قرآن

الله می‌فرماید: اگر به این افراد که به آخرت ایمان نمی‌آورند، رحم کنیم و قحطی، خشکسالی، گرسنگی و لاغری را از آنان دور نماییم، ﴿لَّلَجُّواْ فِي طُغۡيَٰنِهِمۡ﴾ قطعا در سرکشی و جسارت‌شان بر الله تعالی، پافشاری می‌کنند و ﴿يَعۡمَهُونَ﴾ و حیران و سرگردان می‌مانند. طبری: 19/ 59.
پرسش: با توجه به آیه توضیح دهید که چرا آسیب و عذاب دنیوی، از کافران برداشته نمی‌شود؟

الله تعالی می‌فرماید: قطعاً این مشرکان را به عذابمان گرفتار کردیم، خشم و قهر خویش را بر آنان فرستادیم، رزق و روزی‌شان را تنگ و محدود کردیم، سرزمین‌شان را خشک و بی‌آب و علف گردانیدیم و بزرگان‌شان را با شمشیر کُشتیم، ﴿فَمَا ٱسۡتَكَانُواْ لِرَبِّهِمۡ﴾ اما در برابر پروردگارشان خاضع و فروتن نشدند، تا امر و نهی او را بپذیرند و از او تعالی اطاعت کنند، ﴿وَمَا يَتَضَرَّعُونَ﴾ و برای الله، اظهار خواری و فروتنی نمی‌کردند. طبری: 19/ 60.
پرسش: الله تعالی عذاب را بر گنهکاران نازل می‌کند تا آنان اصلاح شوند، این مطلب را توضیح دهید.

﴿وَمَا يَتَضَرَّعُونَ﴾: به درگاه الله دعا و زاری نمی‌کردند و خودشان را محتاج نمی‌دانستند، بلکه شرایط سخت و عذاب‌شان ادامه یافت سپس برطرف شد، گویی هرگز به آنان نرسیده است و همواره به گمراهی و کفرشان ادامه دادند، ولی پس از آن، عذابی است که هرگز از بین نمی‌رود، چنان‌که الله می‌فرماید: ﴿حَتَّىٰٓ إِذَا فَتَحۡنَا عَلَيۡهِم بَابٗا ذَا عَذَابٖ شَدِيدٍ﴾؛ تا زمانی که دری از عذابی سخت، بر آنان گشودیم. سعدی: 556.
پرسش: بر اساس آیه توضیح دهید که غفلت از هشدار، به عذاب دیگری منجر می‌شود.

بیان گوش، چشم و دل‌ها بدین سبب است که منافع فراوانی دارند، پس باید از آفرینندۀ آن‌ها سپاس‌گزاری کرد و یکی از مصادیق این سپاس‌گزاری، توحید و یگانه‌دانستن الله و پیروی از رسولش است. بنابراین بیان موارد مذکور باعث شمارش نعمت و اقامۀ دلیل و حجت گردید. ابن جزی: 2/ 76.
پرسش: چرا الله تعالی از میان اعضای بدن، فقط گوش و چشم و دل را نام برد؟

آیات فوق اشاره دارند به این‌که جدال با کافران و بیان دلیل و حجت علیه آنان جایز است. قرطبی: 15/ 80.
پرسش: آیا با وجود علم و آگاهی، برای انسان جایز است که به قصد راهنمایی و هدایت کافران، با آنان جدال و مناظره کند؟

﴿وَهُوَ يُجِيرُ﴾: الله سبحانه از هر کس که بخواهد حمایت و محافظت می‌کند و در این صورت، هیچ‌کس نمی‌تواند زیان و آسیبی به او برساند. ﴿وَلَا يُجَارُ عَلَيۡهِ﴾: یعنی هیچ‌کس نمی‌تواند از کسی که الله زیان و آسیب را برایش اراده کرده است، محافظت و حمایت کند. جزائری: 3/ 535.
پرسش: آیه چگونه به مومنان اطمینان خاطر می‌بخشد.

یعنی الله محافظت می‌کند، ولی هیچ‌کس نمی‌تواند در برابر عذاب الله، از کسی حمایت کند. بنابر قولی: ﴿يُجِيرُ﴾: امنیت می‌دهد، ﴿وَلَا يُجَارُ عَلَيۡهِ﴾: هیچ‌کس نمی‌تواند دیگری را در برابر ترس و عذاب الهی، امان دهد... یعنی اگر الله بخواهد کسی را هلاک کند و بترساند، هیچ‌چیز نمی‌تواند مانع شود، و اگر بخواهد کسی را یاری و امنیت دهد، هیچ دفع‌کننده‌ای در برابر یاری و امنیت او وجود ندارد. قرطبی: 15/ 79.
پرسش: چه فایده‌ای از معنای ﴿وَهُوَ يُجِيرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيۡهِ﴾ به دست می‌آید؟