﷺ) كراوە، ئەوە ڕوون بكەرەوە.