قرآن
ﮗ
ﱄ
ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ
ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ٢٠ ٢٠ ﭬ ﭭ ﭮ
ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ٢١ ٢١ ﭶ ﭷ ﭸ
ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ٢٢ ٢٢ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ
ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ
ﮊ ﮋ ﮌ ٢٣ ٢٣ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ
ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ
٢٤ ٢٤ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ٢٥ ٢٥
ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ٢٦ ٢٦
ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ
ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ
ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ٢٧ ٢٧
ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ
ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃ ﰄ ﰅ ٢٨ ٢٨
يُضَٰعَفُ لَهُمُ ٱلۡعَذَابُۚ مَا كَانُواْ يَسۡتَطِيعُونَ ٱلسَّمۡعَ وَمَا كَانُواْ يُبۡصِرُونَ ٢٠
﴿يُضَٰعَفُ لَهُمُ ٱلۡعَذَابُ﴾ ... زیرا خودشان گمراه شدند و دیگران را نیز گمراه کردند. سعدی: 379.
پرسش: چرا عذاب افراد موردِ نظرِ آیه چندین برابر میشود؟
لَا جَرَمَ أَنَّهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ هُمُ ٱلۡأَخۡسَرُونَ ٢٢
الله تعالی در مورد این افراد خبر میدهد که زیانکارترین سوداگران در سرای آخرت هستند؛ زیرا طبقات جهنم را جایگزین درجات بهشت کردهاند و نعمتهای بهشتی را با آبی بسیار داغ و بسیار سوزنده، نوشیدن از شراب سر به مُهر را با بادهایی گرم و زهرآگین و آبی سوزان و سایۀ دودهای بسیار سیاه و گرم، حور عین را با غذایی از خونابه و زردابۀ جهنمیان، کاخهای مرتفع را با آتش جهنم، و نزدیکی و مشاهدۀ الله رحمان را با خشم و کیفر الله حاکم و محاسبهگر عوض کردهاند. ابن کثیر: 2/ 423.
پرسش: الله تعالی چرا افراد مورد نظر آیه را به ﴿ٱلۡأَخۡسَرُونَ﴾ توصیف کرد نه (الخاسرون)؟
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَأَخۡبَتُوٓاْ إِلَىٰ رَبِّهِمۡ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ٢٣
﴿وَأَخۡبَتُوٓاْ إِلَىٰ رَبِّهِمۡ﴾: اخبات یعنی خشوع و فروتنی به سبب ترسی که همیشه در قلب وجود دارد. اصل إخبات، استواء است و از خبت به معنای زمین هموار و وسیع گرفته شده؛ پس اخبات عبارت است از: خشوع و اطمینان، یا بازگشت مستمر به سوی الله عزوجل. قرطبی: 11/ 96.
پرسش: بنده در چه صورتی در زمرۀ مخبتین قرار میگیرد؟
فَقَالَ ٱلۡمَلَأُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦ مَا نَرَىٰكَ إِلَّا بَشَرٗا مِّثۡلَنَا وَمَا نَرَىٰكَ ٱتَّبَعَكَ إِلَّا ٱلَّذِينَ هُمۡ أَرَاذِلُنَا بَادِيَ ٱلرَّأۡيِ وَمَا نَرَىٰ لَكُمۡ عَلَيۡنَا مِن فَضۡلِۢ بَلۡ نَظُنُّكُمۡ كَٰذِبِينَ ٢٧
علما گفتهاند: سبب این موضعگیری، چیرهشدن ریاست بر سران و دشواری دلکندن از آن و ننگداشتن از اطاعت از دیگران بود. اما فقیر چون از این موانع خالی است، حق را به سرعت میپذیرد و از آن اطاعت میکند. مردم اغلب چنین حالتی دارند. قرطبی: 11/ 99.
پرسش: چرا غالباً فقرا و مساکین حق را میپذیرند و بزرگان و ثروتمندان آن را رد میکنند؟
فَقَالَ ٱلۡمَلَأُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦ مَا نَرَىٰكَ إِلَّا بَشَرٗا مِّثۡلَنَا وَمَا نَرَىٰكَ ٱتَّبَعَكَ إِلَّا ٱلَّذِينَ هُمۡ أَرَاذِلُنَا بَادِيَ ٱلرَّأۡيِ
این دیدگاه آنان ناشی از جهلشان بود؛ زیرا عیبی از پیامبر الله گرفتند که هرگز عیب به شمار نمیرود؛ زیرا پیامبران وظیفه دارند دلایل و نشانهها را بیاورند، و تغییر صور و اشکال بر عهدۀ آنان نیست، آنان به سوی تمام مردم فرستاده میشوند، پس اگر مردم فرودست به پیامبران ایمان آوردند هیچ عیب و نقصانی متوجه آنان نیست؛ زیرا وظیفه دارند که اسلامِ هر یک از مردم را که اسلام آورد بپذیرند. قرطبی: 11/ 99.
پرسش: آیا پیروی ضعیفان و فقرا از دعوتگر، عیب و نقصی در دعوت او به شمار میرود؟
فَقَالَ ٱلۡمَلَأُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦ مَا نَرَىٰكَ إِلَّا بَشَرٗا مِّثۡلَنَا وَمَا نَرَىٰكَ ٱتَّبَعَكَ إِلَّا ٱلَّذِينَ هُمۡ أَرَاذِلُنَا بَادِيَ ٱلرَّأۡيِ وَمَا نَرَىٰ لَكُمۡ عَلَيۡنَا مِن فَضۡلِۢ بَلۡ نَظُنُّكُمۡ كَٰذِبِينَ ٢٧
﴿أَرَاذِلُنَا﴾ جمع أرذل به معنای مردم فرومایه است. کافران به سبب این باور اشتباهشان که بزرگی به مال و مقام است، این افراد را به سبب فقرشان با این واژه توصیف کردند، اما در واقع چنین نبود، بلکه مومنان با وجود فقر و گمنامی در دنیا، از آنان برتر و شریفتر بودند. ﴿بَادِيَ ٱلرَّأۡيِ﴾ یعنی نظر اول بدون دقت و اندیشه؛ به این معنا که: افراد فرومایه بدون دقت و تحقیق از تو پیروی میکنند. ابن جزی: 1/ 394.
پرسش: آیه نشانههای کافران را در تهمتزدن به پیروان حق بیان میکند. این نشانهها را توضیح دهید.
قَالَ يَٰقَوۡمِ أَرَءَيۡتُمۡ إِن كُنتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّي وَءَاتَىٰنِي رَحۡمَةٗ مِّنۡ عِندِهِۦ فَعُمِّيَتۡ عَلَيۡكُمۡ أَنُلۡزِمُكُمُوهَا وَأَنتُمۡ لَهَا كَٰرِهُونَ ٢٨
کنایهای است به آنان که اگر بدون نفرت و دشمنی بیندیشند، قطعاً راستی دعوتش را درخواهند یافت. ابن عاشور: 12/ 51.
پرسش: دشمنی و نفرت چه تأثیری بر موضع مشرکان و معاندان دارد؟