قرآن
ﯳ
ﱕ
ﭜ ﭝ ١٢ ١٢ ﭟ ﭠ ﭡ ١٣ ١٣ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ
ﭧ ﭨ ١٤ ١٤ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ١٥ ١٥ ﭯ ﭰ ١٦ ١٦ ﭲ ﭳ ﭴ
ﭵ ١٧ ١٧ ﭷ ﭸ ١٨ ١٨ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ١٩ ١٩ ﮀ ﮁ ﮂ
ﮃ ٢٠ ٢٠ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ٢١ ٢١ ﮊ ﮋ ٢٢ ٢٢ ﮍ ﮎ
ﮏ ﮐ ﮑ ٢٣ ٢٣ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ٢٤ ٢٤ ﮙ
ﮚ ٢٥ ٢٥ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ٢٦ ٢٦ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ
ﮥ ﮦ ٢٧ ٢٧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ٢٨ ٢٨ ﮮ ﮯ
ﮰ ﮱ ٢٩ ٢٩ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ
ﯛ ﯜ ﯝ ٣٠ ٣٠ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ٣١ ٣١
ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ٣٢ ٣٢ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ
٣٣ ٣٣ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ٣٤ ٣٤ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ٣٥ ٣٥
ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ٣٦ ٣٦ ﰃ ﰄ ﰅ ﰆ
ﰇ ٣٧ ٣٧ ﰉ ﰊ ﰋ ﰌ ﰍ ﰎ ﰏ ﰐ ٣٨ ٣٨ ﰒ ﰓ ﰔ ﰕ
ﰖ ﰗ ٣٩ ٣٩ ﰙ ﰚ ﰛ ﰜ ﰝ ﰞ ﰟ ٤٠ ٤٠
يُبَصَّرُونَهُمۡۚ يَوَدُّ ٱلۡمُجۡرِمُ لَوۡ يَفۡتَدِي مِنۡ عَذَابِ يَوۡمِئِذِۢ بِبَنِيهِ ١١ وَصَٰحِبَتِهِۦ وَأَخِيهِ ١٢ وَفَصِيلَتِهِ ٱلَّتِي تُـٔۡوِيهِ ١٣ وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا ثُمَّ يُنجِيهِ ١٤
الله تعالی ابتدا فرزندان، سپس همسر و در ادامه برادر را ذکر کرد تا به بندگانش اعلام کند کافر بر اثر عذاب بزرگی که در روز قیامت به او میرسد، اگر بتواند عزیزترین کسان و نزدیکترین خویشاوندانش را فدای خود میکند تا عذاب از او دفع شود. طبری: 23/ 606.
پرسش: چرا الله خویشاوندان انسان را به ترتیب مذکور در آیه بیان کرد؟
۞إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ خُلِقَ هَلُوعًا ١٩ إِذَا مَسَّهُ ٱلشَّرُّ جَزُوعٗا ٢٠ وَإِذَا مَسَّهُ ٱلۡخَيۡرُ مَنُوعًا ٢١ إِلَّا ٱلۡمُصَلِّينَ ٢٢
نفس اگر به ارادهای نیکو دست نیابد، سرکش و نافرمان میشود و در ارادهای فاسد و عملی زیانبار واقع میگردد؛ ﴿إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ خُلِقَ هَلُوعًا١٩ إِذَا مَسَّهُ ٱلشَّرُّ جَزُوعٗا٢٠ وَإِذَا مَسَّهُ ٱلۡخَيۡرُ مَنُوعًا٢١ إِلَّا ٱلۡمُصَلِّينَ﴾ الله تعالی خبر داد که انسان بر صفت مذکور آفریده شده است و فقط کسانی صفت مخالف آن را دارند که الله تعالی به فضل و احسان خویش آنان را تزکیه کرده است. ابن قیم: 3/ 196.
پرسش: وقتی دانستی هر انسانی ارادهای دارد؛ چه تکلیفی بر عهدهات قرار میگیرد؟
۞إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ خُلِقَ هَلُوعًا ١٩ إِذَا مَسَّهُ ٱلشَّرُّ جَزُوعٗا ٢٠ وَإِذَا مَسَّهُ ٱلۡخَيۡرُ مَنُوعًا ٢١ إِلَّا ٱلۡمُصَلِّينَ ٢٢
الله تعالی این سخنان را به هدف سرزنش بیان داشت و به همین دلیل، نمازگزاران را استثنا کرد؛ زیرا نماز باعث میشود اهتمام زیادی به دنیا نداشته باشند؛ بنابراین در برابر مصیبتهایش بیقراری نمیکنند و در خیر و خوبیهایش بخل نمیورزند. ابن جزی: 2/ 495.
پرسش: چرا نمازگزاران از صفت هَلوع استثنا شدند؟
وَٱلَّذِينَ هُم مِّنۡ عَذَابِ رَبِّهِم مُّشۡفِقُونَ ٢٧
با اعمال خوبی که دارند باز هم در مورد خودشان میترسند، چون اعمالشان را اندک و او تعالی را بزرگ میدانند؛ چنانکه میفرماید: ﴿وَٱلَّذِينَ يُؤۡتُونَ مَآ ءَاتَواْ وَّقُلُوبُهُمۡ وَجِلَةٌ أَنَّهُمۡ إِلَىٰ رَبِّهِمۡ رَٰجِعُونَ﴾ [المؤمنون: 60]؛ «و کسانی که (در راه الله) آنچه را باید بدهند، میدهند، و (با این حال) دلهایشان بیمناک است، که بیگمان آنان به سوی پروردگارشان باز میگردند». آلوسی: 15/ 71.
پرسش: هر اندازه که ترس بنده از پروردگارش بیشتر شود، اعمال صالح بیشتری انجام میدهد. این مطلب را توضیح دهید.
وَٱلَّذِينَ هُم بِشَهَٰدَٰتِهِمۡ قَآئِمُونَ ٣٣
در تمام انواع عبادت، هیچکس جز الله عبادت نمیشود؛ این مطلب، حقیقت گواهی «لا إله إلا الله» است و به همین دلیل است که الله تعالی کسی را که صادقانه گواهی دهد هیچ معبود بر حقی جز الله نیست بر آتش حرام گردانیده و محال است کسی که این گواهی را محقق و بر اساس آن عمل کرده باشد وارد جهنم شود. چنانکه الله تعالی میفرماید: ﴿وَٱلَّذِينَ هُم بِشَهَٰدَٰتِهِمۡ قَآئِمُونَ﴾ یعنی گواهی این کلمه را در ظاهر و باطن و در قلب و اعضا برپا میدارند؛ زیرا برخی از مردم هستند که بر اساس این گواهی عمل نمیکنند. ابن قیم: 3/ 197.
پرسش: گواهیدادن به کلمۀ طیبۀ «لا إله إلا الله» چگونه محقق میشود؟
ٱلَّذِينَ هُمۡ عَلَىٰ صَلَاتِهِمۡ دَآئِمُونَ ٢٣ وَٱلَّذِينَ هُمۡ عَلَىٰ صَلَاتِهِمۡ يُحَافِظُونَ ٣٤
واژۀ نماز به این دلیل تکرار شد که صفتی که ابتدا برایشان بیان شد و صفتی که برای بار دوم برایشان آمد با هم متفاوت هستند؛ زیرا معنای «دوام» این است که هیچ امری آنان را از نماز باز ندارد و معنای «محافظت» این است که اموری که نماز بدون آنها به صورت کامل ادا نمیشود رعايت شود. شوکانی: 5/ 293.
پرسش: چرا نماز در سوره تکرار شده است؟
كَلَّآۖ إِنَّا خَلَقۡنَٰهُم مِّمَّا يَعۡلَمُونَ ٣٩
عبارت مذکور، سه وجه دارد: وجه اول: تحقیر انسان و اعتراض بر متکبران. وجه دوم: اعتراض بر کافران در طمع آنان برای ورود به بهشت؛ گویی میفرماید: ما شما و سایر مردم را از یک چیز آفریدیم و همگی از نظر آفرینش یکسان هستید؛ بنابراین هیچکس جز بر اساس عمل صالح وارد بهشت نمیشود. وجه سوم: استدلال بر رستاخیز؛ به این نحو که الله تعالی آنان را از آبی پست و بیارزش آفرید؛ پس به طریق اولی میتواند آنان را دوباره زنده کند؛ چنانکه میفرماید: ﴿أَلَمۡ يَكُ نُطۡفَةٗ مِّن مَّنِيّٖ يُمۡنَىٰ٣٧﴾ [القيامة: 37]؛ «آیا (او) نطفهای از منی که (در رحم) ریخته میشود نبود؟!». ابن جزی: 2/ 495.
پرسش: آیه سه معنی را در خود جمع کرده است. این معانی را نام ببرید.