قرآن
ﯓ
ﱏ
ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ١٨ ١٨ ﭦ
ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ١٩ ١٩ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ
ﭱ ﭲ ٢٠ ٢٠ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ
ﭻ ٢١ ٢١ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ
ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ
ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ٢٢ ٢٢ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ
ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ٢٣ ٢٣ ﮧ
ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ
ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ
ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ
٢٤ ٢٤ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ٢٥ ٢٥
ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ
ﰁ ﰂ ﰃ ﰄ ﰅ ﰆ ﰇ ﰈ ﰉ ﰊ ﰋ
ﰌ ﰍ ﰎ ﰏ ﰐ ﰑ ﰒ ﰓ ﰔ ﰕ ٢٦ ٢٦
ٱصۡبِرۡ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَٱذۡكُرۡ عَبۡدَنَا دَاوُۥدَ ذَا ٱلۡأَيۡدِۖ إِنَّهُۥٓ أَوَّابٌ ١٧
نام داود ÷ و پیامبرانِ پس از او در این سوره برای تسکین و دلداری پیامبر ج، وعدۀ پیروزی به او و زدودن اندوهش بیان شد، و به این هدف که در برابر صبری که بدان فرمان یافته است تقویت شود؛ زیرا وقتی الله رامکردن پرندگان و کوهها و پادشاهی قوی و حکمت و فصاحتی که به داود ÷ ارزانی داشته بود و سرانجام، نزدیکی به الله و بازگشتگاه نیکوی او در آخرت را ذکر کرد، گویی میفرماید: ای محمد همانگونه که این نعمتها را به داود ÷ بخشیدیم به تو نیز ارزانی میداریم، پس صبر کن و از سخنان آنان اندوه مدار. ابن جزی: 2/ 249.
پرسش: چه ارتباطی میان فرمان الله بر محمد ج به صبر و یادآوری قصۀ داود ÷ وجود دارد؟
ٱصۡبِرۡ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَٱذۡكُرۡ عَبۡدَنَا دَاوُۥدَ ذَا ٱلۡأَيۡدِۖ
یکی از فواید و حکمتهای قصۀ داود ÷ این است که الله تعالی قوت قلبی و جسمی در طاعتش را دوست دارد و میستاید؛ زیرا باعث میشود طاعت بیشتر و موثرتر و بهتری انجام شود؛ بنابراین بنده باید اسباب توانایی و قدرت را فراهم آورد و به تنبلی و بطالت که سبب نابودی نیرو و ضعف نفس است روی نیاورد. سعدی: 713.
پرسش: الله تعالی قوّت و نیرو در طاعتش را دوست دارد. این مطلب را با توجه به اینکه الله تعالی داود ÷ را به ذوالقوه (صاحب نیرو و قدرت) توصیف کرد شرح دهید؟
وَءَاتَيۡنَٰهُ ٱلۡحِكۡمَةَ وَفَصۡلَ ٱلۡخِطَابِ ٢٠
یکی دیگر از فواید و حکمتهای قصۀ داود ÷ این است که بزرگترین نعمت الله بر بندهاش این است که علم نافع بر او ارزانی دارد و حکمت و داوری میان مردم به او بیاموزاند، چنانکه این نعمت را به بندهاش داود ÷ بخشید. سعدی: 713.
پرسش: از اینکه الله تعالی حکمت را به داود ÷ ارزانی داشت چه فایدهای میبریم؟
إِنَّ هَٰذَآ أَخِي لَهُۥ تِسۡعٞ وَتِسۡعُونَ نَعۡجَةٗ وَلِيَ نَعۡجَةٞ وَٰحِدَةٞ فَقَالَ أَكۡفِلۡنِيهَا وَعَزَّنِي فِي ٱلۡخِطَابِ ٢٣ قَالَ لَقَدۡ ظَلَمَكَ بِسُؤَالِ نَعۡجَتِكَ إِلَىٰ نِعَاجِهِۦۖ وَإِنَّ كَثِيرٗا مِّنَ ٱلۡخُلَطَآءِ لَيَبۡغِي بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٍ إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَقَلِيلٞ مَّا هُمۡۗ وَظَنَّ دَاوُۥدُ أَنَّمَا فَتَنَّٰهُ فَٱسۡتَغۡفَرَ رَبَّهُۥ وَخَرَّۤ رَاكِعٗاۤ وَأَنَابَ۩ ٢٤
گزارشهای ناروایی از قصۀ داود ÷ در کتابهای بنیاسرائیلی وجود دارد و در صدر اسلام برخی داستانسرایان آن را بیان میکردند؛ علی بن ابی طالب س میگوید: هر کس مانند اینان در مورد داود سخن بگوید دو حد بر او جاری میکنم، چون حرمت کسی را شکسته است که الله جایگاه بلندی برایش قائل شده است. ابن عطیه: 4/ 499.
پرسش: این مطلب را توضیح دهید که روایت علی بن ابی طالب س در مورد این قصه، از مقام پیامبری پاسداری میکند.
وَإِنَّ كَثِيرٗا مِّنَ ٱلۡخُلَطَآءِ لَيَبۡغِي بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٍ إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَقَلِيلٞ مَّا هُمۡۗ وَظَنَّ دَاوُۥدُ أَنَّمَا فَتَنَّٰهُ فَٱسۡتَغۡفَرَ رَبَّهُۥ وَخَرَّۤ رَاكِعٗاۤ وَأَنَابَ۩ ٢٤
﴿إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ﴾؛ زیرا به هیچکس ستم نمیکنند، ﴿وَقَلِيلٞ مَّا هُمۡ﴾ یعنی: صالحان. قرطبی: 18/ 172.
پرسش: آیه بر اهمیت رعایت ایمان و نیکوکاری در انتخاب شریک تشویق میکند. این مطلب را توضیح دهید.
وَظَنَّ دَاوُۥدُ أَنَّمَا فَتَنَّٰهُ فَٱسۡتَغۡفَرَ رَبَّهُۥ وَخَرَّۤ رَاكِعٗاۤ وَأَنَابَ۩ ٢٤ فَغَفَرۡنَا لَهُۥ ذَٰلِكَۖ
استغفار و عبادت- بهخصوص نماز- گناهان را میپوشانند؛ زیرا الله تعالی آمرزش گناه داود ÷ را بر استغفار و سجدۀ او مترتب کرد. سعدی: 713.
پرسش: با توجه به آیه توضیح دهید که نماز چه جایگاهی در پوشاندن گناهان دارد؟
يَٰدَاوُۥدُ إِنَّا جَعَلۡنَٰكَ خَلِيفَةٗ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَٱحۡكُم بَيۡنَ ٱلنَّاسِ بِٱلۡحَقِّ وَلَا تَتَّبِعِ ٱلۡهَوَىٰ فَيُضِلَّكَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَضِلُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ لَهُمۡ عَذَابٞ شَدِيدُۢ بِمَا نَسُواْ يَوۡمَ ٱلۡحِسَابِ ٢٦
اکثر فضایل و شایستگیها، بر نفس دشوار است؛ زیرا به تهذیب نفس و صعود از صفت پست حیوانی بستگی دارد، و پیروی از هوای نفس در اغلب موارد به وقوع در رذیلتها منجر میشود. ابن عاشور: 23/ 244.
پرسش: پیروی از هوای نفس با دستیابی به فضایل منافات دارد. این مطلب را بر اساس آیه توضیح دهید.