قورئان
ﮒ
ﱀ
ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ
ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ
ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ١٥٢ ١٥٢
ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ
ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ
ﮌ ١٥٣ ١٥٣ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ
ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ
ﮝ ﮞ ١٥٤ ١٥٤ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ
ﮥ ﮦ ﮧ ١٥٥ ١٥٥ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ
ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ
١٥٦ ١٥٦ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ
ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ
ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ
ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ١٥٧ ١٥٧
وَلَا تَقۡرَبُواْ مَالَ ٱلۡيَتِيمِ إِلَّا بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُ حَتَّىٰ يَبۡلُغَ أَشُدَّهُۥۚ
واتە: بەشێوەیەك كەبۆ چاكسازی وبەرژەوەندی سەروەت وسامانەكەی بێت، كەئەمە وا دەكات سەروەت وسامانەكەی بمێنێتەوە وتەنانەت لق وپۆپەكانیشی زیاد بكات. قورتوبى: ٩/ ١١١.
پرسیار: ماڵى منداڵى هەتيو چۆن چاكسازى تێدا دەكرێت؟
وَلَا تَقۡرَبُواْ مَالَ ٱلۡيَتِيمِ إِلَّا بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُ حَتَّىٰ يَبۡلُغَ أَشُدَّهُۥۚ
بۆیە بەتایبەت باسی پاراستنی دارایی هەتیو كرا، چونكە لەوانەیە بەهۆی سەرپەرشتیكارەوە دەست درێژی بكرێتە سەرداراییەكەی، كەسیش نییە ئاگای لەو كارە بێت ونەهی لێ بكات بۆ ئەوەی ئەو كارە نەكات. ابن عاشور: ٨/ ١٦٤.
پرسیار: بۆچى لەئايەتەكەدا بەتايبەت باسى دارايى هەتيو كراوە؟
وَأَوۡفُواْ ٱلۡكَيۡلَ وَٱلۡمِيزَانَ بِٱلۡقِسۡطِۖ لَا نُكَلِّفُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَاۖ
واتە: بەئەندازەی ئەوەی كەبۆی دەلوێت ولەتوانایدایە، یان با بڵێین: ئەگەر كەسێك هەوڵیدا بۆ ئەوەی كێشانە وتەرازووەكەی ڕێكوپێك بكات وكەمتەرخەمی نەكرد ولەگەڵ ئەوەشدا تەرازووەكەی تەواو نەبوو، ئەمیش ئاگای لێ نەبوو، ئەوە خوای گەورە تاوانی لەسەر نانووسێت. سەعدى: ٢٨٠.
پرسیار: بۆچى دواى ئەوەى خواى گەورە فەرمانى كرد كەتەرازوو وكێشانە ڕێك وپێك بكرێن، دواتر فەرمووى: هيچ كەسێك داواى كارێكى لێ نەكراوە كەلەوزەيدا نەبێت؟
وَأَنَّ هَٰذَا صِرَٰطِي مُسۡتَقِيمٗا فَٱتَّبِعُوهُۖ وَلَا تَتَّبِعُواْ ٱلسُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمۡ عَن سَبِيلِهِۦۚ ذَٰلِكُمۡ وَصَّىٰكُم بِهِۦ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ ١٥٣
ئەم ڕێگایانە، هەموو ئەمانە دەگرێتەوە: جوولەكە، گاور، ئاگرپەرست وهەموو ئایینە پووچەڵەكانی تر وبیدعەكاران وئەو گومڕایانەی كەبەدوای نەفس وخراپەكاریدان، هەروەها ئەوانەی كەلەناو گێژاوی چەلەحانێی كەلامدان، هەموو ئەم ڕێگایانە لەخلیسكەدان، گومانی ئەوەیان لێ دەكرێت بیروباوەڕی خراپ وبۆگەنیان هەبێت. قورتوبى: ٩/ ١١٧.
پرسیار: خواى گەورە ئێمەى لەشوێنكەوتنى كام ڕێگايانە نەهى كردووە؟
وَأَنَّ هَٰذَا صِرَٰطِي مُسۡتَقِيمٗا فَٱتَّبِعُوهُۖ وَلَا تَتَّبِعُواْ ٱلسُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمۡ عَن سَبِيلِهِۦۚ ذَٰلِكُمۡ وَصَّىٰكُم بِهِۦ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ ١٥٣
واتە: ڕێگا جیاوازەكانی ئایین (واتە: ئایینە جیاوازەكان. و) كەئەمانە دەگرێتەوە: جوولەكە، گاور وهەموو ئایینە پووچەڵەكانی تر كەبیدعەكاران وگومڕاكانی تریش دەگرێتەوە، لەفەرموودەدا هاتووە كەپێغەمبەری خوا(ﷺ) هێڵێكی كێشا وفەرمووی: هذا سبیل الله. واتە: ئەمە ڕێگای خواناسی ڕاستەقینەیە، دواتر لەسەر هەمان هێڵ وردە هێڵی بەلای ڕاست وچەپدا كێشا وفەرمووی: هذه سبل، علی كل سبیل شیطان یدعو إلیه. رواه احمد فی مسنده ٤١٤٢ بسند حسن. واتە: ئەمانەش هەموویان ڕێگان، لەسەر هەر ڕێگایەك شەیتانێك ڕاوەستاوە خەڵكی بۆ بانگهێشت دەكات. ابن جزى: ١/ ٢٩٢.
پرسیار: وەڵامى ئەو كەسانە چۆن دەدەيتەوە كەلەدەستەى سوننەت وجەماعەت جيا بونەتەوە وبانگەشە بۆ ڕێگاى خۆيان دەكەن؟
وَأَنَّ هَٰذَا صِرَٰطِي مُسۡتَقِيمٗا فَٱتَّبِعُوهُۖ وَلَا تَتَّبِعُواْ ٱلسُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمۡ عَن سَبِيلِهِۦۚ
خوای گەورە ڕێگای خۆی بەتاكە ڕێگا ناوزەد كرد، چونكە حەقیقەت هەر یەكێكە، بۆیە ڕێگاكانی تری بە(سبل) ڕێگاكان ناوبرد، چونكە زۆرن وجیا جیا وپەرش وبڵاون. ابن كثير: ٢/ ١٨٢.
پرسیار: بۆچى خودا ڕێگاى خۆى بەتاك وئەوانى ترى بەكۆمەڵ ناو بردووە؟
وَهَٰذَا كِتَٰبٌ أَنزَلۡنَٰهُ مُبَارَكٞ
لەم كتێبە پیت وبەرەكەتی زۆر دێتە دەرەوە، واتە: هیچ خێر وچاكەیەك نییە كەقورئان مرۆڤی بۆ هان نەدابێت، باسی هەموو ئەو دانایی وبەرژەوەندیانەشی كردووە كەدەبنە هۆی هاندانی مرۆڤ بۆ چاكە، هەروەها هیچ خراپەیەك نییە كەقورئان نەهیی لێ نەكردبێت، باسی هۆكارەكان وئەنجام وسزای خراپەكارانیشی كردووە. سەعدى: ٢٨١.
پرسیار: قورئانى پيرۆز چ پيت وبەرەكەتێكى هەيە؟