قرآن
ﯝ
ﱒ
ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ
ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ
ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ
ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ
ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ٢٩ ٢٩
ﯞ
ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ١ ١ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ
ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ
ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ٢ ٢ ﯘ ﯙ
ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ
ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ٣ ٣ ﯫ ﯬ
ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ٤ ٤
مُّحَمَّدٞ رَّسُولُ ٱللَّهِۚ وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥٓ أَشِدَّآءُ عَلَى ٱلۡكُفَّارِ رُحَمَآءُ بَيۡنَهُمۡۖ تَرَىٰهُمۡ رُكَّعٗا سُجَّدٗا يَبۡتَغُونَ فَضۡلٗا مِّنَ ٱللَّهِ وَرِضۡوَٰنٗاۖ
قرار دادن این دو خصلت متضاد- یعنی سرسختی و مهربانی- به دیدگاه اصیل و فرزانگی پیامبر ج و صحابه اشاره دارد و اینکه اخلاق و اعمالشان بر اساس حکمت و راست و درست انجام میشد؛ چنانکه هیچ یک از صفات پسندیده مانع دیگری نبود و با عجله و بدون تحقیق و بررسی، عمل نمیکردند. ابن عاشور: 26/ 205.
پرسش: کنار هم قرار گرفتن دو صفت سرسختی و مهربانی در مومنان چه فایدهای دارد؟
وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥٓ أَشِدَّآءُ عَلَى ٱلۡكُفَّارِ رُحَمَآءُ بَيۡنَهُمۡۖ تَرَىٰهُمۡ رُكَّعٗا سُجَّدٗا
﴿أَشِدَّآءُ عَلَى ٱلۡكُفَّارِ﴾ یعنی: در دشمنی با کافران میکوشند و تمام تلاش خود را در این راه به کار میگیرند...، ﴿رُحَمَآءُ بَيۡنَهُمۡ﴾ یعنی: مانند یک تن، به یکدیگر مهربانی و محبت و دلسوزی میکنند؛ هر یک از آنان آنچه را برای خود میپسندد برای دیگری نیز میپسندد. آنچه بیان شد در رابطه با رفتار آنان با مخلوقات است اما رفتارشان با آفریدگار چنین است: ﴿تَرَىٰهُمۡ رُكَّعٗا سُجَّدٗا﴾. سعدی: 795.
پرسش: چرا پس از بیان سرسختی مومنان در برابر كفار و مهربانی آنان با یکدیگر، نماز آنان بیان شد؟
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُقَدِّمُواْ بَيۡنَ يَدَيِ ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٞ ١
وقتی الله سبحانه آنان را از این نهی کرد که صدایشان را بالاتر از صدای پيامبر ج قرار دهند؛ پس چگونه میتوانند افکارشان را فراتر از کلام او و وحی الله قرار دهند؟! ابن قیم: 3/ 5.
پرسش: آیه دلالت دارد بر اینکه عقل سلیم قطعاً از نقل صحیح پیروی میکند. این مطلب را توضیح دهید.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُقَدِّمُواْ بَيۡنَ يَدَيِ ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٞ ١
از مقدمکردن سخن غیر رسول بر سخن رسول به شدت نهی شده است؛ بنابراین هر گاه سنت رسول الله ج مشخص بود، پیروی و ترجیح آن بر هر سخنی واجب است. سعدی: 799.
پرسش: در جایی که سخن رسول آشکار و مشخص است، پیروی از سخن دیگران چه حکمی دارد؟
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَرۡفَعُوٓاْ أَصۡوَٰتَكُمۡ فَوۡقَ صَوۡتِ ٱلنَّبِيِّ وَلَا تَجۡهَرُواْ لَهُۥ بِٱلۡقَوۡلِ كَجَهۡرِ بَعۡضِكُمۡ لِبَعۡضٍ
برخی علما بالابردن صدا در کنار قبر پیامبر ج را مکروه دانستهاند. برخی از علما، به منظور احترام و تکریم علما، بالابردن صدا در مجالس آنان را به این دلیل که وارثان پیامبران هستند مکروه دانستهاند. قرطبی: 19/ 361.
پرسش: روش عمل به آیه را توضیح دهید؟
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَرۡفَعُوٓاْ أَصۡوَٰتَكُمۡ فَوۡقَ صَوۡتِ ٱلنَّبِيِّ وَلَا تَجۡهَرُواْ لَهُۥ بِٱلۡقَوۡلِ كَجَهۡرِ بَعۡضِكُمۡ لِبَعۡضٍ
بر اساس ظاهر آیه، انسان گاهی عملش را باطل میکند در حالی که خودش نمیداند. شنقیطی: 7/ 403.
پرسش: آیا این نکته از آیه به دست میآید که انسان گاهی بدون اینکه خودش بداند عمل خویش را باطل میکند؟
إِنَّ ٱلَّذِينَ يُنَادُونَكَ مِن وَرَآءِ ٱلۡحُجُرَٰتِ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡقِلُونَ ٤
الله تعالی آنان را به سبب عدم تفکر سرزنش کرد؛ زیرا این اندازه نفهمیدند که باید در برابر رسول الله ج مودب باشند و او را محترم بدارند. یکی از نشانههای عقل و تفکر انسان، ادب اوست؛ یعنی ادب بنده بیانگر عقلش است و اینکه الله برایش ارادۀ خیر دارد. سعدی: 799.
پرسش: با توجه به آیه ارتباط میان ادب و عقل را بیان کنید.