قرآن
ﯼ
ﱖ
ﭟ ﭠ ﭡ ١٩ ١٩ ﭣ ﭤ ﭥ ٢٠ ٢٠ ﭧ ﭨ ٢١ ٢١ ﭪ
ﭫ ﭬ ٢٢ ٢٢ ﭮ ﭯ ٢٣ ٢٣ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ٢٤ ٢٤ ﭶ
ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ٢٥ ٢٥ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ٢٦ ٢٦
ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ٢٧ ٢٧ ﮋ ﮌ ﮍ ٢٨ ٢٨
ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ٢٩ ٢٩ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ٣٠ ٣٠
ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ٣١ ٣١ ﮞ ﮟ ٣٢ ٣٢ ﮡ ﮢ
ﮣ ٣٣ ٣٣ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ٣٤ ٣٤ ﮪ ﮫ ﮬ
ﮭ ﮮ ٣٥ ٣٥ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ٣٦ ٣٦ ﯖ ﯗ ﯘ ٣٧ ٣٧ ﯚ
ﯛ ﯜ ٣٨ ٣٨ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ٣٩ ٣٩ ﯣ ﯤ ﯥ
ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ٤٠ ٤٠ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ
٤١ ٤١ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ٤٢ ٤٢ ﯸ ﯹ ﯺ
ﯻ ٤٣ ٤٣ ﯽ ﯾ ﯿ ٤٤ ٤٤ ﰁ ﰂ ﰃ ﰄ ﰅ
٤٥ ٤٥ ﰇ ﰈ ﰉ ﰊ ﰋ ﰌ ﰍ ﰎ ﰏ ٤٦ ٤٦
ﯽ
فَقُلۡ هَل لَّكَ إِلَىٰٓ أَن تَزَكَّىٰ ١٨
موسی ÷ فرعون را تشویق کرد برای پاکیزهساختن نفسش از عقیدۀ گمراهکننده که پلیدی مجازی در نفس به شمار میرود آماده شود، تا راهنمایی به خیر فراوان را بپذیرد. ابن عاشور: 30/ 77.
پرسش: چرا موسی ÷ در ابتدای دعوت فرعون، او را به پاکیزگی امر کرد؟
وَأَهۡدِيَكَ إِلَىٰ رَبِّكَ فَتَخۡشَىٰ ١٩
بیان ﴿فَتَخۡشَىٰ﴾ پس از ﴿وَأَهۡدِيَكَ﴾ اشاره دارد به اینکه ترس از الله بدون آگاهی حاصل نمیشود. الله تعالی میفرماید: ﴿إِنَّمَا يَخۡشَى ٱللَّهَ مِنۡ عِبَادِهِ ٱلۡعُلَمَٰٓؤُاْ﴾ [فاطر: 28]؛ «جز این نیست که از میان بندگان الله دانایان از او میترسند». علمای به الله منظور است؛ یعنی: به صورت کامل و بدون خطا و کوتاهی از او میترسند. ابن عاشور: 30/ 77.
پرسش: چرا در آیۀ فوق، پس از هدایت، خشیت بیان شد؟
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَعِبۡرَةٗ لِّمَن يَخۡشَىٰٓ ٢٦
کسی از الله میترسد که از آیات و عبرتها فایده میبرد؛ بنابراین وقتی عذاب فرعون را ببیند میداند که الله هر کسی را که تکبر ورزد و از او نافرمانی کند در دنیا و آخرت عذاب میکند، اما کسی که ترس الله از دلش رخت بربندد حتی اگر تمام آیات را ببیند ایمان نمیآورد. سعدی: 909.
پرسش: از پند و اندرزهای قرآنی چه کسانی فایده میبرند و چه کسانی فایده نمیبرند؟
ءَأَنتُمۡ أَشَدُّ خَلۡقًا أَمِ ٱلسَّمَآءُۚ بَنَىٰهَا ٢٧ رَفَعَ سَمۡكَهَا فَسَوَّىٰهَا ٢٨ وَأَغۡطَشَ لَيۡلَهَا وَأَخۡرَجَ ضُحَىٰهَا ٢٩ وَٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ ذَٰلِكَ دَحَىٰهَآ ٣٠ أَخۡرَجَ مِنۡهَا مَآءَهَا وَمَرۡعَىٰهَا ٣١ وَٱلۡجِبَالَ أَرۡسَىٰهَا ٣٢ مَتَٰعٗا لَّكُمۡ وَ لِأَنۡعَٰمِكُمۡ ٣٣
الله تعالی دلیل آشکاری را برای منکران رستاخیز و بازگرداندن اجساد چنین بیان میکند: ای انسانها آیا آفرینش شما [پس از مرگ] سختتر است یا آفرینش آسمان... ذاتی که آسمانهای بزرگ و انوار و اجرامش و زمین فشرده و سخت و منافع و لوازم زندگی مخلوقات در آن را آفریده است؛ قطعاً میتواند مخلوقات مکلف را دوباره زنده کند و آنان را در قبال اعمالشان جزا دهد؛ نیکوکاران پاداش نیکو دریافت میکنند و بدکاران فقط باید خودشان را سرزنش کنند. بنابراین در ادامه، برپایی قیامت و سپس جزا را بیان کرد. سعدی: 909.
پرسش: نشانههای بزرگی که در آیات فوق بیان شده است بر چه امری دلالت دارد؟ و چرا بعد از بیان آنها، جزا ذکر شد؟
وَبُرِّزَتِ ٱلۡجَحِيمُ لِمَن يَرَىٰ ٣٦
به نظر میرسد جهنم برای هر بینندهای آشکار میگردد؛ مومن با دیدن آن، قدر نعمت الله تعالی یعنی نجات از جهنم را میداند و کافر نیز بر غم و اندوهش افزوده میشود. شوکانی: 5/ 380.
پرسش: آیا جهنم فقط به کافران نشان داده میشود یا هم به مومنان و کافران؟ چرا؟
وَأَمَّا مَنۡ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِۦ وَنَهَى ٱلنَّفۡسَ عَنِ ٱلۡهَوَىٰ ٤٠ فَإِنَّ ٱلۡجَنَّةَ هِيَ ٱلۡمَأۡوَىٰ ٤١
﴿ٱلۡهَوَىٰ﴾ اساساً به معنای مطلق تمایل است و در تمایل به شهوت شایع شده است. بنابر قول راغب: به این سبب ﴿ٱلۡهَوَىٰ﴾ نامیده شد که صاحبش را در دنیا به سوی تمام امور سست و بیاساس و در آخرت به جهنم میکشاند و به همین منظور مخالف آن، مدح شد. یکی از حکما گفته است: هر گاه به دنبال امر درست بودی به هوای نفست بنگر و با آن مخالفت کن. فضیل گفته است: بهترین عمل، مخالفت با هوای نفس است. آلوسی: 3/ 36.
پرسش: وجه تسمیۀ ﴿ٱلۡهَوَىٰ﴾ چیست؟
إِنَّمَآ أَنتَ مُنذِرُ مَن يَخۡشَىٰهَا ٤٥
یعنی: مبعوث شدهای تا از قیامت انذار دهی و اعلام وقت آن بر عهدۀ تو نیست. انذار به این دلیل به کسی که میترسد اختصاص یافت که انذارها فقط به چنین کسانی فایده میرساند. ابن جزی: 2/ 535.
پرسش: چه کسی از انذارها فایده میبرد؟