قورئان
ﮎ
ﰻ
ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ
ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ
ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ
ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ٢٧٥ ٢٧٥ ﮄ
ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ
٢٧٦ ٢٧٦ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ
ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ
ﮡ ﮢ ﮣ ٢٧٧ ٢٧٧ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ
ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ٢٧٨ ٢٧٨ ﯔ ﯕ ﯖ
ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ
ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ٢٧٩ ٢٧٩ ﯧ ﯨ
ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ
ﯳ ﯴ ﯵ ٢٨٠ ٢٨٠ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ
ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃ ﰄ ﰅ ﰆ ٢٨١ ٢٨١
ٱلَّذِينَ يَأۡكُلُونَ ٱلرِّبَوٰاْ لَا يَقُومُونَ إِلَّا كَمَا يَقُومُ ٱلَّذِي يَتَخَبَّطُهُ ٱلشَّيۡطَٰنُ مِنَ ٱلۡمَسِّۚ
واتە: وەك شێت ودەست لێوەشاو زیندوو دەبنەوە وحەشر دەكرێن، ئەوەش بەمەبەستی تۆڵە لێكردنەوە وبۆ ئەوەش بەلای هەموو خەڵكی مەحشەرەوە ناحەز ونەفرەت لێكراو بن. قورتوبى: ٤/ ٣٩٠.
پرسيار: سووخۆر لەڕۆژى پەسڵاندا بەچ شێوەيەك زيندوو دەكرێتەوە؟
يَمۡحَقُ ٱللَّهُ ٱلرِّبَوٰاْ وَيُرۡبِي ٱلصَّدَقَٰتِۗ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ أَثِيمٍ ٢٧٦
(خوای گەورە لەسەرەتای ئەم ئایەتە باسی سووی كرد ولەكۆتایی ئایەتەكەشدا باسی كافری كرد، بۆیە. و) دەبێت پەیوەندییەك لەنێوان سوو وكوفردا هەبێت، ئەویش ئەوەیە كەمرۆڤی سووخۆر بەو بەشە حەڵاڵە ڕازی نییە كەخوا پێی بەخشیوە، هەروەها بەو كاسبیە حەڵاڵە ڕازی نییە كەبۆی ڕەوا كراوە، بەڵكو تێدەكۆشێت لەچەندین ڕێگای ناڕەواوە سەروەت وسامانی خەڵكی بخوات، كەواتە: بەرامبەر ئەو ناز ونیعمەتەی كەپێیدراوە سپڵە ونمەك نەناسە، چونكە دارایی خەڵكییش لەڕێگەی ناهەقەوە دەخوات، ستەمكار وتاوانبارە. ابن كثير: ١/ ٣١٢.
پرسيار: بۆچى سووخۆر وەك كەسێكى سپڵە ونمەك نەناس پێناسە كراوە؟
يَمۡحَقُ ٱللَّهُ ٱلرِّبَوٰاْ وَيُرۡبِي ٱلصَّدَقَٰتِۗ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ أَثِيمٍ ٢٧٦
لە ئیبن عەبباسەوە دەگێڕنەوە فەرموویەتی:(يمحق الله الربا) واتە: صەدەقە، جیهاد، حەج، پەیوەندی خزمایەتی لەسووخۆر وەرناگیرێت(ويربي الصدقات)واتە: هەر لەدونیاشدا پیت وبەرەكەت دەخاتە ناو صەدەقەوە، لەقیامەتیشدا پاداشتەكەی چەندقات زیاد دەكات (والله لا يحب كل كفار) مەبەست لە(كفار) ئەو كەسانەن گوێیان لەناڕەوایەتی سوو نییە (أثيم) تاوانبار بەهۆی سوو خواردنەوە. بەغەوى: ١/ ٣٠٢.
پرسيار: سوو چ كاريگەرييەكى لەسەر سووخۆر هەيە.
يَمۡحَقُ ٱللَّهُ ٱلرِّبَوٰاْ وَيُرۡبِي ٱلصَّدَقَٰتِۗ
وهذا لأن الپاداشت هاوشێوەی كار وكردەوەیە (واتە: بەگوێرەی كار وكردەوەیە. و) كەواتە: سووخۆر ستەمی لەخەڵكی كردووە ولەڕێگەی ناهەقەوە سەروەت وسامانی خەڵكی بردووە، بۆیە سزاكەی ئەوەیە كەسەروەت وسامانەكەی نابوود ببێت ونەمێنێتەوە، ئەوانەش كەبەچەند ڕێگایەكی جیاوازەوە چاكەیان لەگەڵ خەڵكیدا كردووە، ئەوا بێگومان خوای گەورە زۆر لەو چاكەكارترە، كەواتە وەك چۆن ئەو لەگەڵ بەندەكانی خوای گەورەدا چاكەكار بووە، خودای گەورە (زۆر لەوە زیاتر. و) لەگەڵ ئەوا چاكەكارە. سەعدى: ١١٧.
پرسيار: بۆچى تۆڵەى سووخۆر ئەوەيە كەسەروەت وسامانەكەى بەتورت وفەنادا بڕوا؟ پاداشتى چاكەكاريش ئەوەيە كەچاكەكانى بۆ زياد بكرێت؟جزاء من جنس العمل؛ فإن المرابي قد ظلم الناس، وأخذ أموالهم على وجه غير شرعي؛ فجوزي بذهاب ماله، والمحسن إليهم بأنواع الإحسان ربه أكرم منه؛ فيحسن عليه كما أحسن على عباده. السعدي: 117.
السؤال: لماذا كان جزاء المرابي محق ماله، وجزاء المحسن تنمية حسناته؟
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُاْ ٱلزَّكَوٰةَ لَهُمۡ أَجۡرُهُمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ وَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ ٢٧٧
هەرچەند نوێژ وزەكاتیش لەناو بازنەی كارە چاكەكاندان، بەڵام بەتایبەتی باسی ئەو دووانەی كرد، بۆ ئەوەی گەورەیی ئەو دوو خواناسیە دەربخات وبۆ هەمووانی چەند پاتە بكاتەوە كەدوو جۆر خواناسیی گرنگن، چونكە نوێژ وزەكات سەری كارە چاكەكانن، نوێژ سەری ئەو چاكانەیە كەلەڕێگەی جەستەوە دەكرێن وزەكاتیش سەری ئەو كارە چاكانەیە كەبەهۆی سەروەت وسامانەوە دەكرێن. قورتوبى: ٤/ ٤٠٣.
پرسيار: بۆچى خواى گەورە بەشێوەيەكى تايبەت باسى نوێژ وزەكاتى كردووە؟
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَذَرُواْ مَا بَقِيَ مِنَ ٱلرِّبَوٰٓاْ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ ٢٧٨
الربا والإيمان لا يجتمعان، وأكثر بلايا هذه الأمة -حتى أصابها ما أصاب بني إسرائيل من البأس الشنيع والانتقام بالسنين- إنَّما هو مِن عملِ مَن عمِلَ بالربا. البقاعي: 1/541.
السؤال: لماذا جاء التسوو وبیروباوەڕ پێكەوە لەیەك شوێندا كۆ نابنەوە، هۆكاری زۆربەی بەڵا وموسیبەتەكانی ئەم ئوممەتە -كە ئەمانیش وەك بەنی ئیسرائیل توشی سزای سەخت وقاتی وقڕی هاتوون- سوو خواردنە. بیقاعى: ١/ ٥٤١.
پرسيار: بۆچى خواى گەورە زۆر تەئكيد لەسەر ناڕەوايەتى سوو خواردن دەكاتەوە؟شديد بتحريم الربا؟
وَٱتَّقُواْ يَوۡمٗا تُرۡجَعُونَ فِيهِ إِلَى ٱللَّهِۖ ثُمَّ تُوَفَّىٰ كُلُّ نَفۡسٖ مَّا كَسَبَتۡ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ ٢٨١
كەسێك كەدڵنیا بێت وبزانێت بۆ خزمەت خوای گەورە دەگەڕێتەوە وخوای گەورە لەسەر ورد ودرشتی كار وكردەوەكانی لێكۆڵینەوەی لەگەڵدا دەكات، خوای گەورە یەك تۆزقاڵ ستەمیشی لێ ناكات، ئەوە ئەو كەسە لەنێوان ترس وهیوا (خەوف وڕەجا)دا دەژی. سەعدى: ١١٧، ١١٨.
پرسيار: چ سوودێك لەوەدايە كەمرۆڤ دڵنيا بێت وبزانێت بۆ خزمەت پەروەردگار دەگەڕێتەوە؟