قورئان
ﮪ
ﱍ
ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ١٦ ١٦ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ
ﭡ ﭢ ١٧ ١٧ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ
ﭩ ﭪ ﭫ ١٨ ١٨ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ
ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ
١٩ ١٩ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ
ﮇ ٢٠ ٢٠ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ
ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ
ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ٢١ ٢١ ﮟ ﮠ
ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ
ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ٢٢ ٢٢ ﮮ ﮯ ﮰ
ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ
ﯛ ﯜ ﯝ ٢٣ ٢٣ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ
ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ
ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ٢٤ ٢٤
يُخۡرِجُ ٱلۡحَيَّ مِنَ ٱلۡمَيِّتِ وَيُخۡرِجُ ٱلۡمَيِّتَ مِنَ ٱلۡحَيِّ
خوای گەورە لەم ئایەتەدا دروستكردنی شتەكان ودروست كردنی دژی ئەو شتانەش لەلایەن خۆیەوە باس دەكات، بۆ ئەوەی هێز ودەسەڵاتی كامڵ وتێر وتەواوی خۆی بەخەڵكی پیشان بدات، یەكێك لەو هێز ودەسەڵاتانەی خوای گەورە ئەوەیە كەتۆو لەگیا وگیا لەتۆو دروست دەكات، هێلكە لەمریشك ومریشك لەهێلكە دروست دەكات، مرۆڤ لەئاوی مەنی وئاوی مەنی لەمرۆڤ دروست دەكات، مرۆڤی باوەڕدار لەمرۆڤی كافر ومرۆڤی كافر لەمرۆڤی باوەڕدار دروست دەكات. ابن كثير: ٦/ ٢٧٧.
پرسیار: چ سوودێك لەوە وەردەگرى كەخواى گەورە باسى ئەوەى كردووە شتێك ودژى ئەو شتە لەخودى شتەكە دروست دەكات؟
وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦٓ أَنۡ خَلَقَ لَكُم مِّنۡ أَنفُسِكُمۡ أَزۡوَٰجٗا لِّتَسۡكُنُوٓاْ إِلَيۡهَا وَجَعَلَ بَيۡنَكُم مَّوَدَّةٗ وَرَحۡمَةًۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَتَفَكَّرُونَ ٢١
خوای گەورە خۆشەویستی خستە نێوان هاوسەرانەوە بۆ ئەوەی یەكتریان خۆش بوێت ولەگەڵ یەكدا میهرەبان بن وهیچ تام چێژێك هێندەی ئەو خۆشەویستیە بەتام وچێژ نییە كەپیاو بۆ ژنی خۆی وژن بۆ پیاوی خۆی هەیەتی (إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَتَفَكَّرُونَ) -بەڕاستی لەمەدا بەڵگە ونیشانە هەیە بۆ ئەو كەسانەی كەلەگەورەیی ودەسەڵاتی خوای گەورە ڕادەمێنن. بەغەوى: ٣/ ٤٩١.
پرسیار: ناز ونيعمەتى خۆشەويستى نێوان ژن وپياو ڕوون بكەرەوە.
وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ خَلۡقُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَٱخۡتِلَٰفُ أَلۡسِنَتِكُمۡ وَأَلۡوَٰنِكُمۡۚ
یەكێك لەلوتف ومیهرەبانییەكانی خوای گەورە ئەوەیە كەزمان وڕەنگی جیاوازی دروست كردووە بۆ ئەوەی هەمووان وەك یەك نەبن وتێكەڵی وپێكەڵی وسەرلێشێوان دروست نەبێت، كەئەگەر تێكەڵی وسەرلێشێوان دروست ببێت یەكێك لەمەبەستە هەرە سەرەكییەكانی شەریعەت تیادەچێت. سەعدى: ٦٣٩.
پرسیار: جياوازى لەڕەنگ وزمانا چۆن نيشانەى سۆز وميهرەبانى خوايە؟
وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ خَلۡقُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَٱخۡتِلَٰفُ أَلۡسِنَتِكُمۡ وَأَلۡوَٰنِكُمۡۚ
تەواوی دانیشتوانی سەرزەوی هەر لەسەردەمی بابە ئادەمەوە لەلایەن خوداوە هەتاكو ئەمڕۆ (لە ئەمڕۆشەوە هەتا پەسڵان. و) خەڵكی (بە زۆری. و) خاوەنی دووچاو ودوو برۆ ولوتێك وناوچەوانێك ویەك دەم ودوو گۆنەیە، كەچی هیچ كەسێك (لە سەدا سەد. و) لەكەسێكی تر ناچێت وبگرە بەهۆی نیشانەیەكەوە یان بەهۆی شكل وشێوە یان قسە لەگەڵ یەكدا تەواو جیاوازن، ئەگەر مرۆڤ ورد بێتەوە جیاوازییەكانی بەڕوونی بۆ دەردەكەوێت، هەر كەسێك دەموچاوێكی تایبەت بەخۆی هەیە ولەوی تر ناچێت (تەنانەت ئەو كەسانەش كەجمكن یان لەیەك دەچن وهاوشێوەی یەكن، ئەگەر لەگەڵ یەكدا ڕاوەستن ولێیان ورد بیتەوە بۆت دەردەكەوێت كەلەزۆر شتدا لەیەكتر جیاوازن. و). ابن كثير: ٦/ ٢٧٩.
پرسیار: ئەگەر مرۆڤ بير لەدروست بوونى خۆى بكاتەوە چ شتێكى بۆ دەردەكەوێت؟
وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ خَلۡقُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَٱخۡتِلَٰفُ أَلۡسِنَتِكُمۡ وَأَلۡوَٰنِكُمۡۚ
(واختلاف ألسنتكم وألوانكم):زمان لەناو دەمایە، كەچی زمانەكان لەیەك جیان، -كوردی- عەرەبی، عەجەمی، توركی، ڕۆمی و... . لەشێوەشدا جیاوازییان هەیە، یەكێك سورە، یەكێك ڕەشە، یەكێك سپییە، هەر كەسێك ببینی بۆت دەردەكەوێت كەلەگەڵ كەسێكی تردا جیاوازییان زۆر زۆرە، جا ئەمەش بۆ ئاوی مرۆڤ یان دایك وباوك ناگەڕێتەوە، بەڵكو دەبێت كردگارێك هەبێت كەئەم كارانە ئەنجام بدات! ئێمەش دەزانین (و شایەتی دەدەین كە. و) ئەو كردگارە زاتی الله یە، كەواتە: جیاوازی زمان وڕەنگ وشكڵ وشێوە یەكێكە لەبەهێزترین بەڵگەكان لەسەر بوونی كردگارێكی بەڕێوەبەر. قورتوبى: ١٦/ ٤١٣.
پرسیار: جياوازى ڕەنگ وزمان وشكڵ وشێوەكان بەڵگەيە لەسەر چ شتێك؟
وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ مَنَامُكُم بِٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ وَٱبۡتِغَآؤُكُم مِّن فَضۡلِهِۦٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَسۡمَعُونَ ٢٣
خوای گەورە وشەی (فَضۡلِهِۦٓ) لەتەنیشت وشەی (وَٱبۡتِغَآؤُكُم) باسكرد، ئەمەش ئاماژەیە بەوەی كەنابێت مرۆڤ ڕزق وڕۆزی لەخۆیەوە بزانێت ووەبزانێت بەهۆی زیرەكی وهێز ودەسەڵاتی خۆی پەیدای كردووە، بەڵكو دەبێت هەموو فەزڵ وبەخششێك لەخوای گەورە وە بزانێت. ئالوسى: ١١/ ٣٣.
پرسیار: بۆچى لەم ئايەتەدا وشەى (فَضۡلِهِۦٓ) لەتەنيشت وشەى (وَٱبۡتِغَآؤُكُم)دا باسكراوە؟
وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ يُرِيكُمُ ٱلۡبَرۡقَ خَوۡفٗا وَطَمَعٗا وَيُنَزِّلُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَيُحۡيِۦ بِهِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَآۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ ٢٤
سوود وەرگرتن لەبەڵگە ونیشانەكان تایبەت كراوە بەوانەی كەخاوەن ژیری وئاوەزن، چونكە عەقڵی ساغ وتێكەڵ نەبوو بەنەخۆشینی دوژمنایەتی وخۆبەزلزانی، بەسە بۆ تێگەیشتن لەبەڵگەكان. ابن عاشور: ٢١/ ٧٩.
پرسیار: بۆچى لەم ئايەتەدا سوود وەرگرتن لەبەڵگە ونيشانەكان تايبەت كراوە بەوانەى كەخاوەن ژيرى وئاوەزن؟