قرآن
ﯢ
ﱓ
ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ
ﭫ ﭬ ٢٨ ٢٨ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ
ﭸ ٢٩ ٢٩ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ
ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ٣٠ ٣٠ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ
ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ
ﮛ ٣١ ٣١ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ
ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ
ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ
ﯟ ﯠ ٣٢ ٣٢ ﯢ ﯣ ﯤ ٣٣ ٣٣ ﯦ ﯧ ﯨ
٣٤ ٣٤ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ٣٥ ٣٥ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ
ﯶ ٣٦ ٣٦ ﯸ ﯹ ﯺ ٣٧ ٣٧ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ
٣٨ ٣٨ ﰂ ﰃ ﰄ ﰅ ﰆ ﰇ ٣٩ ٣٩ ﰉ ﰊ ﰋ ﰌ
٤٠ ٤٠ ﰎ ﰏ ﰐ ﰑ ٤١ ٤١ ﰓ ﰔ ﰕ ﰖ ٤٢ ٤٢
ﰘ ﰙ ﰚ ﰛ ٤٣ ٤٣ ﰝ ﰞ ﰟ ﰠ ٤٤ ٤٤
إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ لَيُسَمُّونَ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ تَسۡمِيَةَ ٱلۡأُنثَىٰ ٢٧
به سبب اینکه به آخرت ایمان نداشتند بر ارتکاب اقوال و افعالی ناپسند و دشمنی با الله و رسولش گستاخ شدند؛ از جمله اینکه گفتند: فرشتگان دختران الله هستند. سعدی: 820.
پرسش: چه امری باعث شد مشرکان به دشمنی با الله و رسولش و گفتن سخنان ناروا در مورد فرشتگان بپردازند؟
فَأَعۡرِضۡ عَن مَّن تَوَلَّىٰ عَن ذِكۡرِنَا وَلَمۡ يُرِدۡ إِلَّا ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا ٢٩
بعد از اینکه مدارک باطل و گمراهیشان را بیان کرد، به پیامبرش دستور داد از آنان روی بگرداند؛ زیرا بر اثر رویگردانی از یاد الله گمراه شدند، پس سزاوار بود که جزایی مناسب با عمل خودشان دریافت کنند. ابن عاشور: 27/ 116- 117.
پرسش: با توجه به آیه توضیح دهید که جزا از جنس عمل است.
وَلَمۡ يُرِدۡ إِلَّا ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا ٢٩ ذَٰلِكَ مَبۡلَغُهُم مِّنَ ٱلۡعِلۡمِۚ
یعنی: این نهایتِ دانش آنان است، اما مومنان و تصدیقکنندگان آخرت، خردمندانی هستند که همت و ارادۀشان سرای آخرت است و برترین و بزرگترین علم یعنی علمِ برگرفته از قرآن و سنت را دارند. سعدی: 820.
پرسش: نحوۀ دلالت آیه بر فضیلت علم شرعی را بیان کنید.
ذَٰلِكَ مَبۡلَغُهُم مِّنَ ٱلۡعِلۡمِۚ
یعنی: در امور دنیا دانا و در امور دین نادان هستند. فراء میگوید: آنان را خوار و تحقیر کرد؛ یعنی همین اندازه عقل و علم دارند که دنیا را بر آخرت ترجیح دادند. قرطبی: 20/ 41.
پرسش: الله تعالی به چه سببی منکران آخرت را خوار و کوچک برشمرد؟
وَإِذۡ أَنتُمۡ أَجِنَّةٞ فِي بُطُونِ أُمَّهَٰتِكُمۡۖ
مکحول میگوید: به صورت جنین در شکم مادرانمان بودیم، آنگاه برخی از ما سقط شدند و ما از آن دسته بودیم که باقی ماندند، سپس به مرحلۀ شیرخوارگی رسیدیم که در این مرحله نیز برخی از ما نابود شدند و ما در زمرۀ باقیماندگان قرار گرفتیم، سپس به سن بلوغ رسیدیم و در این سن برخی از ما نابود شدند و ما از باقیماندگان بودیم، سپس جوان شدیم و در این سن برخی از ما نابود شدند و ما با بازماندگان باقی ماندیم، تا اینکه به پیری رسیدیم، پس از این مرحله، منتظر چه چیزی هستیم؟! بغوی: 4/ 261.
پرسش: الله تعالی کدام یک از نعمتهایش را در این آیه به ما یادآوری میکند؟ و ما را بر چه امری دعوت میدهد؟
فَلَا تُزَكُّوٓاْ أَنفُسَكُمۡۖ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَنِ ٱتَّقَىٰٓ ٣٢
کلبی و مقاتل میگویند: مردم اعمال صالحی انجام میدادند سپس نماز و روزه و حج و جهادشان را بازگو میکردند؛ الله تعالی این آیه را نازل کرد. یعنی الله بهتر میداند که چه کسی نیکوکار و فرمانبردار است و عمل را خالص برای الله انجام میدهد. بغوی: 4/ 312.
پرسش: سبب نزول ﴿فَلَا تُزَكُّوٓاْ أَنفُسَكُمۡۖ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَنِ ٱتَّقَىٰٓ﴾ چیست؟
وَأَن لَّيۡسَ لِلۡإِنسَٰنِ إِلَّا مَا سَعَىٰ ٣٩
فرزندان در آخرت همانند دنیا پیرو پدرانشان هستند. این پیروی به سبب کرامت و پاداش پدران است که با تلاش خویش به آن دست یافتهاند، اما پسران بدون تلاشی که پدران انجام دادند به آنان ملحق شدند؛ یعنی الله تعالی برای اکرام به پدران، فرزندانشان را نیز در بهشت به آنان ملحق میکند تا چشمانشان با دیدن آنان روشن شود. ابن قیم: 3/ 82.
پرسش: چگونه میتوان میان این دو آیه جمع کرد: ﴿وَأَن لَّيۡسَ لِلۡإِنسَٰنِ إِلَّا مَا سَعَىٰ﴾ و ﴿وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱتَّبَعَتۡهُمۡ ذُرِّيَّتُهُم بِإِيمَٰنٍ أَلۡحَقۡنَا بِهِمۡ ذُرِّيَّتَهُمۡ﴾ [الطور: 21]؟