قرآن

فعل ﴿كَسَبُواْ﴾ به این دلیل بر فعل (عملوا) ترجیح داده شد تا شکایت آنان از عذاب قطع شود با بیان این مطلب که خودشان اسباب عذاب را کسب کردند؛ چنان‌که اندکی پیش بدون فعل (تعملون) فرمود: ﴿وَقِيلَ لِلظَّٰلِمِينَ ذُوقُواْ مَا كُنتُمۡ تَكۡسِبُونَ﴾ [الزمر: 24]. ابن عاشور: 24/ 34.
پرسش: چرا به جای فعل (عملوا) فعل ﴿كَسَبُواْ﴾ بیان شد؟

این حقیقت در آیه بیان شده است که: کافران قریش به ربوبیت الله ایمان داشتند، بنابراین از کمونیست‌های کافر بهتر هستند که به الله تعالی ایمان نمی‌آورند، چنان‌که کافران قریش از برخی مسلمانان جاهل امروزی نیز وضعیت بهتری دارند؛ زیرا آنان در سختی، الله را خالصانه می‌خواندند، اما مسلمانان جاهل، هم در آسایش و هم در سختی شرک می‌ورزند؛ این کار را با خواندن اولیا و مردگان و کمک‌خواستن از آنان در هر شرایطی انجام می‌دهند. جزائری: 4/ 498.
پرسش: چرا کفار قریش از برخی مسلمانان امروزی وضعیت بهتری داشتند؟

دو احتمال وجود دارد: وجه واضح‌تر این است که به سبب دانشی از جانب خودم، اموال و منافع به من داده شده است. وجه دیگر: به سبب علم الله به این‌که استحقاق آن را دارم. ابن جزی: 2/ 271.
پرسش: این مطلب را توضیح دهید که آیه به غرور صاحب مال اشاره دارد.

یعنی: به سبب علمی از جانب الله که من اهلیت آن را دارم. مقاتل می‌گوید: به سبب خیری که دارم و الله از آن آگاه است... ﴿بَلۡ هِيَ فِتۡنَةٞ﴾ یعنی: این نعمت، فتنه و امتحان و آزمایشی از جانب الله تعالی است [تا به تدریج او را به سوی عذاب بکشاند]. بغوی: 4/ 21.
پرسش: آیا تمام روزی و نعمت‌ها برای انسان خیر به شمار می‌رود؟ بر اساس آیه توضیح دهید.

﴿وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ﴾ بنابراین فتنه را عطا و بخشش به شمار می‌آورند، و خیر محض با آن‌چه هم می‌تواند سبب خیر باشد و هم سبب شر، بر آنان مشتبه می‌شود. سعدی: 727.
پرسش: خطر وجود نعمت بر انسان جاهل و غافل چیست؟

یعنی: فراخی و محدودبودن روزی، به حکمت و رحمت بازمی‌گردد، و این‌که الله تعالی به حال بندگانش داناتر است؛ بنابراین از سر مهربانی روزی را بر آنان محدود می‌گرداند؛ زیرا اگر روزی را بر آنان بگستراند قطعا در روی زمین فساد برپا می‌کنند؛ بنابراین الله تعالی در این مورد، صلاح دین‌شان را که اساس سعادت و رستگاری است در نظر می‌گیرد. سعدی: 727.
پرسش: چرا روزیِ اندک یکی از اسباب لطف و مهربانی الله به بندگانش است؟

آیات تهدید و وعید با تمامی انواع پیشینش به گونه‌ای طولانی شد که بر دل شنوندگانش رعب و وحشت می‌اندازد، علی‌رغم این‌که تظاهر می‌کنند توجهی به آن‌ها ندارند، ولی این آیات آن‌قدر تأثیر دارد که به کلی از این‌که کسی آنان را نجات دهد، ناامید می‌شوند، ولی الله دوباره امید را در دل‌های‌شان زنده می‌کند تا هر گاه بخواهند به ساحل نجات روی آورند؛ چنان‌چه قرآن مجید جان‌ها را با آمیزه‌ای از تشویق و تهدید شفا می‌بخشد. ابن عاشور: 24/ 39.
پرسش: این آیه چه ارتباطی با آیات قبلی دارد؟