قورئان
ﮐ
ﰾ
ﭞ ﭟ ﭠ ١٤٨ ١٤٨ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ
ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ١٤٩ ١٤٩ ﭱ ﭲ ﭳ
ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ
ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ
ﮄ ﮅ ﮆ ١٥٠ ١٥٠ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ
ﮎ ﮏ ﮐ ١٥١ ١٥١ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ
ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ
ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ١٥٢ ١٥٢ ﮥ ﮦ ﮧ
ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ
ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ
ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ
ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ١٥٣ ١٥٣ ﯯ ﯰ
ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ
ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ١٥٤ ١٥٤
لَّا يُحِبُّ ٱللَّهُ ٱلۡجَهۡرَ بِٱلسُّوٓءِ مِنَ ٱلۡقَوۡلِ إِلَّا مَن ظُلِمَۚ وَكَانَ ٱللَّهُ سَمِيعًا عَلِيمًا ١٤٨
(إلا من ظُلِم) واتە: هاواری ستەملێكراو نەبێت. ستەملێكراو مافی ئەوەی هەیە كەبەدەنگی بەرز لەدژی ئەو كەسەی كەستەمی لێكردووە نەفرین بكات وقسەی خۆی دەرببڕێت. هەندێكیش دەڵێن: واتە: باسی ئەو ستەمە بكات كەلێی كراوە. هەندێكی تر دەڵێن: واتە: ئەگەر جنێوی پێداوە، ئەوە دەتوانێت بەئەندازەی ئەو جنێوە تۆڵەی لێ بكاتەوە. ابن جزى: ١/ ٢١٦.
پرسيار: چ كاتێك ڕەوايە مرۆڤ بەدەنگى بەرز بەدگۆيى بكات؟
لَّا يُحِبُّ ٱللَّهُ ٱلۡجَهۡرَ بِٱلسُّوٓءِ مِنَ ٱلۡقَوۡلِ
(بە پێی مەفهوم موخالیفەی ئەم ئایەتە= واتە: بەپێی مانای پێچەوانەی ئەم ئایەتە. و) خوای گەورە پێی خۆشە زیكر وقسەی نەرم وجوان وپاك (بە دەنگی بەرز. و) بكرێت. سەعدى: ٢١٢.
پرسيار: بەپێى ماناى ئەم ئايەتە چۆن دەزانى كەخواى گەورە قسەى جوان وپاكى خۆش دەوێت؟
لَّا يُحِبُّ ٱللَّهُ ٱلۡجَهۡرَ بِٱلسُّوٓءِ مِنَ ٱلۡقَوۡلِ إِلَّا مَن ظُلِمَۚ وَكَانَ ٱللَّهُ سَمِيعًا عَلِيمًا ١٤٨
خوای گەورە مۆڵەتی ئەوەی بەستەملێكراو داوە كەبەدەنگی بەرز هاوار بكات وباسی ئەو ستەمانە بكات كەلێیكراوە، بۆ ئەوەی توڕەیی ناو دڵی دابمركێتەوە ونەمێنێت ودەست نەبات بۆ شمشێر یان بۆ تۆڵەكردنەوە بەجۆرێكی تر. ابن عاشور: ٦/٦.
پرسيار: يەكێك لەداناييەكانى شەريعەت ئەوەيە كەبە خراپەى بچووك خراپەى گەورە لەناو ببات، بەپێى ئايەتەكە ئەم بابەتە ڕوون بكەرەوە.
إِن تُبۡدُواْ خَيۡرًا أَوۡ تُخۡفُوهُ أَوۡ تَعۡفُواْ عَن سُوٓءٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَفُوّٗا قَدِيرًا ١٤٩
ئەم ئایەتە مرۆڤ هان دەدات بۆ ئەوەی بەپەنامەكی وبەئاشكرا كاری خێر بكات، هەروەها هەرچەندە مۆڵەتی داوە بەمرۆڤ تۆڵە بكاتەوە، بەڵام بەلێبووردن وەڵامی خراپەكان بداتەوە وچاوپۆشی بكات وتۆڵە نەسێنێتەوە، چونكە خوای گەورە لێبووردنی زیاتر خۆش دەوێت تا تۆڵە سەندنەوە، جا خوای گەورە ئەم باسەی بەباسی لێبووردنی خۆی پشت ئەستوور كرد، خوای گەورە توانای تۆڵە سەندنەوەی لەهەموو كەسێك هەیە، بەڵام لەبەندەكانی خۆش دەبێت. ابن جزى: ١/ ٢١٦.
پرسيار: كام جۆرە لەلێبووردن وتۆڵە دروستە وكام جۆرەيان خۆشەويستە؟
أَوۡ تَعۡفُواْ عَن سُوٓءٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَفُوّٗا قَدِيرًا ١٤٩
(أو تعفوا عن سوء) واتە: لەو كەسە خۆش ببن كەخراپەی لەگەڵ سەروەت وسامان یان خراپەی لەگەڵ ئابڕووی ئێوە كردووە، چونكە پاداشت بەگوێرەی كارە، واتە: ئەگەر كەسێك لەبەر ڕەزامەندی خوا لێبووردەیی بنوێنێت، بێگومان خوای گەورە لێیدەبوورێت، هەر كەسێك لەبەر پەروەردگار كارێكی چاك ئەنجام بدات، خوای گەورە چاكەی لەگەڵدا دەكات.. ئەم ئایەتە ئاماژەی كردووە بەزانیاری دەربارەی ناو وسیفەتەكانی خودا، هەروەها بەوەی كەدروستكردن وفەرمان هەر هەمووی لەلایەن خودای گەورە دەبێت ودێت وشیاوی ئەوە، بۆیە بڕیارەكان لەگەڵ باسكردنی ناوە جوانەكانی خوای گەورە باس دەكرێن، وەك لەم ئایەتەدا وا باسكراوە. سەعدى: ٢١٢.
پرسيار: بۆچى لەئايەتەكانى قورئانى پيرۆزا زۆربەى بڕيارەكانى خواى گەورە لەگەڵ ناوە جوانەكانى خواى گەورەدا باسكراوە؟
إِنَّ ٱلَّذِينَ يَكۡفُرُونَ بِٱللَّهِ وَرُسُلِهِۦ وَيُرِيدُونَ أَن يُفَرِّقُواْ بَيۡنَ ٱللَّهِ وَرُسُلِهِۦ وَيَقُولُونَ نُؤۡمِنُ بِبَعۡضٖ وَنَكۡفُرُ بِبَعۡضٖ وَيُرِيدُونَ أَن يَتَّخِذُواْ بَيۡنَ ذَٰلِكَ سَبِيلًا ١٥٠ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَٰفِرُونَ حَقّٗاۚ وَأَعۡتَدۡنَا لِلۡكَٰفِرِينَ عَذَابٗا مُّهِينٗا ١٥١
خوای گەورە ئەو جوولەكە وگاورانە دەترسێنێت كەبەرامبەر خوای گەورە وپێغەمبەرانی خوای گەورە كوفریان كردووە، چونكە ئەو گاور وجوولەكانە جیاوازیان خستووەتە نێوان پێغەمبەرانی خوداوە، واتە: باوەڕیان بەهەندێك هێناوە وباوەڕیان بەهەندێك نەهێناوە، جا ئەم كارەیان هەر بەپێی ئارەزوو وهەوەس وعادەت وچاولێكەری لەباب وباپیرانەوە كردووە، نەك بەپشت بەستن بەبەڵگەی بەهێز وڕوون، چونكە جگە لەڕێگاكانی هەوا وئارەزوو، هیچ ڕێگایەكی تر نەماوە بۆ دژایەتی لەگەڵ پێغەمبەراندا. ابن كثير: ١/ ٥٤١.
پرسيار: ئەم ئايەتە باسى ئەو كەسانە دەكات كەباوەڕيان بەخودا هەيە، بەڵام باوەڕيان بەپێغەمبەران نیيە، يان باوەڕيان بەهەندێك لەپێغەمبەران هەيە وباوەڕيان بەهەندێك نیيە، ئەم باسە ڕوون بكەرەوە.
يَسۡـَٔلُكَ أَهۡلُ ٱلۡكِتَٰبِ أَن تُنَزِّلَ عَلَيۡهِمۡ كِتَٰبٗا مِّنَ ٱلسَّمَآءِۚ فَقَدۡ سَأَلُواْ مُوسَىٰٓ أَكۡبَرَ مِن ذَٰلِكَ فَقَالُوٓاْ أَرِنَا ٱللَّهَ جَهۡرَةٗ فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلصَّٰعِقَةُ بِظُلۡمِهِمۡۚ ثُمَّ ٱتَّخَذُواْ ٱلۡعِجۡلَ مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَتۡهُمُ ٱلۡبَيِّنَٰتُ فَعَفَوۡنَا عَن ذَٰلِكَۚ وَءَاتَيۡنَا مُوسَىٰ سُلۡطَٰنٗا مُّبِينٗا ١٥٣
پێغەمبەران خۆیان پەرچوو وموعجیزەكان وخواستی خەڵكیان نەدەهێنا، بەڵكو لەكاتێكدا ڕووبەڕووی خەڵكی دەبوونەوە خوای گەورە موعجیزەی پێ دەبەخشین، جا ئەگەر هاتنی موعجیزە بەپێی داواكاری خەڵكی بووایە ئەوە -پەنا بەخوا- پێغەمبەرانیش وەك جادووگەرانیان لێ دەهات كەلەكۆڕ وكۆبوونەوە ومەجلیسەكاندا بەپێی خواست وئارەزووی خەڵكی هەڵدەسوڕێن وكاری سەیر وسەرمە دەكەن.. كارێكی لەو جۆرەی كاری جادووگەران بۆ پێغەمبەران دروست وشیاو نییە ولەشكۆیان دەهێنێتە خوارەوە. ابن عاشور: ٦/ ١٤.
پرسيار: ئەوە ڕوون بكەرەوە كەئەم ئايەتە چۆن دەبێتە هۆكارى دڵدانەوەى پێغەمبەرى خوا(ﷺ)؟