قورئان
ﮩ
ﱍ
ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ٦٤ ٦٤ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ
ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ٦٥ ٦٥
ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ٦٦ ٦٦
ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ
ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ٦٧ ٦٧
ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ
ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ٦٨ ٦٨ ﮠ ﮡ
ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ٦٩ ٦٩
ﮪ
ﯖ ﯗ ﯘ ٣ ٣ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ
ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ٤ ٤
ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ٥ ٥
وَمَا هَٰذِهِ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَآ إِلَّا لَهۡوٞ وَلَعِبٞۚ
(مانای ئایەتەكە لەتەفسیری م. هەژارەوە: ئەم ژیانی سەردنیایە هەموو هەر گەپ وگاڵتەیە وچیتر نییە. و).
(خوای گەورە ئیسمی ئیشارەی بەكارهێنا وفەرمووی: (هَٰذِهِ) واتە: ئا ئەمە!. و). بەكارهێنانی ئەو ئیسمی ئیشارەیە بۆ ئەوەیە كەدونیا بەهیچوپووچ هەژمار بكات. ابن عاشور: ٢١/ ٣١.
پرسیار: بۆچى خواى گەورە وشەى (هَٰذِهِ) ـى بەكار هێنا؟
وَمَا هَٰذِهِ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَآ إِلَّا لَهۡوٞ وَلَعِبٞۚ وَإِنَّ ٱلدَّارَ ٱلۡأٓخِرَةَ لَهِيَ ٱلۡحَيَوَانُۚ لَوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ ٦٤
سەفەری وشكانییان بەبێ ترسێك -كە هەر لەسەرەتای سەفەرەوە تا كۆتایی لەگەڵیاندا بێت، سەری دەگرت- چونكە لەگەڵ كارواندا سەفەریان دەكرد وچەك وپێداویستی بەرگرییشیان پێبوو، لەو ڕێگانەشەوە هاتوچۆیان دەكرد كەئاسانترین ڕێگا بوو، بەڵام لەكاتی سەفەری دەریادا بەهۆی ترسان لەخنكان وغەرق بوون زۆر پەشێو دەبوون، نە هێز وبازوو، نە سەرباز وپاسەوان وخزمەتكار، نە پارە وپوول هیچیان توانای بەرگرییان نەبوو، بۆیە بەدەم لاڵانەوە وكڕوزانەوە ڕوویان لەخوای گەورە دەكرد بۆ ئەوەی بەسەلامەتی سەفەرەكەیان كۆتایی پێ بێت وبەسەلامەتی بگەڕێنەوە، لەو كاتانەدا كەس بتی لەبیر نەبوو، كەس هاواری لەبت نەدەكرد. ابن عاشور: ٢١/ ٣٢.
پرسیار: بۆچى مەترسى تايبەت بووە بەسەفەرى دەريايى؟
فَإِذَا رَكِبُواْ فِي ٱلۡفُلۡكِ دَعَوُاْ ٱللَّهَ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ فَلَمَّا نَجَّىٰهُمۡ إِلَى ٱلۡبَرِّ إِذَا هُمۡ يُشۡرِكُونَ ٦٥
واتە: شوێنێكی هێمنمان بۆیان دیاری كردووە كەتێیدا نە دیل دەكرێن نە دەكوژرێن، وەك چۆن ئەوانمان لەدەریا ڕزگار كرد، ئاوا لەوشكیشدا ئەوانمان پاراست، بەڵام ئەوان لەوشكانیدا هاوەڵپەرستن ولەدەریا یەكخواپەرست! ئەمەش كارێكی دژ بەیەكە. قورتوبى: ١٦/ ٣٨٩.
پرسیار: بەپێى ئەم ئايەتە ئەوە ڕوون بكەرەوە كەكارى هاوەڵپەرستەكان دژ بەيەك بووە.
أَوَ لَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّا جَعَلۡنَا حَرَمًا ءَامِنٗا وَيُتَخَطَّفُ ٱلنَّاسُ مِنۡ حَوۡلِهِمۡۚ أَفَبِٱلۡبَٰطِلِ يُؤۡمِنُونَ وَبِنِعۡمَةِ ٱللَّهِ يَكۡفُرُونَ ٦٧
ئەبو سولەیمانی دارانی دەفەرمووێت: مەبەست لەجیهاد لەم ئایەتەدا تەنها جەنگ لەدژی كافران نییە، بەڵكو یارمەتیدان بەئایینیش دەگرێتەوە، هەروەها وەڵامدانەوەی درۆی درۆزنان ودژە ئایینەكان وهەروەها سەركوتكردنی ستەمكارانیش دەگرێتەوە، لەهەمووانیش گەورەتر فەرمان بەچاكە ونەهی كردن لەخراپەیە، یەكێكی تر لەجۆرەكانی جیهاد جەنگ كردنە لەدژی نەفس وهەوا كەئەمەیان بەجیهادی گەورە ناوبراوە. قورتوبى: ١٦/ ٣٩٠.
پرسیار: ئايا پاداشتى گەورە تەنها بۆ ئەو كەسانە ديارى كراوە كەلەدژى كافراندا لەجەنگدان؟
وَٱلَّذِينَ جَٰهَدُواْ فِينَا لَنَهۡدِيَنَّهُمۡ سُبُلَنَاۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَمَعَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ٦٩
سەركەوتن تەنها نەبەستراوە بەزۆریی سەرباز وچەك وچۆڵەوە، بەڵكو دەبێت هاوكات لەقەزا وقەدەریشدا ئەو سەركەوتنە نووسرابێت. سەعدى: ٦٣٦.
پرسیار: بۆچى لەكاتى باسكردنى جەنگى نێوان فارس وڕۆمەكاندا خواى گەورە فەرمووى:(لله الأمر من قبل ومن بعد)؟
لِلَّهِ ٱلۡأَمۡرُ مِن قَبۡلُ وَمِنۢ بَعۡدُۚ
فليس الغلبة والنصر لمجرد وجود الأسباب، وإنَّما هي لا بد أن يقترن بها القضاء والقدر. السعدي:636.
السؤال: ما وجه إدخال هذه الجملة في قصة فارس والروم؟
وَيَوۡمَئِذٖ يَفۡرَحُ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ٤
باوەڕداران بۆیە بەسەركەوتنی ڕۆمەكان دڵخۆش بوون، چونكە ڕۆمەكان ئەهلی كیتاب بوون، واتە: لەئایینی ئیسلامەوە نزیكتر بوون، (بەڵام فارسەكان ئاگرپەرست بوون، هەندێكیشیان هەر هیچ ئایینێكیان نەبوو، تەنانەت باوەڕیان بەخوای گەورە نەبوو. و) لەبەرامبەریشدا كافرانی قوڕەیش سەركەوتنی فارسیان پێ خۆش بوو، چونكە (وەك گوترا) فارسەكان ئەهلی كیتاب نەبوون وئەوان لەقوڕەیشەوە نزیكتربوون. ابن جزى: ٢/ ١٦٤.
پرسیار: بۆچى باوەڕداران سەركەوتنى ڕۆمەكان وكافرانى قوڕەيش سەركەوتنى فارسەكانيان پێ خۆش بوو؟