قرآن
ﮜ
ﱆ
ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ٧ ٧ ﭡ ﭢ
ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ٨ ٨
ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ
ﭶ ٩ ٩ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ
ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ١٠ ١٠ ﮇ ﮈ
ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ
ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ
١١ ١١ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ
ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ
ﮩ ١٢ ١٢ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ
ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ١٣ ١٣
ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ
ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ
ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ١٤ ١٤
وَٱلۡخَيۡلَ وَٱلۡبِغَالَ وَٱلۡحَمِيرَ لِتَرۡكَبُوهَا وَزِينَةٗۚ
یعنی: گاهی برای نیاز از آنها سواری میگیرید و گاهی از آنها برای زیبایی و زینت استفاده میکنید. خوردن را بیان نکرد چون خوردن قاطر و الاغ حرام است و اسب نیز غالبا برای خوردن استفاده نمیشود. سعدی: 436.
پرسش: چرا از میان منافع حیوانات مذکور، منفعت خوردن بیان نشد؟
وَٱلۡخَيۡلَ وَٱلۡبِغَالَ وَٱلۡحَمِيرَ لِتَرۡكَبُوهَا وَزِينَةٗۚ وَيَخۡلُقُ مَا لَا تَعۡلَمُونَ ٨
﴿وَيَخۡلُقُ مَا لَا تَعۡلَمُونَ﴾: «و [برای حمل و نقل و طی کردن مسافت شما، الله] چیزهایی میآفریند که نمیدانید»؛ و آن ابزار وسایلی است که مردم پس از نزول قرآن در خشکی و دریا و فضا بر آنها سوار میشوند و آنها را در راستای منافع و مصالح خویش بهکار میگیرند. نام این چیزها به این دلیل به طور مشخص ذکر نشد که الله تعالی در کتاب خویش فقط مواردی را بیان میکند که بندگان، خود آن موارد یا نظیرشان را میشناسند. اگر چیزی را که مانند ندارد بیان میفرمود مردم نمیشناختند و مراد از آن را نمیفهمیدند؛ بنابراین اصل جامعی را بیان فرمود که تمام آنچه را که مردم میشناسند و تمام آنچه را که نمیشناسند فرا میگیرد. چنانکه در بیان نعمتهای بهشتی، از مواردی که میشناسیم و مشاهده میکنیم مانند خرما و انگور و انار نام میبرد و آنچه را که مانندی برایش نمیشناسیم به صورت مجمل میگذارد. سعدی: 436.
پرسش: قرآن چه روشی برای بیان نعمتهای غیبی به کار میگیرد؟
وَٱلۡخَيۡلَ وَٱلۡبِغَالَ وَٱلۡحَمِيرَ لِتَرۡكَبُوهَا وَزِينَةٗۚ وَيَخۡلُقُ مَا لَا تَعۡلَمُونَ ٨ وَعَلَى ٱللَّهِ قَصۡدُ ٱلسَّبِيلِ وَمِنۡهَا جَآئِرٞۚ وَلَوۡ شَآءَ لَهَدَىٰكُمۡ أَجۡمَعِينَ ٩
الله تعالی پس از بیان حیواناتی که در راههای حسی از آنها سواری گرفته میشود، بر راههای معنوی دینی آگاه کرد. در مواضع زیادی از قرآن کریم این جابهجایی از امور حسی به امور سودمند دینی مشاهده میشود. ابن کثیر: 2/ 544.
پرسش: چه رابطهای میان دو آیۀ مذکور وجود دارد؟
وَعَلَى ٱللَّهِ قَصۡدُ ٱلسَّبِيلِ وَمِنۡهَا جَآئِرٞۚ وَلَوۡ شَآءَ لَهَدَىٰكُمۡ أَجۡمَعِينَ ٩
پس از بیان نعمت آسانسازیِ راههای رسیدن به اهداف جسمانی، به یادآوری راههای رسیدن به اهداف روحانی که همان راههای هدایت است پرداخت. پیمان الله در این مورد، مهمتر از مهیاکردن راههای جسمانی است؛ زیرا سعادت ابدی، با پیمودن راه سعادت به دست میآید. ابن عاشور: 14/ 112.
پرسش: نعمتهای حسی بزرگتر است یا روحی؟ چرا؟
وَعَلَى ٱللَّهِ قَصۡدُ ٱلسَّبِيلِ وَمِنۡهَا جَآئِرٞۚ وَلَوۡ شَآءَ لَهَدَىٰكُمۡ أَجۡمَعِينَ ٩
﴿وَعَلَى ٱللَّهِ قَصۡدُ ٱلسَّبِيلِ﴾ یعنی بر الله است که راه هدایت را با برپایی دلایل و ارسال رسولان استوار نگه دارد. ابن جزی: 1/ 459.
پرسش: یکی از مظاهر رحمت الله در آیه بیان شده است. این مطلب را توضیح دهید.
وَهُوَ ٱلَّذِي سَخَّرَ ٱلۡبَحۡرَ لِتَأۡكُلُواْ مِنۡهُ لَحۡمٗا طَرِيّٗا وَتَسۡتَخۡرِجُواْ مِنۡهُ حِلۡيَةٗ تَلۡبَسُونَهَاۖ
تسخیر دریا عبارت است از: قدرتدادن به انسان برای تصرف در دریا و رامکردن دریا برای سواری و نزدیکشدن کشتی به ساحل و... . این مورد یکی از نعمتهای الله بر ما است و الله اگر بخواهد آن را بر ما مسلط میکند و ما را غرق میگرداند. قرطبی: 12/ 294.
پرسش: نعمت رامکردن دریا توسط الله تعالی بر بندگانش را توضیح دهید؟
وَتَرَى ٱلۡفُلۡكَ مَوَاخِرَ فِيهِ وَلِتَبۡتَغُواْ مِن فَضۡلِهِۦ
﴿وَتَرَى ٱلۡفُلۡكَ مَوَاخِرَ فِيهِ﴾ قتاده میگوید: رویآورنده و عقبرونده؛ یعنی دو کشتی میبینی: یکی پیش میآید و دیگری عقب میرود در حالی که هر دو با یک باد حرکت میکنند. بغوی: 2/ 608.
پرسش: بزرگی نعمت و قدرت الله در رامکردن کشتیها را بیان کنید؟