قرآن

﴿ٱلۡمَالُ وَٱلۡبَنُونَ﴾ عتبه و دوستان ثروتمندش به مال و فرزندان افتخار می‌کردند ﴿زِينَةُ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا﴾: توشۀ آخرت نیست. علی بن ابی طالب س می‌گفت: «مال و فرزندان، کشتزار دنیا و اعمال صالح، کشتزار آخرت هستند، و گاهی الله هر دو مورد را برای برخی عطا می‌کند». بغوی: 3/ 34.
پرسش: کشتزار دنیا و کشتزار آخرت چیست؟

آن‌چه که برای انسان می‌ماند و به او سود می‌رساند و او را شاد می‌کند: نیکی‌های ماندگار است که تمام طاعات واجب و مستحبی مربوط به حقوق الله و حقوق بندگانش را در برمی‌گیرد؛ از جمله: نماز، زکات، صدقه، حج، عمره، تسبیح، تحمید، تهلیل، تکبیر، قرائت، جستجوی علم سودمند، امر به معروف، نهی از منکر، صلۀ رحم، نیکی به پدر و مادر، ادای حق همسران و بردگان و حیوانات، و تمام وجوه نیکی به مخلوقات. سعدی: 479.
پرسش: برخی از نیکی‌های ماندگار را بیان کنید.

یعنی: صحرایی صاف و آشکار که در آن نه هیچ نشانه‌ای برای کسی است و نه مکانی است که کسی به آن پناه برد، بلکه تمام مخلوقات در برابر پروردگارشان آشکار هستند و هیچ یک از آنان بر او پنهان نیست. ابن کثیر: 3/ 85- 86.
پرسش: چه تهدیدی در ﴿وَتَرَى ٱلۡأَرۡضَ بَارِزَةٗ﴾ نهفته است؟

یعنی بدون مال و خانواده و قبیله؛ فقط اعمال و منافع خیر و شری که در دنیا کسب کرده‌اند همراه آنان است. سعدی: 479.
پرسش: منظور از عبارت ﴿لَّقَدۡ جِئۡتُمُونَا كَمَا خَلَقۡنَٰكُمۡ أَوَّلَ مَرَّةِۢ﴾ چیست؟

قتاده می‌گوید: مردم از شمردن شکایت دارند و هیچ‌کس از ستم شکایت نمی‌کند؛ پس از گناهان صغیره دوری کنید که بر صاحبش جمع می‌شوند تا این‌که او را نابود می‌کنند. قرطبی: 15/ 459.
پرسش: بنده در چه صورتی بر اثر گناهان صغیره نابود می‌شود؟

سجدۀ تشریف و تکریم و تعظیم منظور است [نه سجدۀ عبادت]. ابن کثیر: 3/ 87.
پرسش: آیا سجدۀ فرشتگان در برابر آدم برای عبادت بود؟ یا امر دیگری؟

الله تعالی بنی‌آدم را از دشمنی ابلیس با آنان و قبل از آنان دشمنی او با پدرشان آگاه می‌کند و انسان‌هایی را سرزنش می‌کند که از ابلیس پیروی و با آفریدگار و مولای‌شان مخالفت می‌ورزند، همان آفریدگاری که آنان را پدید آورد و الطافش را بر آنان سرازیر کرد و آنان را روزی و غذا داد، اما اینان با وجود تمام این موارد، ابلیس را به دوستی می‌گیرند و با الله دشمنی می‌کنند. الله تعالی می‌فرماید: ﴿وَإِذۡ قُلۡنَا لِلۡمَلَٰٓئِكَةِ ٱسۡجُدُواْ لِأٓدَمَ فَسَجَدُوٓاْ إِلَّآ إِبۡلِيسَ كَانَ مِنَ ٱلۡجِنِّ فَفَسَقَ عَنۡ أَمۡرِ رَبِّهِۦٓۗ أَفَتَتَّخِذُونَهُۥ وَذُرِّيَّتَهُۥٓ أَوۡلِيَآءَ مِن دُونِي وَهُمۡ لَكُمۡ عَدُوُّۢۚ بِئۡسَ لِلظَّٰلِمِينَ بَدَلٗا﴾. ابن کثیر: 3/ 87.
پرسش: جهل و دشمنی برخی انسان‌ها را بر اساس آیه توضیح دهید.