قرآن
ﮤ
ﱊ
ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ
ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ٥٩ ٥٩ ﭧ ﭨ ﭩ
ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ
ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ
ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ٦٠ ٦٠ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ
ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ
ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ
ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ
ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ
ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ
ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ
ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ
ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ
ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ٦١ ٦١
وَٱلۡقَوَٰعِدُ مِنَ ٱلنِّسَآءِ ٱلَّٰتِي لَا يَرۡجُونَ نِكَاحٗا فَلَيۡسَ عَلَيۡهِنَّ جُنَاحٌ أَن يَضَعۡنَ ثِيَابَهُنَّ غَيۡرَ مُتَبَرِّجَٰتِۢ بِزِينَةٖۖ وَأَن يَسۡتَعۡفِفۡنَ خَيۡرٞ لَّهُنَّۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٞ ٦٠
زنان یائسه و نومید از ازدواج استثنا شدند؛ چون غالبا مردان به آنها توجه و نگاه بد نمیکنند و از این رو، برای آنان پوششی که برای سایر زنان جایز نیست، رواست و لازم نیست که برای پوشاندن بدنشان، خود را به مشقت اندازند. قرطبی: 15/ 340.
پرسش: چرا الله سبحانه این حکم را به زنان یائسه و سالخورده اختصاص داد؟ با توجه به این آیه، حکم پوشش زنان دیگر چیست؟
وَلَا عَلَىٰٓ أَنفُسِكُمۡ أَن تَأۡكُلُواْ مِنۢ بُيُوتِكُمۡ أَوۡ بُيُوتِ ءَابَآئِكُمۡ أَوۡ بُيُوتِ أُمَّهَٰتِكُمۡ أَوۡ بُيُوتِ إِخۡوَٰنِكُمۡ أَوۡ بُيُوتِ أَخَوَٰتِكُمۡ أَوۡ بُيُوتِ أَعۡمَٰمِكُمۡ أَوۡ بُيُوتِ عَمَّٰتِكُمۡ أَوۡ بُيُوتِ أَخۡوَٰلِكُمۡ أَوۡ بُيُوتِ خَٰلَٰتِكُمۡ أَوۡ مَا مَلَكۡتُم مَّفَاتِحَهُۥٓ أَوۡ صَدِيقِكُمۡۚ
خوردن بدون اجازه از این خانهها ایرادی ندارد و دلیل آن با توجه به سیاق، مشخص است؛ چون معمولا در چنین خانههایی بر اثر خویشاوندی یا اختیار کامل و یا دوستی، اجازه خوردن به انسان داده میشود. بنابراین اگر فرض شود که در یکی از این خانهها، اجازه خوردن چیزی به انسان داده نمیشود و صاحب آن بخیل است، هرگز جایز نیست که انسان بدون اجازه چیزی بخورد و حرج و گناه وجود دارد. سعدی: 575.
پرسش: اگر یکی از افراد مذکور، اجازه ندهد که کسی از خانهاش چیزی بردارد و بخورد، حکم چیست؟
وَلَا عَلَىٰٓ أَنفُسِكُمۡ أَن تَأۡكُلُواْ مِنۢ بُيُوتِكُمۡ أَوۡ بُيُوتِ ءَابَآئِكُمۡ أَوۡ بُيُوتِ أُمَّهَٰتِكُمۡ أَوۡ بُيُوتِ إِخۡوَٰنِكُمۡ أَوۡ بُيُوتِ أَخَوَٰتِكُمۡ
خانههای خویشاوندان بیان شد، ولی خانههای پسران ذکر نگردید؛ برخی از مفسران گفتهاند: ﴿مِنۢ بُيُوتِكُمۡ﴾ شامل خانههای پسران نیز میشود؛ چون خانۀ پسر انسان، خانه خودش به شمار میرود. قرطبی: 15/ 347.
پرسش: چرا در این آیه، خانۀ پسر انسان بیان نشد؟
أَوۡ صَدِيقِكُمۡۚ
الله تعالی در این آیه، دوست را در کنار خویشاوند بسیار نزدیک بیان فرمود؛ زیرا دوست به انسان بسیار نزدیک است. ابوسعید نقاش از ابن عباس ب نقل میکند كه میگوید: دوست نزدیکتر از خویشاوند است؛ مگر نمیبینی که جهنمیان اینگونه کمک میخواهند و میگویند: ﴿فَمَا لَنَا مِن شَٰفِعِينَ١٠٠ وَلَا صَدِيقٍ حَمِيمٖ﴾ [الشعراء: 100-101]؛ «پس (اکنون) هیچ شفاعتکنندهای برای ما نیست و نه هیچ دوست (مخلص و) مهربانی.» قرطبی: 15/ 351.
پرسش: چرا الله تعالی دوست را در کنار خویشاوند بیان فرمود؟
لَيۡسَ عَلَيۡكُمۡ جُنَاحٌ أَن تَأۡكُلُواْ جَمِيعًا أَوۡ أَشۡتَاتٗاۚ
این آیه حرج و گناه را نفی میکند و نه فضیلت را؛ وگرنه بهتر آن است که غذا به صورت دستهجمعی خورده شود. سعدی: 575.
پرسش: بهتر است انسان به تنهایی غذا بخورد یا به صورت دستهجمعی؟
فَسَلِّمُواْ عَلَىٰٓ أَنفُسِكُمۡ
یعنی باید بر یکدیگر سلام کنید؛ چون مسلمانان از لحاظ دوستی، مهربانی و شفقت میان یکدیگر، همچون تنی واحدند. سعدی: 575.
پرسش: در عبارت ﴿أَنفُسِكُمۡ﴾ به همبستگی و ارتباط مستحکم میان مسلمانان اشاره شده است. این مطلب را توضیح دهید.
فَإِذَا دَخَلۡتُم بُيُوتٗا فَسَلِّمُواْ عَلَىٰٓ أَنفُسِكُمۡ تَحِيَّةٗ مِّنۡ عِندِ ٱللَّهِ مُبَٰرَكَةٗ طَيِّبَةٗۚ
سلام، برکت نامیده شد؛ زیرا شامل دعا و جلب محبت و دوستی کسی که بر وی سلام میشود است. ابن عطیه: 4/ 197.
پرسش: چرا سلام، برکت نامیده شد؟