قرآن

﴿ذَوِي ٱلۡقُرۡبَىٰ﴾ و موارد بعدی، به ترتیبِ اهمیت و برتری بیان شده‌اند؛ زیرا صدقه دادن به خویشاوند، هم صدقه و هم صلۀ رحم به شمار می‌رود؛ بر خلاف اصناف بعدی، سپس یتیمان به خاطر کوچک بودن و نیازشان ذکر شدند، سپس مساکین به سبب نیاز خاصی که دارند و مسافر غریب. بنابر قولی مسافر ضعیف، و گدایان حتی اگر نیازمند نباشند. ابن جزی: 1/ ۹۵.
پرسش: در آیه به اولویت‌ها و رعایت ترتیب بر اساس اهمیت توجه شده است، این مطلب را توضیح دهید.

هر کس با وجود این‌که مالش را دوست دارد آن را برای تقرب به الله تعالی انفاق کند، کار او بر ایمانش دلالت دارد. یکی از وجوه انفاق مال با وجود دوست داشتنش این است که انسان از مال اندک خود صدقه بدهد، در حالی که آرزوی ثروت دارد و از فقر می‌ترسد. همچنین اگر صدقه از مال اندک باشد بهتر است؛ زیرا در این حالت شخص دوست دارد مال را صدقه ندهد چون از نداری و فقر می‌ترسد. همچنین است انفاق مالِ نفیس و مالی که صاحبش آن را دوست دارد. سعدی: ۸۳.
پرسش: بخشی از صورت‌های انفاق مال با وجود دوست داشتنش را بیان کن؟

یعنی اینان که صفات مذکور را دارند همان کسانی هستند که در ایمان‌شان صادق بودند؛ زیرا ایمان قلبی را در گفتار و رفتار محقق کردند، پس اینان همان کسانی هستند که راست گفتند و اینان همان پرهیزگارانند؛ زیرا از حرام‌ها پرهیز کردند و طاعات را انجام دادند. ابن کثیر: 1/ ۱۹۸.
پرسش: نشانۀ ایمان راستین چیست؟

این امر از باب پیشرفت در صبر از سخت به سخت‌تر است؛ زیرا صبر در برابر بیماری فراتر از صبر در برابر نداری است و صبر در پیکار فراتر از صبر در برابر بیماری است. آلوسی: ۲/ ۴۸.
پرسش: آیا تفاوتی میان درجات صبر وجود دارد؟

عفوکننده توصیه شده که در طلب دیه بر عفوشده سخت نگیرد و اگر تنگدست است به او مهلت بدهد و بیشتر از دیه از او نگیرد. عفوشده نیز توصیه شده که در پرداخت دیه به عفوکننده، تاخیر نکند و چیزی از دیه نکاهد و در صورت امکان آن را بپردازد. آلوسی: ۲/ ۵۰.
پرسش: الله تعالی طرفین را هنگام گرفتن دیه یا عفو به چه امری توصیه فرمود؟

عبارت ﴿وَلَكُمۡ فِي ٱلۡقِصَاصِ حَيَوٰةٞ﴾ به معنای این سخن است که گفته می‌شود: قتل، قتل را از بین می‌برد. یعنی قصاص مردم را از قتل باز می‌دارد. بنابر قولی به این معناست که قصاص کمترین قتل است؛ زیرا در قصاص یک نفر در برابر یک نفر کشته می‌شود برخلاف آن‌چه که در جاهلیت وجود داشت که قبیلۀ قاتل و مقتول با هم می‌جنگیدند و به سبب آن گروهی کشته می‌شدند. ابن جزی: ۱/ ۹۶.
پرسش: چگونه قصاص سبب زندگی است؟

هر کس وصیت را تغییر دهد و تحریف کند، یعنی حکم آن را تغییر دهد و در آن بیفزاید یا از آن بکاهد- کتمان وصیت به طریق اولی در این مفهوم داخل است- گناهش بر کسانی است که آن را تغییر می‌دهند. ﴿فَإِنَّمَآ إِثۡمُهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ يُبَدِّلُونَهُۥٓ﴾ از چند نفر از جمله ابن عباس ب روايت شده كه گفته‌اند: «اجر میت بر عهدۀ الله قرار گرفته است و گناه بر عهدۀ کسانی است که وصیت را تغییر داده‌اند». ابن کثیر: ۱/ 201.
پرسش: انتخاب ناظر نیک بر وصیت، بسیار اهمیت دارد، این مطلب را با توجه به آیه توضیح دهید.