قرآن
ﮨ
ﱌ
ﭜ ﭝ ٤٤ ٤٤ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ
ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ
ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ٤٥ ٤٥ ﭳ ﭴ ﭵ
ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ
ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ٤٦ ٤٦
ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ
ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ
ﮘ ﮙ ٤٧ ٤٧ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ
ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ
ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ
٤٨ ٤٨ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ
ﯣ ﯤ ﯥ ٤٩ ٤٩ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ
ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ
ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ٥٠ ٥٠
وَمَا كُنتَ بِجَانِبِ ٱلۡغَرۡبِيِّ إِذۡ قَضَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَى ٱلۡأَمۡرَ وَمَا كُنتَ مِنَ ٱلشَّٰهِدِينَ ٤٤
﴿وَمَا كُنتَ بِجَانِبِ ٱلۡغَرۡبِيِّ﴾: خطاب به سرورمان محمد ج است؛ تا این دلیل اقامه شود که با وجود اینکه در زمان موسی ÷ نبوده و او را ندیده است از حال او خبر میدهد. ﴿ٱلۡغَرۡبِيِّ﴾ مکانی که در غرب طور واقع است، یعنی مکانی که الله در آنجا با موسی ÷ سخن گفت. منظور از فرمانی که به موسی ÷ داده شد نبوت است. ﴿مِنَ ٱلشَّٰهِدِينَ﴾ یعنی: از حاضرین در آنجا... به این معنا که: ای محمد تو حاضر نبودی تا از این امور غیبی که از آنها خبر میدهی اطلاع داشته باشی، بلکه این اخبار از طریق وحی ما به تو رسیده است؛ پس مردم باید به سرعت به تو ایمان آورند. ابن جزی: 2/ 145.
پرسش: قصۀ موسی ÷ چگونه دلالت دارد بر اینکه قرآن از جانب الله نازل شده و محمد ج رسول او تعالی است؟
وَلَٰكِنَّآ أَنشَأۡنَا قُرُونٗا فَتَطَاوَلَ عَلَيۡهِمُ ٱلۡعُمُرُۚ وَمَا كُنتَ ثَاوِيٗا فِيٓ أَهۡلِ مَدۡيَنَ تَتۡلُواْ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتِنَا وَلَٰكِنَّا كُنَّا مُرۡسِلِينَ ٤٥
علم از میان رفت و آیاتش ناپدید شد؛ بنابراین تو را در وقتی که نیاز مبرم به تو و به آنچه به تو آموختیم و وحی کردیم وجود داشت فرستادیم. سعدی: 617.
پرسش: مردم چه زمانی به وجود دعوتگری که آنان را پند دهد و علم بیاموزاند نیاز ضروری پیدا میکنند؟
وَلَٰكِنَّآ أَنشَأۡنَا قُرُونٗا فَتَطَاوَلَ عَلَيۡهِمُ ٱلۡعُمُرُۚ وَمَا كُنتَ ثَاوِيٗا فِيٓ أَهۡلِ مَدۡيَنَ تَتۡلُواْ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتِنَا وَلَٰكِنَّا كُنَّا مُرۡسِلِينَ ٤٥
الله تعالی پیمانهایی از موسی ÷ و قومش در مورد محمد ج و ایمان به او گرفت، اما وقتی عمرهایشان طولانی شد و نسل به نسل جانشین یکدیگر شدند این عهد و پیمانها را فراموش کردند و به آنها وفادار نماندند. بغوی: 3/ 443.
پرسش: قوم موسی چه چیزی را بر اثر عمرهای درازشان فراموش کردند؟
وَلَوۡلَآ أَن تُصِيبَهُم مُّصِيبَةُۢ بِمَا قَدَّمَتۡ أَيۡدِيهِمۡ
یعنی به سبب کفر و گناهانی که مرتکب شدند. چون اکثر اعمال با دست انجام میشود، از تمام اعمال حتی اگر توسط دست انجام نشده باشند به کسب و پیشفرستادن دستها تعبیر کرد. آلوسی: 10/ 297.
پرسش: این مطلب را توضیح دهید که دستها نعمت و وسیلهای از جانب الله هستند که در خیر و شر به کار گرفته میشوند.
فَإِن لَّمۡ يَسۡتَجِيبُواْ لَكَ فَٱعۡلَمۡ أَنَّمَا يَتَّبِعُونَ أَهۡوَآءَهُمۡۚ وَمَنۡ أَضَلُّ مِمَّنِ ٱتَّبَعَ هَوَىٰهُ بِغَيۡرِ هُدٗى مِّنَ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّٰلِمِينَ ٥٠
دلالت دارد بر اینکه هر کس دعوت رسول را اجابت نکند و به سوی سخن مخالف سخن رسول برود، به سوی هدایت نرفته بلکه فقط به سوی هوسی رفته است. سعدی: 618.
پرسش: پیروی هوس مذکور در آیه چه نشانهای دارد؟
فَإِن لَّمۡ يَسۡتَجِيبُواْ لَكَ فَٱعۡلَمۡ أَنَّمَا يَتَّبِعُونَ أَهۡوَآءَهُمۡۚ وَمَنۡ أَضَلُّ مِمَّنِ ٱتَّبَعَ هَوَىٰهُ بِغَيۡرِ هُدٗى مِّنَ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّٰلِمِينَ ٥٠
﴿أَهۡوَآء﴾ عبارت است از خواستههای نفس بدون علم؛ یعنی هر کس که آنچه را نفسش میخواهد بدون علم انجام دهد مشخص میشود که او پیرو هوای نفسش است، و علمی که نزد الله در آخرت به بنده فایده میرساند، علمی است که رسولان آوردهاند. ابن تیمیه: 5/ 83.
پرسش: منظور از ﴿أَهۡوَآء﴾ که پیروان باطل از آنها پیروی میکنند چیست؟
وَمَنۡ أَضَلُّ مِمَّنِ ٱتَّبَعَ هَوَىٰهُ بِغَيۡرِ هُدٗى مِّنَ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّٰلِمِينَ ٥٠
پیروی از هوای نفس- بدون تأمل و بازگشت به نجات- انسان را آن قدر به احوال بسیار ناپسند گرفتار میکند که قابل شمارش و انحصار نیست. ابن عاشور: 20/ 141.
پرسش: چرا کسی که از هوای نفسش پیروی کند از همه گمراهتر است؟