قورئان

(حلم) واتە: عەقڵ وئاوەز.. مانای ئینكاری كردنی ئەوەی كەعەقڵ وئاوەزیان فەرمانی ئەم كارەیان پێ دەكات ئەوەیە كەعەقڵ وئاوەزی ساغ وتەواو فەرمان بەوەها كارێك نادا، ئاماژەیشە بەوەی كەئەوانە بەگوتنی ئەو قسەیە عەقڵ وژیری خۆیان خستووەتە ژێر پرسیارەوە، چونكە عەقڵ وژیری فەرمان بەكارێكی لەو جۆرە ناكات، وەك بڵێیت عەقڵ وژیرییان نەبێت. ئەمە ئەو تەفسیرەیە ڕیوایەت كراوە سەبارەت بەنەبوونی عەقڵ وژیری ئەو كافرانە. ابن عاشور: ٢٧/ ٦٤.
پرسیار: ئەوەى كەكافر عەقڵ وژيرى نییە يانى چى؟

واتە: ئایا عەقڵ وژیرییەكانیان فەرمانیان پێ دەكات ئەم قسە هەلەق مەلەق ودژ بەیەكانە بكەن؟؟!! چونكە كاهین زۆر هۆشیار وژیرە، بەڵام شێت ودێوانە كەسێكە كەعەقڵ وژیریی نییە لەدڵ ومێشكیدا، چ بگات بەوەی كەهۆشیار وژیر بێت!. شەوكانى: ٥/ ٩٩.
پرسیار: هاوەڵپەرستان ناو وناتۆرەى دژ بەيەكيان دەدايە پاڵ پێغەمبەر(ﷺ) ئەم بابەتە ڕوون بكەرەوە.

(إن كانوا صادقين)واتە: ئەگەر وەك ئەوان دەیڵێن پێغەمبەر(ﷺ) ئەم قورئانەی لەخۆوە هەڵواسیوە وخۆی دروستی كردووە، ئەوانیش نەتوانن قسەیەكی وەك فەرموودەكانی قورئان بهێنن، كەواتە درۆزنن! ئەم قسەیە ئەوانی هاندا تا قسەیەكی وەك قورئان بهێنن، تا نەتوانینی ئەوان بۆ ئەم كارە ڕوون بێتەوە وبەڵگە بێت لەسەر درۆزنی ئەوان. ابن عاشور: ٢٧/ ٦٧.
پرسیار: چ خاڵێكى گرنگ لەڕستەى (إن كانوا صادقين)دا هەيە؟

عورف وعادەت وای دەخواست كەیەكێك لەئەندامانی ئەو گەل وهۆزە ئەو قسەیەی بهێنایە كەهەمووان نەیانتوانی بیهێنن، مرۆڤی ژیر خۆی خەریك ناكات بەكارێكەوە كەزانیاری سەبارەت بەو كارە نەبێت، جا لەڕووی زانیاری ئەوانەوە لەسەر ئەم كارە پێویست دەبوو كەتوانای ئەوەیان هەبێت كەقسەیەكی وەك ئەوە بهێنن كەپێغەمبەر(ﷺ) هێناویەتی، چونكە پێغەمبەری خوا(ﷺ) لەڕووی ڕەوانبێژی وخاك ونیشتمان ونەسەبەوە هەر وەك ئەوان بوو، تەنانەت هەندێكیان زیاتر لەپێغەمبەر(ﷺ) سەروكاریان لەگەڵ شیعر ونووسین وخوێندنەوە ودانیشتن لەگەڵ پیاوی زانا وڕەخنە ووتار ونووسینی بابەت وئەو شتانە هەبوو، كەواتە ئەگەر لایەنگیریی خودایی نەبووایە، پێغەمبەر(ﷺ) توانای ئەوەی نەبوو كەكەلامێكی ئاوا بهێنێت كەئەوانی دەستەوسان كرد لەهێنانی هاوشێوەی خۆی، ئیتر بەمجۆرە درۆزنی ئەوان چەسپا. بيقاعى: ١٩/ ٢٦.
پرسیار: ئەم ئايەتە بەڵگەيەكى ڕوونە لەسەر ڕاستگۆيى ودروستيى پێغەمبەرايەتى پێغەمبەر(ﷺ)، ئەم بابەتە ڕوون بكەرەوە.

واتە: نە كەم ونە زیاد، هەرچەندە لەدونیادا بەهۆی ئەو فرت وفێڵانەی كەبەكاری دەهێنن بەهرە وسوودێكی كاتی وكەم دەبەن، بەڵام لەڕۆژی پەسڵاندا هەموو فرت وفێڵەكانیان دەفەوتێ وهەوڵ وتێكۆشانیان چروك دەبێت. سەعدى: ٨١٨.
پرسیار: چ جياوازييەك لەنێوان فرت وفێڵى كافران لەدونيا وفرت وفێڵيان لەپەسڵاندا هەيە؟

هەندێك دەڵێن: پێش مردنیان. ابن زید دەڵێت: موسیبەتەكانی دونیا، وەك: برسێتی، نەخۆشی، دەرد وبەڵا، تیاچوونی سەروەت وسامان ومنداڵ. قورتوبى: ١٩/ ٥٤١.
پرسیار: سزاى كافران تەنها لەقيامەتدا نیيە، بەڵكو لەدونياشدا سزا دەدرێن، ئەم بابەتە ڕوون بكەرەوە..

كار كردن بەم ئایەتە بەنوێژی سوننەت وفەرزی بەیانی دەبێت، ئەو دەمەیە كەئەستێرەكان دیار نامێنن، جا سەبارەت بەگەورە ڕاگرتنی خواپەرستی لەبەیانیدا دوو جار خوای گەورە خەڵكی بۆ هانداوە، چونكە دەبێتە هۆی ڕزگاریی لەسزای دابەزیو ویارمەتی مرۆڤیش دەدا لەبەرامبەر دوژمنی زرێدار ودووڕووی هۆقەباز وتەڵەكەباز خۆی بگرێت. بيقاعى: ١٩/ ٣٩.
پرسیار: بۆچى كاتى ديارنەمانى ئەستێرەكان تايبەت كراوە بەخواپەرستى وتەسبيحاتەوە؟