قرآن

این سوره با عبارت ﴿ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ﴾ آغاز شد تا اعلام کند دربردارندۀ دلایل یگانگی الله در الوهیت و اتصاف او به صفات برتر است و این امر، آغاز سخن با حمد الله و اختصاص تمام ستایش‌ها به او تعالی را می‌طلبد. ابن عاشور: 22/ 135.
پرسش: چرا سورۀ سبأ با ﴿ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ﴾ شروع شد؟

صلۀ مذکور در آیه، ناسپاسی مشرکان را به صورت کنایه بیان می‌کند؛ زیرا چیزهایی را ستایش کردند که کمترین تأثیری در جهان آفرینش ندارند و از پایین‌ترین حدّ شعور برخوردار نیستند، اما ستایش مالک این اشیا و تمام مخلوقات دیگر که در آسمان‌ها و زمین قرار دارند را از یاد بردند. ابن عاشور: 22/ 136.
پرسش: صلۀ موصول در آیه چه نکته‌ای در بر دارد؟

حمد و ستایش الله در آخرت بیش از آن‌چه در دنیا وجود دارد آشکار می‌گردد؛ یعنی وقتی الله میان تمام مخلوقات داوری کند و مردم و سایر مخلوقات قضاوت و عدالت و انصاف و حکمت او تعالی در داوری را ببینند، همگی او را بر این کار ستایش می‌کنند، حتی اهل عذاب در حالی وارد جهنم می‌شوند که دل‌های‌شان از حمد و ستایش الله سرشار است و می‌دانند که به سبب اعمال‌شان مجازات می‌شوند و الله حکم عذاب‌شان را عادلانه صادر کرده است. سعدی: 674.
پرسش: چرا ستایش الله در آخرت به صورت خاص بیان شد؟

﴿لَا يَعۡزُبُ عَنۡهُ﴾: از او پنهان نمی‌ماند؛ یعنی: علمش بر همگی احاطه دارد و هیچ‌چیز بر او مخفی نمی‌ماند؛ پس استخوان‌ها هر چند متلاشی و ریزه ریزه و پراکنده شده باشند الله می‌داند که کجا افتاده و پراکنده شده‌اند، سپس آن‌ها را همان‌گونه که نخستین بار آفرید بازمی‌گرداند؛ زیرا به همه‌چیز داناست. ابن کثیر: 3/ 504.
پرسش: چرا الله تعالی بعد از بیان رستاخیز، این صفت را به صورت خاص بیان کرد که عالم غیب است؟

استعمال فعل ﴿يَرَى﴾ به جای (یعلم) بیانگر این امر است که علم آنان، علمی یقینی و به منزلۀ علم به اشیای قابل رؤیت است که بدیهی و ضروری هستند. ابن عاشور: 22/ 145.
پرسش: چرا در آیه به جای فعل (یعلم) فعل ﴿يَرَى﴾ آمد؟

انتخاب دو صفت ﴿ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَمِيدِ﴾ از میان نام‌های نیکوی الله، اشاره دارد به این‌که مومنان وقتی ایمان می‌آورند به این‌که قرآن، حق و هدایت است، این باور در دل‌شان می‌افتد که قرآن راهی است که منجر به عزت می‌شود. الله تعالی می‌فرماید: ﴿وَلِلَّهِ ٱلۡعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِۦ وَلِلۡمُؤۡمِنِينَ﴾ [المنافقون: 8] «عزت، از آنِ الله و فرستادۀ او و مؤمنان است». ابن عاشور: 22/ 146.
پرسش: انتخاب دو صفت ﴿ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَمِيدِ﴾ در آیه چه فایده‌ای در بر دارد؟

اگر گفته شود: رسول الله ج در میان قریش مشهور و شناخته‌شده بود و خبر بعثت او نیز میان آنان منتشر گشته بود، پس چرا با بیان عبارت ﴿هَلۡ نَدُلُّكُمۡ عَلَىٰ رَجُلٖ﴾ برای‌شان ناشناخته معرفی شد که گویی رسول الله ج را نمی‌شناسند؟ در پاسخ می‌گوییم: آنان قصد تمسخر و استهزا داشتند و به منظور خنده و سرگرمی، خود را در مورد رسول الله ج و رسالتش به نادانی زدند. قرطبی: 17/ 257.
پرسش: چرا کافران با گفتن واژۀ ﴿رَجُلٖ﴾ چنین وانمود کردند که رسول الله ج را نمی‌شناسند؟