قرآن

چون یوسف ÷ را می‌شناخت و در مدتی که در زندان با او بود احوالش را تجربه کرده بود، او را با صیغۀ مبالغه (صدّیق) توصیف کرد... این بیان اشاره دارد به این‌که سوال‌کننده باید به مفتی احترام بگذارد و او را تجلیل کند. آلوسی: 12/ 604.
پرسش: یکی از آداب سؤال از مفتی و عالِم را بیان کنید؟

تعبیر خواب یکی از علوم شرعی است، انسان به سبب آموختن و آموزش آن پاداش دریافت می‌کند و تعبیر تعبیرکننده نوعی فتوا به شمار می‌رود؛ زیرا یوسف ÷ به دو جوان گفت: ﴿قُضِيَ ٱلۡأَمۡرُ ٱلَّذِي فِيهِ تَسۡتَفۡتِيَانِ﴾، پادشاه گفت: ﴿أَفۡتُونِي فِي رُءۡيَٰيَ﴾، و آن جوان نیز به یوسف ÷ گفت: ﴿أَفۡتِنَا فِي سَبۡعِ بَقَرَٰتٖ﴾ بنابراین نباید بدون علم، خواب تعبیر کرد. سعدی: 410.
پرسش: تعبیر خواب چه جایگاهی در شریعت دارد؟ به چه دلیل؟

یوسف ÷ خواب پادشاه را بدون این‌که جوان را به سبب فراموش‌کردن سفارشی که به او کرده بود سرزنش کند و بدون این‌که آن را به خروج از زندان مشروط گرداند، تعبیر کرد. ابن کثیر: 2/ 462.
پرسش: موضع یوسف ÷ در این‌جا، بر اخلاق والا و خرد کامل یوسف ÷ دلالت دارد. این مطلب را توضیح دهید.

یوسف ÷ در کنار تعبیر خواب، برنامۀ بسیار مفیدی برای جیره‌بندی و ذخیرۀ ارزاق به هدف مصلحت امت ارائه داد. ابن عاشور: 12/ 286.
پرسش: این مطلب را توضیح دهید که یوسف ÷ علاوه بر تعبیر خواب پادشاه، راهنمایی نیز ارائه داد.

یوسف ÷ برای رعایتِ حرمتِ عزیز و پوشاندن گناه همسرش، از همسر عزیز یاد نکرد، بلکه زنانی را که دستان‌شان را بریده بودند ذکر کرد. ابن جزی: 1/ 418.
پرسش: درخواست یوسف ÷ برای سوال از زنان قبل از خروج از زندان، بر حکمت و بردباری او دلالت دارد، چرا؟

ابن عطیه می‌گوید:... یوسف ÷ ترسید از این‌که اگر از زندان خارج شود و از جانب پادشاه به مقامی برسد و در مورد گناهش سکوت کند و در گذرد، مردم برای همیشه با این چشم به او بنگرند و بگویند: این همان کسی است که از همسر اربابش کام خواست. بنابراین تصمیم گرفت پس از آشکار شدن برائت و پاکدامنی و نیکوکاری‌اش، از زندان خارج شود و به مقام و منزلت برسد؛ به همین منظور به فرستاده گفت: به سوی اربابت بازگرد و به او بگو: ماجرای این زنان چه بود؟ قرطبی: 11/ 372.
پرسش: حکمت و بردباری موجود در درخواست یوسف ÷ برای تحقیق دوباره از ماجرا را توضیح دهید.

این عبارت، فضیلت علم به احکام و شریعت، علم تعبیر خواب و علم مدیریت و تربیت را می‌رساند و این‌که علم از چهرۀ زیبا حتی اگر به زیبایی یوسف ÷ برسد، بهتر است. یوسف ÷ به سبب زیبایی‌اش، به مصیبت و زندان افتاد اما به سبب علمش، به عزت و مقام بلند و قدرت در زمین دست یافت؛ زیرا تمام خیرهای موجود در دنیا و آخرت، از آثار و فواید علم هستند. سعدی: 410.
پرسش: با توجه به قصۀ یوسف ÷، علم و زیبایی ظاهری را با هم مقایسه کنید.