قرآن

آیه این پند را در بر دارد که خصومت و ستیزه‌جویی‌، ناپسند است. از پیامبر ج روایت است که می‌فرماید: «أَبْغَضُ الرِّجَالِ إِلَى اللَّهِ الأَلَدُّ الخَصِمُ» [صحیح بخاری: 2457] «منفورترین انسان نزد الله، انسان سرسخت و ستیزه‌گر است». ستیزه‌جویی، صفت منافقان است؛ زیرا آنان دنیا را دوست دارند و به خاطر آن زیاد ستیزه‌جویی می‌کنند. آلوسی: 2/ 95.
پرسش: خصومت جایز است، اما شدت در آن ناپسند است؛ این مطلب را بر اساس آیه توضیح دهید.

فاین آیه دلالت دارد بر این‌که سخنان اشخاص، دلیل بر صدق و کذب یا نیکی و صلاح و تبهکاری‌شان نیست؛ مگر این‌که عمل آنان، سخنان‌شان را تصدیق یا تأیید کند؛ و این‌که شایسته است حال شاهد و حق‌دار و حق‌ندار، از طریق اعمال‌شان و بر اساس قراین احوال‌شان، بررسی شود، و فریب تلبیس و ادعای‌شان را نخورد. سعدی: 94.
پرسش: آزمایش واقعی برای پذیرش سخن مردم چیست؟

این آیه، دلیل و هشداری است بر احتیاط در امور دین و دنیا، و تحقیق در احوال شهود و قضات، و این‌که حاکم بر اساس ظاهر احوال مردم و ایمان و صلاح آنان عمل نکند تا این‌که از باطن‌شان جستجو به عمل آورَد؛ زیرا الله تعالی بیان فرمود که برخی از مردم سخن زیبا و نیکو می‌گویند، اما نیت بدی دارند. قرطبی: 3/ 383.
پرسش: سبب بسیاری از اشتباهات، خطا در ارزیابی مردم است که آیه ما را از این مورد برحذر داشته است. این مطلب را توضیح دهید.

﴿وَإِذَا تَوَلَّىٰ﴾ از کسی که او را با سخنش فریب داده است روی برمی‌گرداند، ﴿سَعَىٰ﴾ روی زمین راه می‌افتد تا با ایجاد شبهه در دل‌های مسلمانان، و ارائۀ حیله‌ها برای تقویت کفر، بر روی زمین فساد برپا کند. قاسمی: 1/ 82.
پرسش: چه ارتباطی میان سخن و رفتار فرد وجود دارد؟ بر اساس آیه توضیح دهید.

﴿ٱدۡخُلُواْ فِي ٱلسِّلۡمِ كَآفَّةٗ﴾ یعنی تمام احکام دین را به‌جا آورید، و هیچ‌یک از احکامش را رها نکنید، و جزء کسانی نباشید که هوای نفس‌شان را معبود خویش قرار داده‌اند: اگر حکم شرعی موافق هوای نفس‌شان باشد آن را انجام می‌دهند، اما اگر با هوای نفس‌شان مخالف باشد آن را رها می‌کنند. در صورتی که هوای نفس باید تابع دین باشد و انسان هر کار خیری را که می‌تواند انجام دهد. سعدی: 94.
پرسش: چرا فرمان یافتیم کاملاً در اسلام وارد شویم؟

ورود کامل در اسلام، فقط از طریق مخالفت با راه‌های شیطان ممکن و متصور است؛ بنابراین فرمود: ﴿وَلَا تَتَّبِعُواْ خُطُوَٰتِ ٱلشَّيۡطَٰنِ﴾. سعدی: 94.
پرسش: چرا پس از امر به ورود کامل در اسلام، به پیروی‌نکردن از گام‌های شیطان فرمان داد؟

آیه دلالت دارد بر این‌که کیفر گناه عالِم، سخت‌تر از کیفر گناه جاهل است. قرطبی: 3/ 395.
پرسش: عبادت و معصیت عالم، از عبادت و معصیت دیگران بزرگ‌تر است؛ این مطلب را توضیح دهید.